An Giang: Nâng tầm giá trị xuất khẩu, tạo lực đẩy tăng trưởng hai con số

Mục tiêu xuất khẩu trên 2,6 tỷ USD trong năm 2026 không đơn thuần là một chỉ tiêu thương mại. Trong bối cảnh An Giang đặt yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số, đây còn là phép thử đối với năng lực tổ chức sản xuất, khả năng thích ứng của doanh nghiệp và hiệu quả điều hành của chính quyền trong việc chuyển lợi thế nông nghiệp, thủy sản thành giá trị kinh tế có sức cạnh tranh quốc tế.

Theo Sở Công Thương An Giang, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của tỉnh đạt hơn 1,42 tỷ USD, tăng 7,83% so với cùng kỳ năm 2025, tương đương 53,27% kế hoạch năm. Thủy sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 560,23 triệu USD; giày da đạt 326,66 triệu USD; dệt may đạt 193,61 triệu USD và gạo đạt 154,63 triệu USD. Riêng tháng 7, kim ngạch xuất khẩu đạt 230 triệu USD, tăng 3,6% so với cùng kỳ.

Những con số này cho thấy xuất khẩu vẫn duy trì đà tăng trưởng, song chặng đường còn lại của năm đòi hỏi sự tăng tốc mạnh mẽ hơn. Quan trọng hơn, tăng trưởng không thể chỉ dựa vào mở rộng sản lượng hay gia tăng số lượng đơn hàng. Khi thị trường quốc tế ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát thải và trách nhiệm môi trường, năng lực cạnh tranh phải được xây dựng từ bên trong chuỗi sản xuất.

Từ lợi thế nông nghiệp đến sức mạnh của chuỗi giá trị

An Giang có nền tảng quan trọng để phát triển xuất khẩu với các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, thủy sản, rau quả cùng các lĩnh vực sản xuất giày da, dệt may. Sau hợp nhất đơn vị hành chính, quy mô vùng nguyên liệu, hệ thống cửa khẩu và khả năng kết nối giao thương tạo thêm dư địa để tỉnh tổ chức lại không gian sản xuất, chế biến và phân phối hàng hóa.

An Giang đặt mục tiêu xuất khẩu trên 2,6 tỷ USD năm 2026, đòi hỏi không chỉ tăng kim ngạch mà còn nâng giá trị hàng hóa, mở rộng thị trường và tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Tuy nhiên, lợi thế về sản lượng chỉ là điều kiện ban đầu. Giá trị xuất khẩu bền vững phụ thuộc vào khả năng kiểm soát chất lượng nguyên liệu, đầu tư công nghệ chế biến, xây dựng thương hiệu và giữ được vị trí trong chuỗi cung ứng quốc tế. Nếu hàng hóa chủ yếu dừng ở khâu sơ chế, giá trị gia tăng thấp, doanh nghiệp sẽ dễ bị tổn thương trước biến động giá cả, chi phí đầu vào và sức ép từ các nhà nhập khẩu.

Thực tiễn tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang (CLFish) cho thấy vai trò của việc chủ động nguồn cung. Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp thu hoạch 12.000 tấn cá tra nguyên liệu, sản xuất 9.000 tấn cá phi lê đông lạnh và xuất khẩu 10.064 tấn sản phẩm. Với 6 vùng nuôi có tổng diện tích hơn 100 ha cùng nhà máy thức ăn công suất 56.000 tấn/năm, doanh nghiệp từng bước kiểm soát đầu vào, giảm sự phụ thuộc vào biến động bên ngoài.

Ở lĩnh vực lúa gạo, việc hình thành vùng nguyên liệu gắn với nhà máy chế biến cũng mở ra hướng đi từ xuất khẩu sản phẩm thông thường sang cung ứng hàng hóa có chất lượng đồng đều, truy xuất được nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu riêng của từng thị trường. Đây là nền tảng để nâng giá trị hạt gạo, đồng thời tăng khả năng duy trì các hợp đồng dài hạn.

Ông Nguyễn Thống Nhất, Giám đốc Sở Công Thương An Giang, cho biết sự phục hồi sức mua tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc đang tạo thêm cơ hội cho hàng hóa của tỉnh. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là khả năng chủ động đổi mới của doanh nghiệp, chuyển sang chế biến sâu, đầu tư công nghệ, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Thông điệp này cần được nhìn nhận như một yêu cầu tái cơ cấu thực chất. Ưu đãi thuế quan chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đáp ứng quy tắc xuất xứ; thị trường rộng mở chỉ trở thành doanh thu khi hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn; còn nguồn nguyên liệu dồi dào chỉ tạo ra lợi thế dài hạn nếu được tổ chức thành chuỗi giá trị có khả năng kiểm soát chất lượng từ đầu vào đến đầu ra.

Điều hành quyết liệt, mở thị trường gắn với tiêu chuẩn xanh

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Phong nhấn mạnh yêu cầu chủ động lồng ghép mục tiêu phát triển xuất nhập khẩu vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành, từng lĩnh vực và địa phương. Tỉnh đồng thời tập trung phát triển vùng nguyên liệu chất lượng cao, thúc đẩy công nghiệp chế biến sâu, hoàn thiện hạ tầng logistics, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Để đạt kim ngạch xuất khẩu trên 2,6 tỷ USD, trách nhiệm điều hành cần được cụ thể hóa bằng tiến độ, kết quả và đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng. Sở Công Thương được giao làm đầu mối phối hợp với các cơ quan, địa phương theo dõi, đôn đốc hoạt động xuất khẩu trong những tháng cuối năm, kịp thời tổng hợp tình hình và tham mưu giải pháp điều hành linh hoạt.

Điều doanh nghiệp cần không chỉ là các chương trình xúc tiến thương mại, mà còn là thông tin thị trường kịp thời, thủ tục xuất nhập khẩu thông suốt, chi phí logistics hợp lý và cơ chế hỗ trợ đủ nhanh để ứng phó với những thay đổi về tiêu chuẩn kỹ thuật. Cải cách hành chính trong lĩnh vực thương mại vì vậy phải hướng đến kết quả cụ thể: giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ và hạn chế rủi ro khiến doanh nghiệp mất đơn hàng.

An Giang tăng tốc xuất khẩu, hướng tới vượt mốc 2,6 tỷ USD, tạo đột phá về giá trị hàng hóa và sức cạnh tranh.

Bên cạnh các thị trường truyền thống, việc tăng cường xúc tiến thương mại tại Trung Đông, Nam Á và châu Phi có ý nghĩa quan trọng trong đa dạng hóa đầu ra. Tỉnh cũng có cơ hội khai thác lợi thế giao thương với Campuchia thông qua hệ thống cửa khẩu quốc tế và kết nối hạ tầng khu vực. Tuy nhiên, mở rộng thị trường phải đi cùng phân tích nhu cầu, tiêu chuẩn nhập khẩu, năng lực thanh toán và rủi ro thương mại, tránh tâm lý chạy theo số lượng thị trường mà thiếu chiều sâu khai thác.

Một yêu cầu không thể xem nhẹ là chuyển đổi xanh. Các tiêu chuẩn về môi trường, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững ngày càng tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Với những ngành hàng có thế mạnh của An Giang, giảm phát thải trong sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên, kiểm soát nước thải và phụ phẩm, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn không chỉ là trách nhiệm môi trường mà còn là điều kiện để duy trì năng lực cạnh tranh.

Chính quyền cần chủ động cập nhật rào cản kỹ thuật, hướng dẫn doanh nghiệp đáp ứng quy định của từng thị trường; đồng thời khuyến khích đầu tư công nghệ chế biến, bảo quản và logistics theo hướng tiết kiệm năng lượng, giảm tổn thất sau thu hoạch. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tiếp cận thông tin tiêu chuẩn, nguồn vốn đổi mới công nghệ và dịch vụ kiểm định cần thuận lợi hơn để tránh bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi.

Mục tiêu trên 2,6 tỷ USD vì thế cần được đo bằng cả quy mô và chất lượng tăng trưởng. Kết quả xuất khẩu phải gắn với giá trị gia tăng, năng lực tự chủ nguyên liệu, khả năng giữ thị trường, hiệu quả sản xuất và mức độ đáp ứng tiêu chuẩn xanh. Đó cũng là cách để thành quả thương mại lan tỏa đến người nông dân, người lao động và cộng đồng doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng ở những con số trên báo cáo.

An Giang có lợi thế về nông nghiệp, thủy sản, cửa khẩu và mạng lưới doanh nghiệp đã tham gia thị trường quốc tế. Vấn đề quyết định là biến những lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh bền vững thông qua điều hành thực chất, liên kết chuỗi và đổi mới công nghệ. Khi từng ngành hàng nâng được giá trị, từng doanh nghiệp làm chủ được tiêu chuẩn và từng cơ quan quản lý thực hiện đúng trách nhiệm, mục tiêu xuất khẩu trên 2,6 tỷ USD mới thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số và phát triển bền vững của tỉnh.