70 năm gìn giữ truyền thống, kiến tạo những giá trị tri thức và nhân văn

Lễ gặp mặt và tri ân các thế hệ thầy, cô giáo chào mừng kỷ niệm 70 năm truyền thống Khoa Ngữ Văn - Đại học Tổng hợp Hà Nội. (Ảnh: BTC)

Từ mái trường Đại học Tổng hợp đến hành trình 70 năm vun đắp tri thức

Năm 1956, Khoa Ngữ Văn - Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập, đặt nền móng cho chặng đường đào tạo và lan tỏa các giá trị văn học, văn hóa, nghệ thuật. Trong bối cảnh nền giáo dục đại học từng bước đổi mới, Khoa nhanh chóng trở thành địa chỉ học thuật uy tín của cả nước.

Đến năm 1996, Khoa Văn học thuộc Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội chính thức thành lập, tiếp nối nền tảng lịch sử của Khoa Ngữ Văn. Dấu mốc này mở ra chặng đường phát triển mới trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu các lĩnh vực Văn học, Hán Nôm, Nghệ thuật và Văn hóa.

Hoạt động thắp hương tưởng nhớ các thầy, cô đã khuất. (Ảnh: BTC)

Qua nhiều thế hệ, giá trị của Khoa không chỉ được thể hiện ở những công trình nghiên cứu hay thành tựu đào tạo, mà còn được kết tinh trong sự trưởng thành và cống hiến của những người học. Từ giảng đường này, nhiều thế hệ sinh viên đã trưởng thành, trở thành các nhà giáo, nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo, nhà quản lý văn hóa và những người hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông, văn hóa nghệ thuật, đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước.

Bảy thập kỷ là hành trình tiếp nối của nhiều thế hệ, trong đó tri thức, tinh thần nhân văn và trách nhiệm với xã hội trở thành những giá trị được bền bỉ vun đắp. Truyền thống ấy cũng là nền tảng để Khoa Văn học tiếp tục khẳng định vai trò của mình trong đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.

Tri ân những thế hệ đi trước, bồi đắp mạch nguồn truyền thống

Hướng tới dấu mốc 70 năm, các hoạt động kỷ niệm được Khoa Văn học tổ chức không chỉ mang ý nghĩa chào mừng mà còn hướng về cội nguồn, thể hiện đạo lý tri ân và sự gắn kết giữa các thế hệ. Một trong những hoạt động giàu ý nghĩa là lễ dâng hoa tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ là cán bộ, sinh viên Đại học Tổng hợp Hà Nội đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến. Đây là dịp để các thế hệ thầy và trò bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã gác lại tuổi trẻ, giảng đường và ước mơ riêng để cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Cùng với đó, các hoạt động thắp hương tưởng nhớ những nhà giáo đã khuất, thăm hỏi, tri ân các nhà giáo lão thành và gặp mặt những thế hệ thầy cô từng công tác tại Khoa được tổ chức trong không khí trang trọng, ấm áp. Những cuộc hội ngộ không chỉ gợi lại ký ức về giảng đường, tình thầy trò, tình đồng nghiệp mà còn góp phần kết nối những người đã và đang tiếp tục xây dựng ngôi nhà chung Văn Khoa.

Điểm nhấn trong chuỗi sự kiện là chương trình thơ nhạc “Ngữ Văn Tổng hợp - Đêm hội ngộ” (tối 13/11) và triển lãm ảnh, thành tựu khoa học "Văn Khoa - Tổng hợp: Một lịch sử, những chặng đường" (từ ngày 9-14/11).

Phát huy nền tảng hàn lâm, thúc đẩy đổi mới và hội nhập

Nếu những hoạt động tri ân hướng về chiều sâu truyền thống thì chuỗi tọa đàm khoa học trong dịp kỷ niệm thể hiện tinh thần chủ động đổi mới, mở rộng không gian học thuật và thích ứng với những chuyển biến của đời sống đương đại.

Bên cạnh các hoạt động tri ân, Khoa cũng tổ chức nhiều tọa đàm khoa học mang tính thời sự như: “Thể loại điện ảnh và mỹ học của máy quay” - tập trung trao đổi về mỹ học điện ảnh, ngôn ngữ hình ảnh và khả năng tiếp cận nghệ thuật thứ bảy từ góc nhìn lý luận, phê bình đương đại, “Giải mã văn học Nga - Hành trình kết nối các thế hệ” - diễn đàn gặp gỡ giữa các thế hệ giảng viên, nhà nghiên cứu và người học, cùng nhìn lại hành trình nghiên cứu, giảng dạy và tiếp nhận văn học Nga tại Khoa Văn học

“Giải mã văn học Nga - Hành trình kết nối các thế hệ” là diễn đàn gặp gỡ giữa các thế hệ giảng viên, nhà nghiên cứu và người học, cùng nhìn lại hành trình nghiên cứu, giảng dạy và tiếp nhận văn học Nga tại Khoa Văn học. (Ảnh: BTC)

Đáng chú ý, tọa đàm “Đổi mới các chương trình đào tạo của Khoa Văn học trong bối cảnh thích ứng với những thay đổi của hoàn cảnh” đặt ra những vấn đề thiết thực đối với định hướng phát triển của Khoa. Các ý kiến trao đổi tập trung vào chương trình đào tạo Văn học, Hán Nôm, Lý luận, lịch sử và phê bình điện ảnh, truyền hình; đổi mới nội dung, phương thức giảng dạy, tăng cường tính liên ngành và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động cũng như những biến đổi của xã hội.

Bên cạnh hoạt động học thuật, việc ký kết hợp tác với Nhà xuất bản Kim Đồng và Công ty cổ phần sách Omega Việt Nam trong tháng 10/2026 cũng nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm. Những hoạt động kết nối này góp phần mở rộng mối quan hệ giữa cơ sở đào tạo với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, đồng thời tạo thêm điều kiện gắn kết tri thức học thuật với thực tiễn đời sống văn hóa.

Có thể thấy, tinh thần đổi mới của Khoa Văn học không tách rời nền tảng truyền thống mà được xây dựng trên chính những giá trị đã được nhiều thế hệ vun đắp. Quan niệm phát triển theo định hướng “Hàn lâm - Liên ngành - Hội nhập” thể hiện yêu cầu vừa giữ vững chiều sâu khoa học, vừa mở rộng khả năng đối thoại và tiếp cận những vấn đề mới của văn học, nghệ thuật và giáo dục đại học.

Huân chương Lao động hạng Ba - sự ghi nhận và trách nhiệm tiếp nối

Trong khuôn khổ lễ kỷ niệm ngày 14/11, Khoa Văn học sẽ đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng. Đây là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những thành tích, đóng góp của Khoa trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển văn hóa.

Phần thưởng cao quý không chỉ là niềm tự hào của đội ngũ cán bộ, giảng viên, sinh viên và cựu sinh viên mà còn đặt ra trách nhiệm tiếp tục kế thừa, phát huy những thành quả đã đạt được. Trong bối cảnh giáo dục đại học, khoa học xã hội và nhân văn đang đứng trước nhiều yêu cầu mới, việc giữ vững bản sắc học thuật, nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành và tăng cường hội nhập trở thành những định hướng quan trọng.

Từ dấu mốc năm 1956 đến chặng đường 30 năm xây dựng Khoa Văn học kể từ năm 1996, hành trình phát triển của Khoa là sự tiếp nối giữa các thế hệ, giữa truyền thống và đổi mới, giữa tri thức hàn lâm với những yêu cầu của thực tiễn. Lễ kỷ niệm 70 năm vì thế không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường đáng tự hào, mà còn khẳng định khát vọng tiếp tục đóng góp vào sự nghiệp giáo dục, nghiên cứu và lan tỏa các giá trị văn hóa, nhân văn của đất nước.