AI đang sản sinh ra thế hệ tỉ phú mới

AI đang sản sinh ra thế hệ tỉ phú mới. Ảnh minh họa: AI

Tốc độ trở thành tỉ phú nhanh hơn

Ngày trước con đường trở thành tỉ phú của Elon Musk mất khá nhiều năm. Sau khi trở thành triệu phú nhờ bán công ty do ông cùng đồng nghiệp sáng lập cho eBay vào năm 2002, Musk phải mất một thời gian lâu, xây dựng hãng xe hơi điện Tesla hay công ty hàng không vũ trụ SpaceX qua nhiều thăng trầm, vượt lên sau nhiều thất bại mới trở thành tỉ phú.

Ngược lại, hầu hết các tỉ phú AI mới thành lập công ty trong vòng ba năm qua, sau khi OpenAI tung ra ChatGPT và vốn nhà đầu tư mạo hiểm liên tục rót vào những công ty khởi nghiệp như thế. Chẳng hạn như Mira Murati, 37 tuổi, trước đây là một trong những lãnh đạo của OpenAI, sau xin nghỉ, ra thành lập công ty khởi nghiệp Thinking Machine Lab vào tháng 2-2025. Đến tháng 6-2025, công ty này đạt mức định giá 10 tỉ đô la khi chưa có bất kỳ sản phẩm nào.

Một lãnh đạo khác của Open AI, Ilya Sutskever, 39 tuổi, thành lập Safe Superintelligence vào tháng 6-2024. Công ty này cũng chưa có sản phẩm nào nhưng được định giá đến 32 tỉ đô la sau khi thu hút 2 tỉ đô la vốn đầu tư. Brett Adcock, 39 tuổi là CEO của Figure AI, thành lập năm 2022. Tài sản của anh này lên đến 19,5 tỉ đô la. Còn sếp của Perplexity, Aravind Srinivas, 31 tuổi cũng thành lập công ty năm 2022; nay Perplexity được định giá chừng 20 tỉ đô la.

Tốc độ tích lũy tài sản xem ra tăng tốc mạnh trong năm 2025. Công ty Harvey, một AI chuyên về luật gọi vốn ba lần trong năm 2025, mỗi lần mức định giá của công ty đều tăng mạnh, từ mốc 3 tỉ đô la vào tháng 2 lên 8 tỉ đô la lần gọi vốn cuối năm. Nhờ thế, hai nhà sáng lập Harvey, Winston Weinberg và Gabe Pereyra đều trở thành tỉ phú. Weinberg, 30 tuổi sống chung với Pereyra, 34 tuổi nói với tờ New York Times rằng anh không nghĩ nhiều đến sự giàu có: “Vâng, lên mức tiền tỉ nhưng chỉ trên giấy”.

Các tỉ phú dưới 40 tuổi

Ở đây, các tỉ phú mới cũng giống tỉ phú thế hệ trước - tất cả đều còn rất trẻ. Larry Page và Sergey Brin đều ở lứa tuổi ngoài 20 khi họ sáng lập Google. Mark Zuckerberg mới 19 khi sáng lập Facebook vào năm 2004. Các tỉ phú AI đang ở lứa tuổi ngoài 20 và 30. Trẻ nhất có các nhà sáng lập Mercor, tất cả đều 22 tuổi. CEO Brendan Foody đang theo học tại Đại học Georgetown thì bỏ ngang rồi cùng hai người bạn thời phổ thông sáng lập Mercor vào năm 2023. Mercor được định giá 10 tỉ đô la sau đợt gọi vốn vào tháng 10-2025.

Các tỉ phú trẻ còn có Truell, 25 tuổi, CEO của Cursor và hai nhà đồng sáng lập khác, cũng ở lứa tuổi mới ngoài 20. Họ gặp nhau tại trường MIT rồi cùng tốt nghiệp năm 2022. Cursor được định giá 27 tỉ đô la.

Ngoài ra, sự bùng nổ công nghệ AI trong mấy năm qua cũng làm tăng tài sản của những tỉ phú trước đó lên gấp nhiều lần như CEO của hãng chip Nvidia, Jensen Huang hay Sam Altman, CEO của OpenAI.

Giả dụ, có một startup trong lĩnh vực AI có giá trị 10 triệu đô la trước khi gọi vốn, có thể do tiền góp vốn thật của các nhà sáng lập hay từ phát minh, sáng chế, các tài sản sở hữu trí tuệ khác. Sau một thời gian hoạt động, startup này chứng tỏ tiềm năng phát triển nhanh, có thể nhờ uy tín của nhà sáng lập, tầm nhìn, dự báo thị phần… nên thu hút vốn đầu tư từ các nhà đầu tư mạo hiểm. Nếu như có nhà đầu tư chịu bỏ ra 100 triệu đô la để sở hữu 10% startup này, ngay lập tức mức định giá được nâng lên thành 1 tỉ đô la! Hai người sáng lập, mỗi người sở hữu 30% cổ phần, nay trên giấy tờ đang sở hữu 300 triệu đô la và trở thành triệu phú qua đêm.

Tất cả tài sản của các tỉ phú AI hiện nay chỉ tồn tại trên giấy tờ chứ không phải là tiền thật, tài sản thật. Vì thế nhiều phân tích cho rằng các tỉ phú này có thể trở thành trắng tay nếu startup của họ thất bại, không đạt được các mốc thị phần hay tốc độ tăng trưởng kỳ vọng. Cũng có thể toàn bộ công nghệ AI, bị thổi phồng quá mức, trở thành bong bóng bị vỡ. Lúc đó tài sản của toàn bộ các tỉ phú cũng tan biến theo.

Một nhà đầu tư mạo hiểm, Jai Das nhận định: “Câu hỏi đặt ra là công ty AI nào sẽ trụ lại. Và nhà sáng lập nào sẽ thật sự trở thành tỉ phú tiền thật chứ không phải tỉ phú trên giấy”. Tỷ lệ thành công của các startup khá thấp, cộng với nỗi lo bong bóng AI làm câu hỏi này trở thành thường trực, không chỉ cho các tỉ phú AI mà còn cho các nhà đầu tư đã xuống tiền trong mấy năm qua.

Nguyễn Vũ