Âm nhạc kết nối nhịp cầu văn hóa Việt Nam - Pakistan

Tại Đại sứ quán Pakistan ở Hà Nội, những giai điệu Sufi - dòng nhạc gắn với đời sống tâm linh của người Hồi giáo - vang lên, mang đến cho công chúng Việt Nam những câu chuyện về tình yêu, sự bình an và tình người của người dân Pakistan.

1 giờ trướcGốc

Ngay khi bản tình ca cuối cùng vừa dứt, TS Trịnh Thắng bước lên sân khấu, mang theo nhạc cụ và mời các thành viên ban nhạc Saakin cùng chơi.

Ban nhạc Saaki nổi danh ở Pakistan với các nghệ sĩ Hammad Khalid (bass), Usman Shakeel (vocalist, nhạc công bộ gõ) và Ali Hamdani (vocalist, guitar). Ảnh: Kiều Thoan Thu

Không có sự chuẩn bị, nhưng ông cùng các nghệ sĩ Pakistan vẫn hiểu ý nhau, hòa nhịp và ứng tác ngay tại chỗ, để tiếng đàn của người Việt hòa cùng âm nhạc Sufi trong sự chăm chú của khán giả.

Sự kết nối ấy khiến nghệ sĩ Hammad Khalid (bass), Usman Shakeel (vocalist, nhạc công bộ gõ) và Ali Hamdani (vocalist, guitar) nhanh chóng trở nên gần gũi với công chúng, dù đây là lần đầu ban nhạc Sufi và folk-rock đến từ Islamabad biểu diễn tại Việt Nam.

Nhóm nhạc đến Hà Nội theo lời mời của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai tại Hà Nội diễn ra từ ngày mùng 1 đến mùng 4-10.

TS. Trịnh Thắng, nhạc công, họa sĩ, bác sĩ, võ sư, sáng lập phương pháp thiền dưỡng sinh Dịch Tâm Thể, sự kết hợp giữa y học, võ học, yoga, khí công và thiền nhằm nâng cao sức khỏe thân - tâm. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Âm nhạc Sufi của ban nhạc Saakin gắn với thơ ca và đời sống tinh thần của người Pakistan, qua những sáng tác dựa trên thơ Shah Hussain, Bulleh Shah và các giai điệu dân gian được ban nhạc phối lại. Với Saakin, tình yêu là mạch chính của âm nhạc, bởi khi con người không còn yêu thương, họ sẽ xa cách và cuộc sống mất đi ý nghĩa.

Đồng điệu qua những giai điệu

“Tôi cảm thấy rất hạnh phúc, như được trở về nhà, bởi giữa chúng tôi có một mối duyên rất tự nhiên”, TS. Trịnh Thắng chia sẻ.

Nghệ sĩ Việt Nam và Pakistan nhanh chóng hòa hợp trong âm nhạc. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Sự đồng điệu ấy cũng khiến ông muốn đáp lại Saakin bằng âm nhạc của mình. Trong phần ứng tác, ông gửi vào âm nhạc những hình ảnh về cánh chim, cánh bướm, thung lũng, gió và mây, gợi nhắc vẻ đẹp núi non hùng vĩ của Pakistan, rồi đưa người nghe về “đại dương của tình yêu và lòng trắc ẩn”, nơi mỗi người có thể cùng hòa chung nhịp đập trong vẻ đẹp của tình người.

Tinh thần ấy cũng gần với điều ban nhạc muốn gửi gắm qua âm nhạc. Nghệ sĩ Hammad Khalid chia sẻ rằng các sáng tác của nhóm hướng tới tình yêu, hòa bình, tình người, sự trong sáng và tinh thần nhất thể, để mỗi người nghe có thể đón nhận bằng cảm xúc của riêng mình.

Trong những ngày ở Việt Nam, các nghệ sĩ có dịp gặp gỡ người dân địa phương, cùng chơi nhạc, nhảy múa và tham gia các hoạt động văn hóa. Hammad Khalid nói sự cởi mở trong những cuộc gặp ấy khiến anh nhanh chóng cảm thấy thân thuộc.

Nghệ sĩ Hammad Khalid. Ảnh: Kiều Thoan Thu

“Chúng tôi không cảm thấy mình đến từ một đất nước khác mà như đã ở nơi này từ rất lâu”, nghệ sĩ Hammad Khalid chia sẻ.

Vì thế, khi một nghệ sĩ Việt Nam bước lên sân khấu và cùng ban nhạc Saakin chơi nhạc, cả ba thành viên đều đón nhận một cách tự nhiên. Họ xúc động khi nhận thấy sự gần gũi mà khán giả và nghệ sĩ Việt Nam dành cho mình, như thể hai bên đã có một mối liên hệ trước khi gặp nhau.

“Có lẽ chúng tôi đã kết nối với nhau ở một tầng sâu đẹp đẽ khác, và chúng ta nên cùng làm thêm nhiều điều tương tự nữa”, nghệ sĩ Usman Shakeel bộc bạch.

Đại sứ Pakistan tại Việt Nam Kohdayar Marri (phải) bắt tay Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà (trái) tại Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai tại Hà Nội. Ảnh: ĐSQ Pakistan

Những trải nghiệm như vậy cũng cho thấy ý nghĩa của các hoạt động giao lưu văn hóa mà Đại sứ Pakistan tại Việt Nam Kohdayar Marri muốn thúc đẩy. Theo ông, khi có cơ hội trực tiếp chia sẻ văn hóa và di sản, người dân hai nước có thể hiểu nhau hơn, nhất là khi thông tin về văn hóa Pakistan tại Việt Nam còn hạn chế.

“Các chương trình văn hóa giúp xóa bỏ rào cản chính trị, tạo điều kiện để chúng ta giao tiếp trực tiếp, chia sẻ văn hóa và di sản của mình. Hiện thông tin và tư liệu về văn hóa Pakistan còn hạn chế, vì vậy đây là cơ hội để chúng tôi giới thiệu nhiều hơn về đất nước mình”, Đại sứ nói.

Nghệ sĩ Ali Hamdani. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Đại sứ nhận định truyền thống văn hóa của hai nước đều gắn với đời sống cộng đồng và các mối quan hệ xã hội, nơi gia đình và các nhóm bạn bè gặp gỡ, chia sẻ và cùng tận hưởng thời gian bên nhau. Nét tương đồng ấy tạo điều kiện để hai bên chia sẻ và hiểu nhau hơn, trong đó âm nhạc cũng là một cách kết nối tự nhiên.

Đại sứ Kohdayar Marri mong muốn tinh thần giao lưu ấy được tiếp nối với sự tham gia của thế hệ trẻ. “Tôi hy vọng chúng ta có thể tạo ra những dịp để thế hệ trẻ hai nước gặp nhau, để chính họ chỉ cho chúng ta thấy hai nền văn hóa có thể hòa quyện như thế nào, bằng tài năng kết hợp và những góc nhìn mới mẻ của họ”.

Đại sứ Kohdayar Marri và TS Trịnh Thắng. Ảnh: Kiều Thoan Thu

TS Trịnh Thắng cho rằng sự gắn kết giữa người dân hai nước bắt đầu từ cách mỗi bên nhìn nhận và nói về những điều tốt đẹp của nhau. Ông đã dành nhiều tình cảm cho Pakistan, có dịp trò chuyện với Đại sứ Kohdayar Marri và dự kiến tới Pakistan vào cuối tháng 10.

“Chúng ta chỉ cần giữ niềm vui trong hành động và suy nghĩ dành cho nhau, nói những điều tốt đẹp, chân thành khen ngợi và chỉ ra những điều đáng quý để cùng hướng tới cái đẹp. Khi làm được như vậy, chúng ta sẽ tự nhiên đến với nhau như người trong một gia đình", TS Trịnh Thắng nhấn mạnh.

Nghệ sĩ Usman Shakeel. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Những mối duyên với Pakistan

Cùng có mặt tại buổi giao lưu là ông Nguyễn Thành An, Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại Du lịch Ohdear Việt Nam, người đang chuẩn bị chuyến đi Pakistan cho đoàn 30 du khách Việt. Là người thực hành Phật giáo, ông quan tâm đến Đức Liên Hoa Sinh (Padmasambhava) và lịch sử Phật giáo Kim Cương thừa, nên muốn tới Pakistan để tìm hiểu những vùng đất gắn với mối quan tâm này. Ông cho biết nhiều người trong đoàn rất háo hức khám phá Pakistan trong chuyến đi đầu tiên của họ.

Ông Nguyễn Thành An, Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại Du lịch Ohdear Việt Nam (ngoài cùng bên phải). Ảnh: Kiều Thoan Thu

Mỗi người có một lý do riêng để tìm đến Pakistan, nhưng những mối quan tâm ấy gặp nhau ở một điểm chung, đó là mở ra thêm những cơ hội để người dân hai nước hiểu và đến gần nhau hơn. Saakin mang âm nhạc tới Hà Nội, TS Trịnh Thắng tìm thấy sự đồng cảm trong nghệ thuật, còn Nguyễn Thành An chuẩn bị cho một hành trình tìm hiểu vùng đất gắn với Phật giáo.

Với Đại sứ Kohdayar Marri, báo chí có thể giúp những câu chuyện như vậy được lan tỏa. “Truyền thông là kênh hữu ích kết nối Đại sứ quán và các nhà ngoại giao với công chúng, nhất là những người chúng tôi không có cơ hội gặp trực tiếp. Trao đổi hiệu quả với báo chí sẽ giúp đối thoại tốt hơn và giúp đưa một đất nước xa xôi đến gần với mọi người”, Đại sứ nói.

Saakin cũng mang Pakistan đến gần Việt Nam bằng âm nhạc. Dù không chuẩn bị trước và không hiểu hết lời ca, hai bên vẫn vượt qua rào cản ngôn ngữ để cảm nhận văn hóa của nhau bằng sự đồng điệu.