AI giả giọng sếp, lừa đảo xuyên quốc gia chiếm đoạt hơn 129 triệu USD

Chỉ cần chưa đầy một phút ghi âm, công nghệ hiện nay đã có thể tạo bản sao hoàn hảo giọng nói của một người. Hình minh họa tạo bởi AI: DigWatch

Theo truyền thông Mỹ, một kế toán tại hệ thống bệnh viện khu vực ở bang Missouri (Mỹ) nhận được cuộc gọi từ người mà cô tin là giám đốc điều hành (CEO) của doanh nghiệp. Người gọi thông báo có một việc khẩn cấp cần được giữ bí mật và yêu cầu chuyển tiền ngay lập tức. Ngay sau đó, một luật sư cũng gọi điện để hoàn tất giao dịch.

Đến khi các lãnh đạo thực sự của bệnh viện phát hiện sự việc, 4,8 triệu USD đã biến mất.

Theo Văn phòng Công tố viên Mỹ tại quận Nam New York, cả giám đốc điều hành lẫn luật sư đều không thực hiện những cuộc gọi này. Thay vào đó, giọng nói của họ được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Kịch bản tương tự đã diễn ra nhiều lần trong khoảng 18 tháng, bắt đầu từ tháng 7/2024, khiến các doanh nghiệp tại Mỹ và châu Âu thiệt hại tổng cộng hơn 129 triệu USD - theo cáo trạng của các công tố viên liên bang Mỹ.

Các đối tượng thậm chí còn tìm cách lôi kéo nhân viên tham gia những cuộc gọi video, trong đó sử dụng công nghệ deepfake để giả mạo hình ảnh giám đốc điều hành.

Trong số các nạn nhân không được nêu tên có một công ty công nghệ tài chính của Anh bị chiếm đoạt 11,6 triệu USD; một doanh nghiệp thức ăn cho thú cưng tại bang Florida mất 5 triệu USD; một hệ thống bệnh viện ở California thiệt hại 3 triệu USD; một công ty quỹ tương hỗ tại bang Massachusetts mất 4,7 triệu USD và một ngân hàng ở Rhode Island (Mỹ) bị chiếm đoạt 2,7 triệu USD.

Theo cáo trạng được công bố hôm 5/11, nhà chức trách Anh và Tây Ban Nha đã bắt giữ ba người đàn ông gồm Jacob Soall, Sharon Hazan và Guy Sheetrit trong nhiều tháng, bắt đầu từ tháng 6.

Soall, 41 tuổi, có quốc tịch Anh và sinh sống tại Marbella (Tây Ban Nha), bị bắt tại Tây Ban Nha. Hazan, 54 tuổi, người Israel, cũng bị bắt tại nước này. Sheetrit, 42 tuổi, mang quốc tịch Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), bị bắt tại Anh.

Cả ba đang chờ dẫn độ sang Mỹ, nơi họ phải đối mặt với các cáo buộc lừa đảo qua hệ thống điện tử, đánh cắp danh tính nghiêm trọng và rửa tiền. Hiện chưa rõ các bị cáo đã có luật sư tại Mỹ hay chưa.

Deepfake chỉ cần 1 phút ghi âm và 1 bức ảnh

Theo các công tố viên, nhóm này thường gửi email cho nhân viên doanh nghiệp, chủ yếu là kế toán hoặc quản lý tài chính, để mở đầu kế hoạch lừa đảo.

Cáo trạng đưa ra ví dụ về một email được gửi tới một ngân hàng đầu tư lớn ở thành phố New York vào tháng 10/2024. Email yêu cầu nhân viên ký thỏa thuận bảo mật thông tin, sau đó liên hệ với một luật sư.

Các đối tượng sử dụng tên của những cá nhân có thật đang làm việc tại các công ty luật uy tín, trong đó có những hãng nằm trong nhóm 50 công ty luật lớn nhất thế giới, để tạo lòng tin với nạn nhân.

Hany Farid, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Dartmouth, đồng thời là Giám đốc khoa học của công ty an ninh mạng GetReal Security, cho biết chỉ vài năm trước, một kẻ lừa đảo cần hàng giờ ghi âm để có thể bắt chước giọng nói của người khác.

Điều này khiến các CEO và luật sư thường xuyên xuất hiện trước công chúng trở thành mục tiêu dễ bị nhắm tới, bởi giọng nói của họ có thể được thu thập từ các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh, bài phát biểu và những lần xuất hiện trên truyền thông.

Tuy nhiên, hiện nay bất kỳ ai cũng có thể trở thành mục tiêu.

Giáo sư Farid cho biết chỉ cần chưa đầy một phút ghi âm, công nghệ hiện nay đã có thể tạo bản sao giọng nói của một người.

Tương tự, thay vì cần hàng nghìn bức ảnh chụp một người ở nhiều góc độ, tư thế và điều kiện ánh sáng khác nhau để tái tạo đặc điểm khuôn mặt, giờ đây chỉ một bức ảnh cũng có thể đủ để tạo ra hình ảnh deepfake dạng nhân vật ảo.

Theo ông, các phần mềm phục vụ việc này tương đối dễ sử dụng và những mẫu máy tính xách tay đời mới đã có đủ năng lực xử lý cần thiết.

Dù nhiều người cho rằng họ có thể nhận biết đâu là hình ảnh hoặc giọng nói giả, các nghiên cứu của ông Farid cho thấy khả năng này không cao. Kết quả nhận diện của con người chỉ nhỉnh hơn một chút so với việc đoán ngẫu nhiên.

Đường dây xuyên quốc gia

Theo các công tố viên liên bang Mỹ, nhóm bị cáo hướng dẫn nạn nhân chuyển tiền vào những tài khoản ngân hàng do đồng phạm kiểm soát tại nhiều quốc gia, trong đó có Áo, Trung Quốc, Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Singapore, Slovakia, Tây Ban Nha, UAE và Mỹ.

Sau khi nhận được tiền, các đối tượng và đồng phạm chuyển đổi số tiền chiếm đoạt thành tiền điện tử nhằm che giấu nguồn gốc, quyền sở hữu và quyền kiểm soát tài sản, sau đó phân chia khoản tiền này.

Các công tố viên cho biết Soall còn lưu giữ một kịch bản viết tay có tên “Cuộc gọi của luật sư”, trong đó ghi lại những nội dung cần trao đổi với nạn nhân, bao gồm cả cách thuyết phục nhân viên không tiết lộ cuộc trao đổi với đồng nghiệp. Kịch bản sử dụng các thuật ngữ về quy định tài chính và nguy cơ giao dịch nội gián làm lý do yêu cầu giữ bí mật tuyệt đối.

Trong khi đó, Hazan và Sheetrit tham gia rửa tiền từ hoạt động lừa đảo cùng một số hoạt động khác. Theo nhà chức trách, Hazan từng khoe đã rửa hơn 400 triệu USD trong vòng 3 năm.

Báo cáo năm 2025 của Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet thuộc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cho thấy tình trạng lừa đảo kỹ thuật số và các mối đe dọa an ninh mạng gia tăng mạnh. Tổng số đơn khiếu nại lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu, trong khi thiệt hại vượt 20 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2024.

Cơ quan này ghi nhận hơn 22.000 đơn khiếu nại liên quan đến AI, với tổng thiệt hại hơn 890 triệu USD. Các thủ đoạn bao gồm sử dụng AI tạo email lừa đảo có độ chân thực cao, sao chép giọng nói để thực hiện các vụ lừa đảo giả danh người thân gặp nạn và xây dựng những kịch bản lừa đảo tình cảm tinh vi hơn.

Giáo sư Farid cho biết thông qua công việc tại công ty an ninh mạng, ông thường xuyên tiếp xúc với các lãnh đạo doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều hình thức lừa đảo, từ phỏng vấn tuyển dụng trực tuyến giả mạo cho đến những vụ chiếm đoạt hàng triệu USD. Cách đây vài tháng, một CEO đã nói với ông rằng doanh nghiệp của mình sẽ chuyển sang thực hiện mọi hoạt động trực tiếp để tránh những rủi ro từ công nghệ giả mạo.