Anh hùng Nguyễn Xuân Tình và Trận đánh căn cứ Cà Tum
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, căn cứ biệt kích Cà Tum (Tây Ninh) được mệnh danh là một "pháo đài bất khả xâm phạm" với hệ thống công sự kiên cố và các bãi mìn dày đặc. Thế nhưng, bằng tinh thần mưu trí, dũng cảm và nghệ thuật tác chiến đặc công cơ giới tài tình, quân và dân miền Đông Nam Bộ đã giáng một đòn sấm sét, san phẳng sào huyệt cứng đầu này. Bài viết tái hiện lại trận đánh lịch sử năm 1968 qua cuộc đời oanh liệt của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Nguyễn Xuân Tình – người chỉ huy dũng cảm đã biến những điều không thể thành có thể.
Sinh năm 1943 tại Hà Tĩnh, năm 16 tuổi, Nguyễn Xuân Tình xung phong vào bộ đội. Những năm tháng trong quân ngũ, ông đã kinh qua nhiều trận đánh sinh tử. Trong số đó, trận đánh vào căn cứ biệt kích Cà Tum (Tây Ninh) của Mỹ – ngụy hồi năm 1968, ông không bao giờ quên…

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Tình -Ảnh ; Đặc công Miền đông
Vốn là lính đặc công, nhưng sau đó theo sự phân công của tổ chức, ông cùng với ba đồng chí khác là Vũ Đức Hùng, Vũ Đình Hạt, Trương Luông được cử đi học khóa huấn luyện đặc biệt sử dụng xe tăng, rồi về tăng cường cho chiến trường miền Đông Nam Bộ. Đại tá, Cựu chiến binh Nguyễn Văn Khuynh – nguyên chiến sĩ Đại đội 47 (C47), Đoàn J16 – bồi hồi nhớ lại: "Tôi và anh Nguyễn Xuân Tình đều có gốc từ lính xe tăng vào Nam, thuộc Đoàn J16 cơ giới Miền. Anh Tình vào Nam năm 1966, còn tôi vào năm 1967. Trong trận Cà Tum, anh Tình là Đại đội phó Đại đội 46 (C46), còn tôi là chiến sĩ C47, là lính của anh Đỗ Văn Ninh (Trung đội trưởng b3/C47) – người mà sau này được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND và giữ cương vị Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Binh chủng Đặc công".

Đại tá Nguyễn Văn Khuynh ( bìa phải ) & Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Tình ( bìa trái )- Ảnh: Nguyễn Khuynh
↵
Đầu năm 1966, sau hơn 2 tháng hành quân vào chiến trường miền Đông Nam Bộ, Nguyễn Xuân Tình được bổ sung về Đại đội 40 của J16. Trước khi trận Cà Tum diễn ra, hai anh em đã cùng trải qua trận Dầu Tiếng khốc liệt vào ngày 4-7-1968. Hôm đó, anh Tình là cán bộ C46, còn anh Khuynh là chiến sĩ C47 cùng tiến vào căn cứ địch từ hướng Tây Nam. Anh Tình bị thương trước vào tay do trúng đạn súng máy của Mỹ, sau đó anh Khuynh cũng bị thương do thủ pháo của đồng đội và đạn M79 của Mỹ. Sau trận đánh ấy, cả hai anh em được đưa về điều trị tại bệnh xá J16. Khi vết thương còn chưa kịp lành, đơn vị đã tổ chức di chuyển lên căn cứ Bà Chiêm để chuẩn bị cho trận đánh Cà Tum. Không quản ngại đau đớn, hai anh em cùng xin ra viện để hành quân đi cùng đơn vị.
Thời điểm chuẩn bị cho chiến dịch Cà Tum, Nguyễn Xuân Tình đang là Tiểu đoàn phó kiêm Đại đội trưởng Đại đội 23. Đồng chí Năm Phúc (Thiếu tướng Mai Văn Phúc – nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 7, Tư lệnh xe tăng tại chiến trường B2) đã gọi ông lên để trực tiếp giao nhiệm vụ. Nhiệm vụ ấy liên quan đến căn cứ Cà Tum – sào huyệt huấn luyện biệt kích của Mỹ – ngụy được phòng thủ vô cùng kiên cố. Phía ngoài, địch rào từ 16 đến 18 lớp kẽm gai sắc nhọn, trong cùng là tường đất cao 3m với các bãi mìn dày đặc đan xen. Anh Năm hỏi: "Địch bố phòng chặt thế, Tình có thâm nhập được không?". Ông Tình quả quyết: "Anh cứ tin em".

1. Đại tá Nguyễn Xuân Tình (bên phải) cùng Thiếu tướng Mai Văn Phúc, nguyên Tư lệnh xe tăng Quân giải phóng Miền, người trực tiếp chỉ huy trận đánh vào căn cứ Cà Tum (5-1969).- Ảnh ; QĐND
Nhận lệnh, ông cùng đồng đội luồn qua hàng rào kiên cố của địch vào trung tâm trại biệt kích để nắm tình hình và tìm cách đánh phù hợp. Theo nhận định ban đầu của ông, hướng có 18 lớp thép gai cộng với bãi mìn chính là chỗ sơ hở lớn nhất của địch vì chúng dễ chủ quan. Khi thọc sâu điều nghiên, ông đi trước, chiến sĩ tên Sáng theo sau, cả hai đều để lưng trần trát đầy bùn đất để ngụy trang. Trên đường cơ động, lưng hai người bị vướng vào dây thép gai cứa dọc ngang những vết xước tứa máu. Phải đến 2 giờ sáng, ông cùng đồng đội mới tiếp cận được khu trung tâm. Mọi chi tiết về cách bố phòng của địch đều được ông ghi chép tỉ mỉ, giúp đơn vị có đủ thông tin để hạ quyết tâm tấn công căn cứ Cà Tum.
Mặc dù lúc đó đang bị thương ở tay phải từ trận Dầu Tiếng, nhưng Nguyễn Xuân Tình vẫn kiên quyết xin tham gia trận đánh, bởi hơn ai hết, ông là người biết rõ từng ngóc ngách của địch trong căn cứ. Sau một thời gian thuyết phục, cấp trên mới đồng ý giao cho ông chỉ huy mũi tiến công chủ yếu với hơn 30 cán bộ, chiến sĩ.
Đúng như dự đoán, trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Các mũi tiến công của ta đều phát triển thuận lợi, riêng mũi do Nguyễn Xuân Tình chỉ huy bị địch điên cuồng ngăn chặn. Giằng co mãi, cuối cùng ông quyết định táo bạo: sử dụng tổ dự bị đánh vòng ra phía sau sở chỉ huy địch. Bị tấn công bất ngờ từ mặt sau, quân địch không kịp trở tay và lâm vào cảnh hỗn loạn từ bên trong. Triệt để lợi dụng thời cơ này, mũi tấn công chính của ông tiếp tục thọc sâu, tiêu diệt gọn sở chỉ huy và một đại đội biệt kích địch.
Trong trận chiến ác liệt này, anh Thủy – Đại đội trưởng C46 – đã anh dũng hy sinh, còn Đại đội phó Nguyễn Xuân Tình bị thương rất nặng, phải chuyển vào viện K71 điều trị dài ngày, có lúc tưởng như phải cưa bỏ chân phải. Ở hướng phối hợp, anh Khuynh cùng anh em C47 kiên cường chiếm giữ trận địa, nhưng đến sáng do không thấy viện binh đành phải rút ra, để rồi tiếp tục tham gia vào trận đánh bồi tiếp vào căn cứ Cà Tum đêm 25-9-1968.
Trận đánh vào căn cứ Cà Tum được ghi nhận là một trong những chiến công vang dội của bộ đội Đặc công miền Đông Nam Bộ. Sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí sắt đá đã giúp ông Nguyễn Xuân Tình vượt qua thương tật. Ngày 10-2-1970, ông vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngoài phần thưởng cao quý này, ông còn được trao tặng 17 Huân chương Chiến công các loại.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đỗ Văn Ninh , nguyên Phó tư lệnh TMT Binh chủng Đặc công - Ảnh : Lịch sử Lữ đoàn đặc công 113
Sau ngày giải phóng miền Nam, một cuộc hội ngộ bất ngờ đã diễn ra. Khi anh Khuynh bị ốm nặng phải chuyển tuyến lên Bệnh viện 108 điều trị, anh vô cùng xúc động khi gặp lại anh Tình và anh Ninh nằm cùng một khoa. Lúc này, hai người thủ trưởng năm xưa đều đã là Anh hùng LLVTND, đang chỉ huy cấp trung đoàn, lữ đoàn thuộc Binh chủng Đặc công. Từ bước ngoặt đó, các anh vẫn thường xuyên gặp gỡ nhau tại Hà Nội.
Những năm tháng cuối đời, Anh hùng Nguyễn Xuân Tình sinh sống cùng gia đình tại Vĩnh Hòa, Phú Giáo, Bình Dương. Dẫu tuổi cao, ông vẫn thường lặn lội ra Bắc tìm gặp đồng đội cũ và cùng nhau đi tìm kiếm hài cốt của những người anh em đã ngã xuống, hiện vẫn đang nằm đâu đó trên dải đất thân thương hình chữ S.
Anh hùng LLVTND Nguyễn Xuân Tình đã tạ thế ngày 28-04-2012, để lại niềm tiếc thương vô hạn và một tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm của người chiến sĩ Đặc công Cơ giới miền Đông.

