11 bị cáo buôn lậu hơn nửa tấn vàng từ Trung Quốc về Việt Nam sắp hầu tòa

Dự kiến ngày 4/2, TAND TP Hà Nội mở phiên xét xử 11 bị cáo trong vụ án buôn lậu hơn 546kg vàng từ Trung Quốc về Việt Nam, xảy ra tại tỉnh Lào Cai, Công ty cổ phần Đầu tư và Kinh doanh vàng Việt Nam, Công ty TNHH MTV vàng bạc đá quý Hoàn Huế và các tổ chức, địa phương liên quan.

Phiên tòa do thẩm phán Trần Thanh Nhã làm Chủ tọa; 4 Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử.

Cuối tháng 11/2025, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao vừa hoàn thành cáo trạng truy tố xác định, các bị cáo Trần Thị Hoàn (SN 1985, người điều hành hoạt động Công ty Hoàn Huế); Phạm Tuấn Hải (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ Thăng Long); Trần Thành Hiếu (SN 1987, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Vàng Thị Phượng (SN 2000, lao động tự do); Lương Thị Bích Hà (SN 1994, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Liềng Thị Thực (SN 2001, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Nông Thị Thùy Linh (SN 1985, nhân viên Công ty Hoàn Huế); Nguyễn Thị Phương Nga (SN 1977, lao động tự do), phạm tội “Buôn lậu”.

Riêng nhóm bị cáo Trần Như My (SN 1977, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty vàng Việt Nam); Phùng Thị Thuyết (SN 1981, Phó Tổng Giám đốc Công ty vàng Việt Nam); Nguyễn Thị Hợp (SN 1979, Kế toán trưởng Công ty vàng Việt Nam) phạm tội “Vi phạm về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Một số bị cáo trong vụ án.

"Móc nối" nhau buôn lậu, trốn thuế

Theo cáo trạng, nhóm 11 bị cáo nêu trên đã lợi dụng chênh lệch giá vàng nguyên liệu trong nước cao, giá vàng nguyên liệu tại Trung Quốc thấp hơn, từ ngày 2/9/2024 - 2/12/2024, Trần Thị Hoàn đã thỏa thuận với đối tượng tên là Bà Béo (quốc tịch Trung Quốc) và Phạm Tuấn Hải buôn lậu hơn 546kg vàng nguyên liệu từ Trung Quốc về Việt Nam tiêu thụ, tổng trị giá hơn 1.208 tỷ đồng.

Cụ thể, bị cáo Hoàn mua của Bà Béo tổng hơn 97kg vàng, trị giá hơn 208 tỷ đồng, mua của Phạm Tuấn Hải 449kg vàng, trị giá 999 tỷ đồng.

Những bị can là nhân viên Công ty vàng Hoàn Huế và đồng phạm của Hoàn bị cáo buộc đã thực hiện việc vận chuyển, giao nhận tiền, vàng, trong đó bị cáo Trần Thành Hiếu phải chịu trách nhiệm với hành vi buôn lậu hơn 546kg vàng, tổng trị giá hơn 1.208 tỷ đồng.

Với hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, cơ quan tố tụng xác định Công ty cổ phần Đầu tư và kinh doanh Vàng Việt Nam do bị cáo Trần Như My làm Chủ tịch, có mua từ Trần Thị Hoàn 52kg vàng.

Doanh nghiệp này có trụ sở cùng xưởng ở phường Hoàng Mai (Hà Nội) và một cửa hàng trên đường Trần Nhân Tông, là tuyến phố tập trung nhiều cửa hàng vàng bạc.

Cơ quan tố tụng cho rằng, công ty Vàng Việt Nam sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý hoạt động kinh doanh và hạch toán. Trong đó, phần mềm “Vacom” phục vụ công tác kế toán với vàng có hóa đơn, chứng từ hợp lệ nhằm lập báo cáo tài chính, báo cáo thuế.

Còn phần mềm “QLVang” được dùng quản lý toàn bộ hoạt động kinh doanh vàng thực tế hàng ngày, bao gồm cả các giao dịch có hóa đơn và không có hóa đơn.

Quá trình hoạt động, bị cáo Trần Như My và Phó giám đốc là Phùng Thị Thuyết trực tiếp liên hệ, thỏa thuận mua bán vàng nguyên liệu với nhiều khách hàng gồm nhiều nguồn không có hóa đơn, chứng từ. Đối với các giao dịch này, My và Thuyết chỉ đạo Kế toán trưởng Nguyễn Thị Hợp không hạch toán vào báo cáo thuế, mà theo dõi riêng trên phần mềm “QLVàng”.

Việc thanh toán được thực hiện bằng tiền mặt hoặc thông qua tài khoản của 30 cá nhân là người thân, người quen của My và Thuyết cho mượn rồi giao nhân viên kinh doanh hoặc thủ quỹ quản lý, cập nhật trên phần mềm.

Trái lại, đối với các giao dịch có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, My và Thuyết chỉ đạo bị can Hợp hạch toán vào phần mềm “Vacom”, sử dụng tài khoản của Công ty để thanh toán đồng thời loại bỏ toàn bộ giao dịch không có chứng từ trên báo cáo thuế. Như vậy, toàn bộ giao dịch mua bán vàng không có hóa đơn chứng từ bị loại bỏ, để ngoài sổ kế toán, không kê khai thuế.

Cụ thể, năm 2023, Công ty vàng Việt Nam có tổng doanh thu thực tế hơn 4.243 tỷ đồng, giá vốn thực tế 4.226 tỷ, lợi nhuận gộp trước thuế hơn 16 tỷ. Tuy nhiên, các bị cáo chỉ khai báo thuê với tổng doanh thu hơn 646 tỷ cùng lợi nhuận gộp trước thuế hơn 4 tỷ đồng. Việc này gây thiệt hại hơn gần 2,4 tỷ đồng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cùng năm đó, số tiền thuế GTGT thực tế Công ty vàng Việt Nam phải nộp là hơn 1,6 tỷ đồng nhưng doanh nghiệp chỉ kê khai nộp hơn 461 triệu, gây thiệt hại cho hơn 1,1 tỷ.

Nửa đầu năm 2024, Công ty vàng Việt Nam có tổng doanh thu hơn 5.726 tỷ đồng nhưng chỉ được khai báo ở mức hơn 332 tỷ đồng. Qua dó, doanh nghiệp này gây thiệt hại thêm 1,5 tỷ tiền thuế GTGT.

Cơ quan điều tra cáo buộc, qua việc sử dụng 2 hệ thống kế toán, các bị can My, Thuyết và Hợp gây thiệt hại hơn 5 tỷ đồng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế GTGT.

Bên cạnh nhóm đã bị truy tố, Viện Kiểm sát xác định có 30 cá nhân cho Công ty Vàng Việt Nam mượn tài khoản ngân hàng, số này đều là người thân, quen của bị cáo Trần Như My và Phùng Thị Thuyết cùng một số nhân viên Công ty Vàng Việt Nam.

Theo Viện Kiểm sát, việc họ cho mượn tài khoản xuất phát từ quan hệ cá nhân, không được thông tin, trao đổi về mục đích sử dụng. Vì vậy, không có căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân trên.

Còn 5 nhân viên bộ phận Phòng kế toán của Công ty Vàng Việt Nam, quá trình làm việc tại công ty, các cá nhân trên được giao nhiệm vụ hạch toán kế toán, nhập số liệu các giao dịch mua bán vàng có đầy đủ hóa đơn, chứng từ lên phần mềm kế toán Vacom để phục vụ kê khai thuế.

Do đó, cũng không đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự.

Hoàng An