An sinh xã hội bền vững từ dự án cơ sở lánh nạn đa mục đích ở bản vùng cao
Với 2 dự án viện trợ không hoàn lại gần 8 tỷ đồng cho 2 địa phương của Việt Nam, Đại sứ Nhật Bản kỳ vọng dự án đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Chiều 18/11, Đại sứ quán Nhật Bản tổ chức ký kết hợp đồng viện trợ không hoàn lại cấp cơ sở năm tài khóa 2026 cho hai dự án tại Điện Biên và Quảng Trị, với tổng giá trị viện trợ đạt 312.939 USD (gần 8 tỷ đồng).
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki chia sẻ tuần trước, trong chuyến thăm chính thức tới Nhật Bản, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu tại Quốc hội Nhật Bản, trong đó đánh giá rất cao sự hỗ trợ mà Nhật Bản đã và đang duy trì dành cho Việt Nam nhằm khắc phục hậu quả chiến tranh cũng như ứng phó với thiên tai, coi đây là minh chứng cho tình hữu nghị giữa hai nước.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki
Đại sứ cho biết, dự án xây dựng Nhà cộng đồng phòng chống thiên tai tại tỉnh Điện Biên nhằm bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng cư dân, trong đó có đông đảo đồng bào các dân tộc thiểu số, để ứng phó với các thảm họa trong tương lai.
"Chúng tôi kỳ vọng công trình này sẽ phát huy hiệu quả trong đời sống sinh hoạt thường ngày, phục vụ cộng đồng và trở thành một cứ điểm phòng chống thiên tai quan trọng, mang lại một không gian an toàn để người dân sử dụng", Đại sứ nhấn mạnh.
Dự án thứ hai là rà phá bom mìn chưa nổ và nâng cao nhận thức về nguy cơ bom mìn. Đại sứ Ito Naoki cho biết, kể từ năm 2015, Nhật Bản đã liên tục tài trợ cho các hoạt động rà phá bom mìn tại tỉnh Quảng Trị (bao gồm cả khu vực trước đây thuộc tỉnh Quảng Bình). Tổng số vốn tài trợ cho đến nay đã lên tới khoảng 5,5 triệu USD, giúp làm sạch bom mìn trên diện tích rộng lớn khoảng 30 km2. Ngoài ra, dự án cũng đã trang bị kiến thức sống an toàn cho khoảng 25.000 người dân.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ khi chiến tranh kết thúc, nhưng diện tích đất đai bị ô nhiễm bởi bom mìn tại Quảng Trị vẫn còn rất lớn. Đại sứ hy vọng rằng sự hỗ trợ lần này sẽ mang lại cuộc sống bình yên, an tâm cho người dân, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trong hơn 30 năm qua, Nhật Bản đã triển khai chương trình Hợp tác viện trợ không hoàn lại cấp cơ sở tại Việt Nam với tổng số 763 dự án, tổng giá trị viện trợ đạt khoảng 69 triệu USD.
"Chúng tôi luôn chú trọng những khoản hỗ trợ đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của cộng đồng địa phương, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân", Đại sứ khẳng định.
Dự án xây dựng cơ sở lánh nạn đa mục đích tại xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên với khoản viện trợ 163.204 USD (khoảng 4,16 tỷ đồng) do Tổ chức Tầm nhìn Thế giới tại Việt Nam thực hiện.
Tại bản Na Nghịu và bản Háng Sông Trên thuộc xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên, dự án sẽ xây dựng 1 cơ sở lánh nạn đa mục đích; cải tạo tuyến đường tiếp giáp với cơ sở này tại bản Na Nghịu (dài 122 m) và xây dựng kè chắn đất (dài 61,5 m), nhằm đảm bảo địa điểm lánh nạn khi xảy ra thiên tai.

Ông Doseba Tua Sinay, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Tầm nhìn Thế giới tại Việt Nam, và Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tại lễ ký kết
Chính phủ Việt Nam đã có chủ trương đa mục đích hóa các công trình công cộng như nhà sinh hoạt cộng đồng để tận dụng làm nơi lánh nạn khi xảy ra thiên tai.
Trong bối cảnh rủi ro thiên tai ngày càng gia tăng, đợt mưa lớn kéo dài vào tháng 8/2025 đã gây thiệt hại nghiêm trọng với 7 người thiệt mạng và 47 ngôi nhà bị sập, hư hỏng.
Đặc biệt, tại bản Na Nghịu, nhà văn hóa bản vốn là nơi lánh nạn đã bị sập hoàn toàn do lũ quét và ngập lụt. Tại bản Háng Sông Trên - khu vực trung tâm bản bao gồm nhà văn hóa nằm trong diện phải di dời tái định cư do nguy cơ sạt lở đất.
Việc xây dựng các cơ sở lánh nạn đa mục đích vừa đảm bảo chức năng là nơi trú ẩn an toàn cho người dân khi có thiên tai, vừa có thể sử dụng linh hoạt cho công tác giáo dục phòng chống thiên tai và các hoạt động cộng đồng vào ngày thường.
Dự án rà phá bom chùm và vật liệu nổ tổng hợp tại tỉnh Quảng Trị với số tiền viện trợ 149.735 USD (khoảng 3,82 tỷ đồng) do Tổ chức Nhóm cố vấn bom mìn tại Việt Nam thực hiện.
Tại khu vực phía Bắc tỉnh Quảng Trị (diện tích khoảng 8.065 km2), dự án sẽ rà phá bom mìn, vật liệu chưa nổ trên diện tích 0,2 km2 đất, đồng thời triển khai các hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn cho người dân trên phạm vi khoảng 561 km2 thuộc khu vực này.

Bà Sarah Goring, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Nhóm cố vấn bom mìn tại Việt Nam, và Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tại lễ ký kết
Qua đó, dự án nhằm giảm thiểu mối đe dọa đối với tính mạng và sự an toàn của người dân địa phương, góp phần thúc đẩy an ninh con người và phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực.
Tại Việt Nam, ngay cả khi chiến tranh đã kết thúc hơn 50 năm, ước tính vẫn còn khoảng 17% diện tích đất đai bị ô nhiễm bom mìn và vật liệu chưa nổ. Quảng Trị là địa phương có mức độ ô nhiễm bom mìn nặng nề nhất cả nước, gây cản trở nghiêm trọng đến việc phát triển cơ sở hạ tầng và mở rộng đất canh tác nông nghiệp. Tính đến nay, số nạn nhân do bom mìn tại khu vực này đã lên tới khoảng 15.000 người, trong đó trẻ em chiếm khoảng 30%. Tình trạng ô nhiễm bom mìn làm hạn chế năng lực sản xuất của đất nông nghiệp.
