Án mạng từ vụ hỗn chiến 40 năm trước ở chợ Xanh Hà Nội

Ngày 29-1, TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Lý Quang Hòa (68 tuổi) mức án 10 năm tù về tội giết người.

Trước đó, TAND TP Hà Nội từng mở phiên tòa 2 lần vào tháng 5 và tháng 9-2025 nhưng sau đó đã trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung lời khai nhân chứng, nguyên nhân tử vong, nhân thân của nạn nhân.

Bị cáo Lý Quang Hòa tại phiên tòa. Ảnh: Hoàng Huy

Vụ hỗn chiến cách đây 40 năm

Theo cáo buộc, cách đây khoảng 40 năm, chiều ngày 26-11-1985, tại khu vực chợ Xanh Dịch Vọng, huyện Từ Liêm (cũ), TP Hà Nội, từ việc mua cá, ông Nguyễn Đình Thái và ông Lê Xuân Lập xảy ra xô xát, cãi chửi rồi dẫn đến đánh nhau với một phụ nữ bán cá. Thấy vậy, anh rể người bán cá đánh lại ông Thái, ông Lập.

Cùng lúc này, Lý Quang Hòa đang dọn hàng cho mẹ gần đó đã can ngăn và nói: “Ai cho chúng mày đánh người”. Sau khi bị đánh, ông Thái đã về gọi thêm bạn ra hỗ trợ. Nhóm người này sau đó đã đập phá hàng trong chợ và làm mẹ của bị cáo Hòa bị thương, chảy máu.

Bị nhóm người đuổi đánh, Lý Quang Hòa bỏ chạy về nhà lấy thanh gỗ có gắn chân ghế và cùng em trai cầm theo gậy ra ẩu đả. Trong lúc đánh nhau, bị cáo Hòa cầm thanh gỗ có gắn chân ghế khua vào đám đông, đánh trúng đầu một người đàn ông gây vết thương hộp sọ, dẫn đến tử vong.

Lý Quang Hòa sau đó đã bỏ trốn, bị truy nã. Ngày 1-8-2024, bị cáo đến cơ quan công an đầu thú. Tháng 2-2025, VKSND TP Hà Nội ban hành cáo trạng truy tố bị can Lý Quang Hòa về tội giết người.

Tại phiên tòa lần này, bị cáo Hòa giữ nguyên lời khai. Ông Hòa khai bản thân đã bị hai sinh viên tấn công trước. Ông không mâu thuẫn với họ, thấy họ đánh thương binh nên chỉ bức xúc, can ngăn mà bị đánh.

Bị cáo không có hung khí nên chỉ đẩy họ bằng tay không rồi chạy về nhà, bị nhóm gần 20 nam sinh đuổi kịp về đến ngõ. Thấy nhóm sinh viên quá đông trong khi chỉ có hai anh em, ông Hòa vơ được cây gỗ (chân ghế) khua loạn, chống trả vì sợ bị đánh chết.

Ông Hòa khai khi bị đuổi đánh đã chạy lên đê đi lang thang không dám về nhà nhiều ngày, sau đó lang bạt nhiều nơi. Khi chạy khỏi nhà, ông khẳng định chưa ai ngã xuống đất như tài liệu điều tra nêu và không sát hại ai.

Một nhân chứng khai hôm đó đang đá cầu trong sân với em trai ông Hòa thì thấy ông Hòa chạy về nói mẹ bị đánh, phía sau là rất đông người đang đuổi theo. "Tôi không thấy anh Hòa cầm gì hoặc thấy tấn công ai, chỉ thấy rất đông người đuổi nhau chạy vòng quanh. Sau đó, tôi cũng không thấy ai nằm ở đó", nhân chứng trình bày.

Ông Minh, em trai ông Hòa, khai thấy anh trai chạy về trong tình trạng "máu me be bét, quần áo rách bươm" thì vào trong nhà cầm gậy gỗ ra tự vệ nhưng không đánh ai. Cùng lúc, ông thấy bị cáo Hòa cầm một thanh gỗ nhưng không cũng đánh được ai vì nhóm bên kia quá đông.

Có mặt tại phiên tòa, em gái nạn nhân đề nghị giảm án cho bị cáo vì vụ án xảy ra đã lâu, còn người đã mất không có cách gì sống lại.

Bị hại có một phần lỗi

Bào chữa cho bị cáo Hòa, luật sư cho rằng vụ án còn nhiều tình tiết chưa được làm rõ. Nạn nhân nhập viện, điều trị 10 ngày nhưng hồ sơ vụ án không có bệnh án. CQĐT cho rằng hồ sơ bị mất do thời gian quá lâu, nhưng bệnh án của người bán cá thì còn nguyên.

Vụ án có tới hai "Bản kết luận giám định pháp y", có cùng số hiệu nhưng nội dung khác biệt. Một bản mô tả thông tin nạn nhân, tình trạng thương tích nhưng không có chữ ký nào, không rõ ai lập. Bản khác để đúng tên nạn nhân nhưng sai ngày mổ cấp cứu, ngày tử vong.

Theo LS, hồ sơ vụ án không có bất kỳ văn bản bút lục nào thể hiện cơ quan tiến hành tố tụng đã khám nghiệm tử thi, xác định cơ chế hình thành vết thương (do vật sắc nhọn hay do vật tày) tác động, các dấu vết thương tích, dấu vết trên tang vật ra sao, để dẫn đến cái chết của nạn nhân.

"Vậy căn cứ nào để buộc tội ông Hòa là người trực tiếp gây ra cái chết do sập hộp sọ cho nạn nhân?"- LS đặt vấn đề.

HĐXX cho rằng các cơ quan tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng luật, kết hợp lời khai và các chứng cứ, việc buộc tội là có căn cứ.

Bị cáo khi phạm tội là người trưởng thành, có đầy đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, ý thức rõ việc dùng gậy gỗ tấn công vào vùng đầu là nguy hiểm đến tính mạng người khác nhưng vẫn cố ý phạm tội.

Tuy nhiên, HĐXX cũng xác định nhóm bị hại có một phần lỗi. Do đó, tòa tuyên phạt bị cáo mức án 10 năm là đủ răn đe, nhân văn. Ngoài ra, HĐXX buộc bị cáo phải bồi thường 234 triệu đồng cho người nhà nạn nhân.

BÙI TRANG