5 'điểm nóng' từ phiên điều trần của quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao
Ứng viên Bộ trưởng Hải quân Mỹ gốc Việt Hùng Cao (Hung Cao) đã phải đối mặt với hàng loạt chất vấn gay gắt tại phiên điều trần, từ việc Mỹ sử dụng tên lửa Tomahawk hết hạn, tình trạng thiếu hụt đạn dược đến đời sống thủy thủ và năng lực tác chiến của Hải quân.

Ứng viên Bộ trưởng Hải quân Mỹ, quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao trong phiên điều trần tại Thượng viện Mỹ ngày 17/11/2026. Ảnh cắt từ video
Theo tờ Wall Street Journal, ông Hùng Cao, người được Tổng thống Donald Trump đề cử đứng đầu Hải quân Mỹ, đã phải đối mặt với những chất vấn gay gắt từ cả nghị sĩ đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ tại phiên điều trần phê chuẩn ngày 17/11. Các vấn đề được đưa ra bao gồm cuộc chiến với Iran, tình trạng căng thẳng về nguồn lực quân sự và những vụ thủy thủ tìm cách tự sát.
Ông Hùng Cao, một đại tá Hải quân Mỹ gốc Việt đã nghỉ hưu, được phê chuẩn giữ chức Thứ trưởng Hải quân năm 2025. Đến tháng 4/2026, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth bổ nhiệm ông đảm nhiệm vai trò quyền Bộ trưởng Hải quân sau khi cách chức ông John Phelan.
Để chính thức đảm nhiệm chức Bộ trưởng Hải quân, ông Hùng Cao cần được Thượng viện thông qua một cơ chế miễn trừ do ông rời quân ngũ chưa đủ 7 năm. Tuy nhiên, nhờ đã được phê chuẩn làm Thứ trưởng Hải quân, ông vẫn có thể tiếp tục giữ chức quyền Bộ trưởng trong phần còn lại của nhiệm kỳ chính quyền Tổng thống Trump.
Dưới đây là 5 điểm đáng chú ý từ phiên điều trần.
1. Mỹ sử dụng tên lửa Tomahawk hết hạn do thiếu đạn dược
Hải quân Mỹ đã sử dụng các tên lửa hành trình Tomahawk hết hạn sử dụng tại Trung Đông do quân đội thiếu hụt những loại đạn dược thiết yếu. Thông tin này được ông Cao tiết lộ khi trả lời câu hỏi về số lượng lớn vũ khí Mỹ đã sử dụng trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Theo ông Hùng Cao, Hải quân Mỹ đã có thể "mã hóa lại" (recode) những quả tên lửa Tomahawk hết hạn để đưa chúng vào sử dụng trong Chiến dịch Epic Fury, tên gọi của chiến dịch quân sự Mỹ nhằm vào Iran.
Ông so sánh biện pháp xử lý này với việc tận dụng bánh mì đã hết hạn sử dụng. "Gia đình tôi xuất thân nghèo khó, đúng không? Các bạn biết đấy, bánh mì và những thứ tương tự không thực sự hết hạn. Chỉ cần vẩy một chút nước lên, cho vào lò vi sóng 15 giây là có thể ăn được", ông Hùng Cao nói. "Vì vậy, đối với một số loại đạn dược, chúng tôi đã mã hóa lại chúng".
Ông Mark Montgomery, Chuẩn đô đốc Hải quân Mỹ đã nghỉ hưu, hiện là chuyên gia tại Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ (FDD), cho biết Hải quân đặt ra hạn sử dụng đối với tên lửa vì sau một khoảng thời gian nhất định, một tỷ lệ trong số đó có thể gặp trục trặc kỹ thuật.
Hải quân có thể mã hóa lại để xác định những quả tên lửa vẫn đủ điều kiện khai hỏa, thường sau khi tiến hành kiểm tra nhằm xác nhận hiệu suất hoạt động không bị suy giảm.
Mỹ cũng từng sử dụng tên lửa Tomahawk hết hạn trong các cuộc không kích nhằm vào các tay súng thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Nigeria vào ngày Giáng sinh năm ngoái, theo một quan chức Mỹ am hiểu chiến dịch. Một số tên lửa đã không phát nổ và được tìm thấy tại các khu vực dân cư.
2. Điều kiện sinh hoạt và sức khỏe tinh thần của thủy thủ
Các nghị sĩ liên tục chất vấn ông Hung Cao về điều kiện sinh hoạt và sức khỏe tinh thần của các thủy thủ phải triển khai nhiệm vụ kéo dài tại Trung Đông.
Khi được hỏi về thông tin có 8 thủy thủ trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln tìm cách tự sát, ông Cao cho biết Hải quân có bố trí các giáo sĩ để hỗ trợ sức khỏe tinh thần cho thủy thủ, đồng thời lưu ý rằng không có trường hợp nào trong số đó dẫn đến tử vong.
"Đáng tiếc, đây là cuộc chiến mà chúng ta đang phải đối mặt", ông Hùng Cao nói.
Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand thuộc đảng Dân chủ, đại diện bang New York, chỉ trích ông Hùng Cao vì sử dụng cụm từ "các biện pháp giảm thiểu tự sát" (suicide mitigations) để mô tả những vụ việc này. Bà cho rằng cách diễn đạt đó là sự xúc phạm đối với những quân nhân đang cống hiến cuộc đời cho lực lượng vũ trang.
Thượng nghị sĩ Mark Kelly, đại diện bang Arizona và cũng là một đại tá Hải quân Mỹ đã nghỉ hưu, cho biết ông nhận được phản ánh từ phụ huynh của một thủy thủ đang làm nhiệm vụ tại Trung Đông. Theo đó, người này đã sụt hơn 20 kg trong vòng 6 tháng do không được cung cấp đủ thức ăn, đồng thời thiếu cả những vật dụng vệ sinh cá nhân cơ bản.
Trong khi đó, ông Hùng Cao khẳng định các thủy thủ được cung cấp khẩu phần ăn "đầy đủ", đồng thời so sánh những thông tin về việc quân nhân sụt cân với tình huống "các con tôi mở tủ lạnh ra rồi nói rằng chẳng có gì để ăn cả". Ông Kelly bác bỏ sự so sánh này.
3. Hải quân sa thải ba chỉ huy tàu ngầm sau sự cố suýt gây tai nạn
Hải quân Mỹ đã có quyết định hiếm thấy khi sa thải cả ba lãnh đạo cấp cao nhất của tàu ngầm tấn công lớp Virginia USS South Dakota sau khi con tàu xảy ra một sự cố được mô tả là "suýt dẫn đến tai nạn nghiêm trọng".
Ông Hùng Cao tiết lộ thông tin này tại phiên điều trần, đồng thời cho biết Hải quân vẫn đang điều tra vụ việc và từ chối cung cấp thêm chi tiết. Thượng nghị sĩ Tim Kaine, đại diện bang Virginia, cho biết sự cố xảy ra hồi tháng 9.
Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ đề cập vụ việc khi trả lời câu hỏi của Thượng nghị sĩ Jack Reed, thành viên cấp cao nhất của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Thượng viện. Ông Reed chỉ trích quyền Bộ trưởng Hải quân vì không thông báo cho Quốc hội về sự cố, mặc dù đây là quy trình thông thường.
"Chỉ huy biên đội cho rằng họ đã không đáp ứng được những chuẩn mực về danh dự, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm", ông Hùng Cao nói.
Ông cho biết ban đầu đã không thông báo cho các nghị sĩ vì không muốn thông tin bị rò rỉ ra truyền thông. Ông cũng thừa nhận "không có lý do gì để biện minh" cho việc không thông báo với Quốc hội và cam kết sẽ cung cấp thông tin chi tiết hơn cho các nghị sĩ về sự cố này.
4. Quốc hội Mỹ bất bình vì Lầu Năm Góc thiếu minh bạch
Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng bày tỏ sự thất vọng trước việc Lầu Năm Góc thiếu trao đổi thông tin với Quốc hội.
Thượng nghị sĩ Mike Rounds, đại diện bang South Dakota và là thành viên đảng Cộng hòa, chỉ trích ông Hùng Cao vì không mời các nghị sĩ đảng Dân chủ tham gia những cuộc họp cấp cao để cập nhật tình hình.
Đáp lại, ông Hùng Cao khẳng định cam kết "cởi mở và trung thực với toàn thể Thượng viện", đồng thời nhấn mạnh quốc phòng là vấn đề cần sự đồng thuận của cả hai đảng.
5. Đề xuất đưa máy phóng hơi nước trở lại tàu sân bay bị phản đối
Thượng nghị sĩ Roger Wicker, thuộc đảng Cộng hòa, đã thẳng thắn bác bỏ mong muốn của Tổng thống Trump về việc đưa hệ thống máy phóng hơi nước trở lại trên các tàu sân bay tương lai của Mỹ.
Từ lâu, Tổng thống Trump đã phản đối hệ thống máy phóng điện từ được sử dụng để phóng máy bay trên các tàu sân bay lớp Gerald R. Ford mới của Hải quân Mỹ. Ông nhiều lần thúc đẩy Hải quân quay lại sử dụng máy phóng hơi nước trên một tàu sân bay mới hiện đang được đóng.
Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump lập luận rằng công nghệ trên tàu sân bay cần được đơn giản hóa để đẩy nhanh tiến độ đóng tàu. Ông Hùng Cao cũng cho rằng việc lắp đặt hệ thống máy phóng điện từ và thang nâng máy bay mới đã khiến quá trình đóng tàu sân bay bị chậm trễ.
Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Tim Kaine, người từng đánh bại ông Hùng Cao trong cuộc đua giành ghế Thượng viện đại diện bang Virginia năm 2024, cảnh báo việc cải hoán tàu sân bay để sử dụng máy phóng hơi nước sẽ khiến chi phí tiếp tục tăng, trong khi năng lực tác chiến bị suy giảm.

