950 năm Quốc Tử Giám: Tạo thuận lợi cho du khách khám phá giá trị di tích

Với diện tích hơn 54.000m² cùng nhiều lớp không gian lịch sử, kiến trúc, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đặt ra yêu cầu xây dựng những công cụ hướng dẫn trực quan, khoa học, giúp du khách thuận tiện định hướng và tìm hiểu các công trình, điểm tham quan trong khu di tích. Sơ đồ tổng thể mới giới thiệu cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, giúp du khách chủ động lựa chọn lộ trình khám phá. Trong khi đó, tờ gấp cung cấp thông tin khái quát về lịch sử hình thành, kiến trúc, các nhân vật lịch sử và những giá trị văn hóa, giáo dục tiêu biểu của di tích. Sự kết hợp giữa bản đồ, hình ảnh và nội dung thuyết minh góp phần giúp việc tiếp cận di sản trở nên trực quan, sinh động và thuận tiện hơn.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm với sơ đồ tham quan di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Tuyết Mai - TTXVN

Đây là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Điểm đáng chú ý là sơ đồ và tờ gấp được thiết kế bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Quá trình thực hiện kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc, cấu trúc không gian di tích với phương pháp thiết kế và diễn giải di sản hiện đại. Việc này không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm của du khách mà còn mở ra định hướng hợp tác lâu dài trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Thời gian tới, các bên tiếp tục phối hợp nghiên cứu, sưu tầm, số hóa, xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ, tập hợp nhiều nguồn tư liệu lịch sử, văn bia, hoành phi, câu đối, sắc phong và tài liệu lưu trữ liên quan đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám, lịch sử giáo dục và khoa cử Nho học Việt Nam. Nền tảng tư liệu định hướng kết hợp bản đồ tương tác, mã QR và các công cụ thuyết minh số, phục vụ nghiên cứu, giáo dục di sản và nhu cầu tìm hiểu của công chúng. Các bên hướng tới xây dựng hành trình khám phá di sản theo chủ đề, trước hết trong khuôn viên Văn Miếu – Quốc Tử Giám, sau đó mở rộng kết nối với hệ thống Văn Miếu, Văn chỉ và các làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước.

Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội thông tin, bảo tồn di sản cần đi đôi với việc giúp công chúng hiểu và trân trọng các giá trị. Sở đánh giá cao việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới. Đây là công cụ thiết thực, giúp du khách định hướng, khám phá các công trình và hiểu rõ hơn về lịch sử, kiến trúc cũng như những giá trị văn hóa, giáo dục của di tích. Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, đặc biệt là đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên nhà trường đã đóng góp tâm huyết đưa kiến thức và kinh nghiệm quốc tế vào thực tiễn phát huy giá trị di sản tại Thủ đô.

Các đại biểu khám phá di tích với sơ đồ hướng dẫn tham quan mới. Ảnh: Tuyết Mai - TTXVN

Ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa Đại sứ quán Pháp, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam chia sẻ: Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã ra đời từ rất lâu, nhưng vẫn luôn là hình ảnh đặc biệt trong đời sống văn hóa của Hà Nội, nơi đây vẫn thường xuyên đón tiếp du khách tham quan đến tìm hiểu văn hóa và lịch sử. Đây cũng là nơi truyền cảm hứng cho các hoạt động nghiên cứu, góp phần thúc đẩy hợp tác văn hóa, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam và Pháp.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Nguyễn Tuấn Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cho biết: Dự án gợi nhắc đến chặng đường hợp tác, đào tạo, nghiên cứu giữa Trường với các cơ sở giáo dục, cơ quan, đối tác Pháp gần 30 năm qua. Kết quả hợp tác đã góp phần đào tạo nguồn nhân lực, phát triển tri thức chuyên ngành, đưa nghiên cứu vào thực tiễn bảo tồn, phát huy giá trị di sản và văn hóa của đất nước. Dự án Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một minh chứng sinh động cho hướng hợp tác đó.

Hoạt động ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới diễn ra nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), thể hiện nỗ lực đổi mới phương thức giới thiệu di sản, gắn kết nghiên cứu khoa học, đào tạo và ứng dụng công nghệ trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị, hướng tới gìn giữ, lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của di tích.