Xây dựng lực lượng vận động viên xuất sắc trong các môn thể thao trọng điểm

Đầu tư trọng tâm, trọng điểm

Thời gian gần đây, những quyết sách của Chính phủ về đầu tư, phát triển lĩnh vực thể dục, thể thao thể hiện sự quyết tâm mạnh mẽ trong việc nâng tầm nền thể thao quốc gia. Từ “Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, “Quy định chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao tham gia tập trung tập huấn, thi đấu”, đến Chương trình “Phát triển các môn thể thao trọng điểm chuẩn bị tham dự các kỳ ASIAD, Olympic giai đoạn 2026-2045", được kỳ vọng sẽ tạo thế chân kiềng vững chắc để thể thao Việt Nam (TTVN) bứt phá.

Trong đó, Chương trình “Phát triển các môn thể thao trọng điểm chuẩn bị tham dự các kỳ ASIAD, Olympic giai đoạn 2026-2045" (gọi tắt là Chương trình) xác định tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho 9 môn thể thao, gồm: Bắn súng, bắn cung, cử tạ, xe đạp, đua thuyền, điền kinh, bơi, karate và cầu mây, với lộ trình đầu tư, mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn.

Giai đoạn 2026-2030, TTVN thi đấu đạt trong tốp 20 tại các kỳ ASIAD; phấn đấu giành 5 huy chương vàng (HCV) tại ASIAD năm 2026 và 6 HCV tại ASIAD năm 2030; phấn đấu giành huy chương tại Olympic 2028. Rà soát và bổ sung kịp thời khoảng 35-40 VĐV, nội dung thi đấu có tiềm năng thuộc các môn thể thao nhằm phát hiện và phát triển các nhân tố có khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic.

Giai đoạn 2031-2035, TTVN thi đấu đạt trong tốp 20 tại các kỳ ASIAD; phấn đấu giành 7 HCV tại ASIAD năm 2034; phấn đấu giành huy chương bạc Olympic 2032. Hình thành hệ thống đồng bộ, thống nhất trong rà soát, phát hiện, tuyển chọn, đầu tư, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển ổn định các môn thể thao trọng điểm đã được đầu tư trong cả giai đoạn 2026-2035 và tiếp tục bổ sung kịp thời khoảng 75-80 VĐV, nội dung thi đấu có tiềm năng thuộc các môn thể thao khác nhằm đẩy mạnh khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic.

Các vận động viên tranh tài tại Giải đua xe đạp toàn quốc Cúp Truyền hình TP Hồ Chí Minh năm 2026 với chủ đề "Non sông liền một dải". Ảnh: QUANG LIÊM

Giai đoạn 2036-2045, TTVN phấn đấu thành tích thi đấu đạt trong tốp 15 tại các kỳ ASIAD, tốp 50 tại các kỳ Olympic; phấn đấu có kỳ ASIAD giành 10 HCV, có kỳ Olympic giành nhiều hơn 1 HCV. Hoàn thiện, vận hành hiệu quả hệ thống, quy trình, cơ chế có tính khoa học và thực tiễn phục vụ phát triển các môn thể thao trọng điểm, phấn đấu khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic thuộc tốp đầu ở khu vực; duy trì hiệu quả cơ chế sàng lọc và bổ sung VĐV, nội dung thi đấu có tiềm năng thuộc các môn thể thao khác nhằm đưa khả năng cạnh tranh huy chương tại ASIAD và Olympic từng bước tiệm cận với mặt bằng châu lục ở một số môn, nội dung thi đấu. Phấn đấu đăng cai tổ chức ASIAD năm 2038 tại Việt Nam.

Đánh giá về những mục tiêu trong Chương trình, GS, TS Lâm Quang Thành (nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục thể thao) khẳng định: "Việc đầu tư môn thể thao trọng điểm là phù hợp và cần thiết, qua đó xóa bỏ tư duy đầu tư dàn trải mà không mang lại hiệu quả thiết thực. Chương trình đã đề ra một số giải pháp cụ thể giúp nâng cao trình độ chuyên môn cho VĐV như nghiên cứu, áp dụng phù hợp mô hình huấn luyện đặc thù, chú trọng tập huấn dài hạn ở nước ngoài, cũng như áp dụng phương thức chuyên biệt “trại huấn luyện tinh hoa”, “huấn luyện phân kỳ”, “đào tạo VĐV theo hướng cá nhân hóa”, mời chuyên gia thành công tại ASIAD và Olympic trực tiếp làm việc cùng các đội tuyển quốc gia".

Xây dựng kế hoạch riêng cho từng môn

Ngay sau khi Chính phủ ban hành Chương trình, Cục Thể dục thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã chỉ đạo rà soát lực lượng VĐV, triển khai xây dựng kế hoạch tổng thể chung của chương trình, kế hoạch cụ thể cho từng giai đoạn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị, thời gian hoàn thành và có báo cáo kết quả chi tiết... Trong đó, nhiệm vụ quan trọng nhất là xây dựng nội dung phù hợp, lộ trình cụ thể để VĐV phát huy tối đa khả năng, tiến tới giành các thành tích cao trong đấu trường quốc tế.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng thư ký Liên đoàn Điền kinh Việt Nam bày tỏ: “Trong một đội tuyển, việc chọn nội dung phù hợp để giúp VĐV phát triển rất quan trọng. Đối với đội tuyển điền kinh, chúng tôi xây dựng kế hoạch dài hạn và chi tiết cho từng nhóm nội dung đi tập huấn nước ngoài”. Cùng quan điểm trên, ông Đỗ Đình Kháng, Tổng thư ký Liên đoàn Cử tạ và Thể hình Việt Nam khẳng định: “Cử tạ Việt Nam tập trung phát triển nhóm hạng cân nhỏ phù hợp với thể trạng, trình độ của các lực sĩ nam và nữ. Đây cũng là nhóm hạng cân có thể tranh chấp huy chương ở châu Á và có cơ hội khi góp mặt ở Olympic”.

Để hoàn thành những mục tiêu mà Chương trình đề ra, ông Nguyễn Hồng Minh, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Olympic Việt Nam cho rằng, định kỳ của từng giai đoạn theo Chương trình cần có sự kiểm tra, đánh giá dựa trên chỉ số chuyên môn và thành tích cũng như sự đầu tư thực hiện theo các nhiệm vụ. Từ đánh giá này, chúng ta có sự so sánh với sự phát triển của TTVN trên bình diện chung tại châu Á.

TS Nguyễn Hồng Minh, Phó cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam cho biết: “Cục Thể dục thể thao Việt Nam đã yêu cầu Phòng Thể thao thành tích cao phối hợp với các bộ môn, đơn vị liên quan sớm hoàn thiện tiêu chí, danh sách huấn luyện viên, VĐV trọng điểm trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt; đồng thời xây dựng kế hoạch tập huấn cho các đội tuyển quốc gia và đội tuyển trẻ, phục vụ mục tiêu ASIAD năm 2026 và các chu kỳ tiếp theo. Ngành thể dục, thể thao cũng sẽ bám sát kế hoạch của từng đơn vị để triển khai các nhiệm vụ trọng tâm như đào tạo VĐV, ứng dụng khoa học, công nghệ, hoàn thiện cơ chế, chính sách và huy động nguồn lực nhằm nâng tầm TTVN".