2,4 triệu tỷ đồng 'mắc kẹt' trong gần 3.000 dự án bất động sản vướng mắc

Chia sẻ tại Diễn đàn thị trường Bất động sản Việt Nam - VREF 2026 do Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam tổ chức ngày 9/1, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết vẫn còn nhiều dự án đang vướng mắc về pháp lý, đầu tư dở dang, gây lãng phí lớn.

Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 2.991 dự án bất động sản tồn đọng, vướng mắc, với tổng quy mô vốn khoảng 2,4 triệu tỷ đồng. Đây là nguồn lực rất lớn nhưng chưa được đưa vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời các dự án này cũng gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt để gỡ vướng, kết quả ban đầu đã tháo gỡ được 926 dự án, quy mô vốn khoảng 724.000 tỷ đồng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Nguyễn Lê

Trong năm 2026, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng. Theo đánh giá ban đầu, trong nhóm hơn 2.000 dự án còn vướng mắc, có khoảng 248 dự án liên quan đến đất đai; 479 dự án vướng các quy định pháp luật thuộc thẩm quyền của Quốc hội; 208 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành.

Cùng với đó, khoảng 1.104 dự án vướng mắc thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương về đất đai, đầu tư, quy hoạch... các bộ, ngành sẽ có hướng dẫn để địa phương tháo gỡ. Ngoài ra, còn khoảng 80 dự án gặp vướng mắc liên quan đến các dự án BT.

Ông Sinh cho hay nhiều bộ luật đã được sửa đổi như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư... theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Chính phủ đã đề xuất và Quốc hội thông qua nhiều nghị quyết tháo gỡ khó khăn với các cơ chế mang tính đột phá, như Nghị quyết số 201 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội; Nghị quyết số 171 về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất... qua đó tạo tác động mạnh mẽ, thúc đẩy nguồn cung nhà ở.

Đồng thời, Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết số 254 nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Đất đai.

“Thời gian qua, Chính phủ cũng đặc biệt quan tâm xử lý các bất cập, điều chỉnh mặt bằng giá bất động sản theo hướng tạo điều kiện để người dân dễ tiếp cận hơn. Giải pháp trọng tâm là thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Đến nay, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với quy mô khoảng 657.000 căn hộ; 193 dự án đã hoàn thành và nhiều dự án khác đang tiếp tục được triển khai.

Năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển 160.000 căn nhà ở xã hội đưa ra thị trường, với mức giá trung bình khoảng 20-25 triệu đồng/m2. So với mặt bằng giá chung hiện nay, đây là mức giá phù hợp”, Thứ trưởng cho hay.

Liên quan đến nguồn cung bất động sản, bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE), thông tin, năm 2025, toàn thị trường có hơn 128.000 sản phẩm nhà ở chào bán mới, tăng tới 88% so với năm ngoái và đây cũng là mức cao nhất trong giai đoạn 2019-2025.

Tuy nhiên, bà Miền nhấn mạnh tình trạng lệch pha cung - cầu vẫn tiếp diễn. Tại một số địa phương, chủ yếu thuộc khu vực miền Nam, nguồn cung nhà ở thương mại có mức giá phù hợp hơn tăng mạnh, giúp cải thiện cục bộ cán cân thị trường.

Ngược lại, tại Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM (cũ), mức độ lệch pha ngày càng rõ nét khi nguồn cung nhà ở xã hội dù tăng mạnh vẫn không theo kịp nguồn cung nhà ở thương mại có giá phổ biến trên 80 triệu đồng/m2.

Theo thống kê, trong năm 2025, toàn thị trường ghi nhận hơn 80.000 căn hộ chung cư mới, gấp 2 lần năm 2024. Tuy nhiên, khoảng 25% nguồn cung căn hộ mới có giá trên 100 triệu đồng/m2, tương đương hơn 20.000 sản phẩm, gấp gần 10 lần so với năm trước.

Riêng tại Hà Nội và TPHCM (cũ), khoảng 85% nguồn cung căn hộ mở bán mới có mức giá trên 80 triệu đồng/m2. Cơ cấu phân khúc tiếp tục dịch chuyển mạnh sang căn hộ sang trọng và siêu sang, trong khi phân khúc nhà ở thương mại bình dân gần như vắng bóng.

Nguyễn Lê