Ấn Độ phê duyệt mua 114 tiêm kích Rafale của Pháp để đối phó thách thức từ Trung Quốc và Pakistan

Ngày 12/2/2026, Hội đồng Mua sắm Quốc phòng Ấn Độ (Defense Acquisition Council), do Bộ trưởng Quốc phòng Rajnath Singh chủ trì, đã thông qua đề xuất mua sắm một gói lớn khí tài quân sự, trong đó trọng tâm là 114 tiêm kích đa nhiệm Rafale do hãng Dassault Aviation của Pháp sản xuất cùng với hệ thống tên lửa và cảm biến đi kèm.

Giá trị sơ bộ của gói mua sắm này được Ấn Độ ước tính khoảng 3,25 nghìn tỷ rupee, tương đương khoảng 39 tỷ USD, trở thành một trong những thương vụ quốc phòng lớn nhất trong lịch sử nước này.

Động thái phê duyệt diễn ra trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm, chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron có chuyến thăm chính thức Ấn Độ, một phần nhằm củng cố quan hệ chiến lược giữa hai nước.

Việc bổ sung số lượng lớn 114 tiêm kích Rafale không chỉ nâng tổng số máy bay thuộc loại này trong biên chế Không quân Ấn Độ (Indian Air Force) lên mức cao hơn mà còn nhằm đối phó với các mối đe dọa quân sự đa phía mà Ấn Độ đang đối mặt.

Hiện tại, Không quân Ấn Độ điều hành khoảng 29 phi đội tiêm kích sau khi một số đơn vị cũ như MiG-21, MiG-29 và các phi cơ đời cũ khác bị thanh lý, trong khi lực lượng dự kiến đạt 42 phi đội theo kế hoạch chiến lược.

Sự sụt giảm này làm giảm năng lực thực thi nhiệm vụ trên nhiều mặt trận, đặc biệt khi Ấn Độ phải đối phó lực lượng trang bị hiện đại của Trung Quốc và Pakistan cùng lúc.

Tiêm kích Rafale là máy bay chiến đấu đa nhiệm thế hệ 4,5 với thiết kế cánh tam giác và thân khí động học, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 24 tấn, hai động cơ phản lực mạnh mẽ và khả năng cơ động cao.

Tiêm kích Rafale có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ - từ không chiến, yểm trợ mặt đất đến ném bom dẫn đường chính xác - nhờ hệ thống cảm biến, radar mảng pha điện tử và khả năng mang theo nhiều loại vũ khí.

Chiến đấu cơ Rafale có thể mang tên lửa không đối không tầm xa, tên lửa hành trình tấn công mặt đất, bom dẫn đường và được trang bị hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến.

Một điểm chiến lược trong kế hoạch mua sắm này là kế hoạch sản xuất trong nước: theo các nguồn tin, Ấn Độ dự kiến sản xuất khoảng 90 trong số 114 tiêm kích Rafale tại trong nước, với khoảng 50 % nội địa hóa trong chuỗi cung ứng theo chương trình “Make in India”.

Điều này được coi là bước quan trọng nhằm phát triển năng lực công nghiệp quốc phòng và giảm lệ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu.

Các cơ sở sản xuất tại Ấn Độ dự kiến hợp tác với các công ty quốc phòng địa phương và Pháp để tiến hành lắp ráp và chế tạo một phần các linh kiện quan trọng.

Quyết định phê duyệt này cũng đi kèm với việc mua bổ sung các hệ thống vũ khí đi kèm như tên lửa hành trình tấn công mặt đất SCALP và tên lửa không đối không tầm xa, nhằm tăng khả năng tấn công tầm xa và năng lực áp chế phòng không đối phương.

Điều này là phản ánh của nhu cầu nâng cao khả năng tác chiến đa năng và sức răn đe trên nhiều loại địa hình chiến đấu.

Giới phân tích chiến lược đánh giá rằng thương vụ này là một bước đi then chốt để Ấn Độ duy trì thế chủ động trong bối cảnh hai cạnh tranh an ninh nổi bật: với Trung Quốc ở phía bắc và với Pakistan ở phía tây.

Trung Quốc, với số lượng lớn tiêm kích hiện đại và các chương trình phát triển máy bay chiến đấu mới, đã khiến các nước láng giềng phải nâng cấp lực lượng của mình. Việc tăng cường lực lượng không quân qua chương trình Rafale là cách Ấn Độ phản ứng với mối đe dọa chiến lược này.

Theo kế hoạch, việc ký hợp đồng chính thức sẽ diễn ra sau khi hoàn tất các bước thương thảo chi tiết và được Ủy ban An ninh Nội các phê duyệt, và dự kiến đơn đặt hàng sẽ ký ngay trong tháng này để kịp triển khai các lô đầu tiên trong vài năm tới.

Những chiếc Rafale đầu tiên dự kiến được giao sau khoảng 3,5 năm kể từ khi hợp đồng được ký, và sau đó các máy bay được sản xuất trong nước sẽ bổ sung dần cho Không quân Ấn Độ.

Bên cạnh việc tăng cường số lượng máy bay chiến đấu, Ấn Độ còn đẩy mạnh chương trình mở rộng năng lực sản xuất và tích hợp vũ khí nội địa như tên lửa ngoài tầm nhìn và hệ thống tác chiến điện tử, nhằm tăng tính tự chủ chiến lược và giảm chi phí vận hành dài hạn.

Điều này phù hợp với mục tiêu giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga và các nước khác, đồng thời nâng cao vị thế công nghiệp quốc phòng của Ấn Độ trong khu vực.

Việc phê duyệt mua 114 tiêm kích Rafale của Pháp không chỉ là thương vụ mua sắm lớn nhất trong lịch sử quân sự Ấn Độ mà còn là bước đi chiến lược nhằm củng cố lực lượng không quân trước những mối đe dọa từ Trung Quốc và Pakistan, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp quốc phòng nội địa theo chính sách “Make in India”.

Việt Hùng