10 tuổi vào đại học, người cha từng đặt mục tiêu 20 tuổi lấy bằng tiến sĩ, 8 năm sau cô bé ấy giờ ra sao?
Năm 2017, câu chuyện một bé gái 10 tuổi ở Thương Khâu, Hà Nam, Trung Quốc vào đại học từng gây chú ý. Khi ấy, cha của cô bé đặt ra mục tiêu khá đặc biệt: con gái sẽ hoàn thành chương trình tiến sĩ ở tuổi 20, sau đó theo đuổi nghiên cứu khoa học.
Cô bé được nhắc đến là Trương Dịch Văn, sinh năm 2007, quê Thương Khâu, tỉnh Hà Nam. Năm 2017, khi mới 10 tuổi, cô được nhận vào Học viện Công nghệ Thương Khâu thông qua kỳ thi tuyển sinh riêng của trường, theo học ngành Kỹ thuật Công nghệ Điện tử thuộc khoa Thông tin và Kỹ thuật Điện tử.
Theo Cổng thông tin Thanh niên Trung Quốc, trước đó cha của Trương Dịch Văn là ông Trương Mẫn Đào từng xây dựng lộ trình học tập rất khác thường cho con gái. Ông đặt mục tiêu để cô bé 10 tuổi vào đại học, 15 tuổi học cao học và 20 tuổi hoàn thành chương trình tiến sĩ. Ông cho rằng việc rút ngắn thời gian học có thể giúp con gái sớm bước vào công việc và nghiên cứu.

Trương Dịch Văn đỗ vào hệ cao đẳng của Học viện Công nghệ Thương Khâu khi mới 10 tuổi. Ảnh: The Paper
Con đường học tập của Trương Dịch Văn cũng khác với phần đông trẻ em cùng tuổi. Theo The Paper, từ năm 5 tuổi, cô bé chủ yếu học tại một lớp học tư do cha mình tổ chức, thay vì trải qua đầy đủ quá trình giáo dục phổ thông như những đứa trẻ khác. Năm 9 tuổi, Trương Dịch Văn từng tham gia kỳ thi đại học và đạt 172 điểm nhưng không được tuyển. Một năm sau, cô tham gia kỳ thi tuyển sinh riêng của Học viện Công nghệ Thương Khâu và đạt 352 điểm, qua đó được nhận vào chương trình cao đẳng hệ 3 năm.
Việc một cô bé mới 10 tuổi bước vào môi trường đại học lập tức thu hút sự chú ý. Một bộ phận gọi Trương Dịch Văn là “thần đồng”, trong khi nhiều ý kiến đặt câu hỏi về phương pháp giáo dục của gia đình. Chính cha cô bé khi đó cũng không cho rằng con gái là một “thiên tài”. Trong cuộc trao đổi với China Youth Network năm 2017, ông Trương Mẫn Đào cho rằng thành tích của con gái chủ yếu đến từ phương pháp giáo dục của gia đình và bản thân ông không cho rằng cô bé có trí thông minh khác biệt.
Ba năm sau, câu chuyện tiếp tục thu hút sự quan tâm khi Trương Dịch Văn tốt nghiệp.

Trương Dịch Văn chỉ học 5 năm tại trường tư thục ở nhà. Ảnh: The Paper
Theo The Paper, tháng 7/2020, khi mới 13 tuổi, Trương Dịch Văn đã hoàn thành chương trình cao đẳng tại Học viện Công nghệ Thương Khâu. Một nhân viên phụ trách tuyển sinh của trường xác nhận cô bé đã tốt nghiệp. Trong thời gian học, thành tích của Trương Dịch Văn được trường đánh giá ở mức trung bình, cô sống khá kín tiếng và có tương đối ít bạn bè do chênh lệch tuổi tác lớn với các sinh viên khác.
Đáng chú ý, sau khi tốt nghiệp, Trương Dịch Văn không tiếp tục học liên thông ngay, đồng nghĩa với việc kế hoạch “20 tuổi lấy bằng tiến sĩ” mà cha cô từng đề ra đã không diễn ra theo đúng lộ trình ban đầu.
Theo cuộc phỏng vấn của The Paper năm 2020, Trương Dịch Văn trở về lớp học tư do gia đình tổ chức và làm trợ giảng. Cha cô cho biết đây là lựa chọn của con gái. Ông cũng tiết lộ gia đình dự định để cô có thêm khoảng hai năm trải nghiệm trước khi tính đến việc thi nghiên cứu sinh.
Lý do thay đổi kế hoạch cũng được ông Trương Mẫn Đào giải thích. Trong quá trình học đại học, con gái bắt đầu quan tâm đến thiết kế hoạt hình, trong khi môn toán cao cấp lại là một điểm yếu. Vì vậy, gia đình không muốn tiếp tục gây áp lực bằng việc yêu cầu cô phải lập tức học liên thông theo hướng kỹ thuật. Thay vào đó, ông cho biết Trương Dịch Văn có thể làm việc tại lớp học của gia đình trong một thời gian rồi cân nhắc con đường học cao học phù hợp hơn.

Ông Trương Dân Tao cho biết con gái Trương Dịch Văn khá chăm chỉ trong thời gian đi học. Ảnh: The Paper
Một chi tiết khác cũng được The Paper ghi lại là Trương Dịch Văn từng thừa nhận cảm giác cô đơn khi phải học cùng những người lớn hơn mình rất nhiều tuổi. Cha cô cho biết con gái có ít bạn và không có nhiều cơ hội giao tiếp với những người cùng độ tuổi. Sau khi trưởng thành hơn, cô cũng bắt đầu có quan điểm riêng và đôi khi tranh luận với cha mẹ về cách làm việc tại lớp học.
Từ một cô bé 10 tuổi từng gây xôn xao vì bước vào giảng đường đại học, câu chuyện của Trương Dịch Văn sau đó cho thấy con đường thực tế đã có những thay đổi so với kế hoạch mà cha cô từng đặt ra. Thay vì một lộ trình được định sẵn đến tấm bằng tiến sĩ ở tuổi 20, những thông tin được công bố cho thấy cô bắt đầu có những lựa chọn riêng trong việc học tập và công việc của mình.

