Armenia có nguy cơ chịu tổn thất kinh tế lớn nếu rời Liên minh Kinh tế Á - Âu

Thủ đô Yerevan của Armenia. Ảnh: VisitYerevan

Hãng thông tấn TASS ngày 21-10 cho biết, báo cáo được các thành viên Hội đồng Liên chính phủ EAEU từ 4 nước trên đưa ra, tập trung đánh giá những hệ quả tiềm tàng nếu Armenia đình chỉ tham gia liên minh.

Nội dung bao gồm các bước đi của Yerevan nhằm tiến gần EU, mức độ tương thích giữa hệ thống pháp luật của EU và EAEU, các cơ chế pháp lý nhằm hạn chế rủi ro, cùng những tác động có thể xảy ra đối với Armenia.

Báo cáo cho biết, Nga, Belarus, Kazakhstan và Kyrgyzstan không mong muốn Armenia rút khỏi EAEU. Tuy nhiên, những bước đi của Yerevan hướng tới gia nhập EU đặt ra câu hỏi về khả năng Armenia tiếp tục duy trì tư cách thành viên trong liên minh hiện nay.

Theo đánh giá của các nước thành viên, việc Armenia đáp ứng những yêu cầu để gia nhập EU có thể dẫn đến vi phạm các nghĩa vụ mà nước này đã cam kết trong khuôn khổ EAEU. Báo cáo cũng cho rằng Armenia chưa thông báo cho Ủy ban Kinh tế Á-Âu và các nước thành viên về những nỗ lực điều chỉnh pháp luật trong nước theo quy định của EU.

Một trong những lĩnh vực được cảnh báo chịu ảnh hưởng trực tiếp là hải quan. Theo báo cáo, việc Armenia áp dụng các tiêu chuẩn châu Âu trong lĩnh vực này có thể đe dọa tính thống nhất của không gian hải quan EAEU. Nếu Armenia bị đình chỉ tư cách thành viên, hoạt động kiểm soát hải quan và thu thuế tại biên giới sẽ phải được khôi phục.

Những thay đổi này có thể làm tăng giá hàng hóa trên thị trường chung EAEU, đồng thời làm suy giảm lợi thế cạnh tranh và thu nhập của các nhà sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong khối.

Báo cáo đưa ra một số dự báo đáng chú ý về tác động đối với kinh tế Armenia. Theo đó, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này có thể giảm 15,6%, trong khi lạm phát tăng thêm 14,9 điểm phần trăm và tiêu dùng giảm 14,6%.

Trong lĩnh vực năng lượng, giá khí đốt tự nhiên cung cấp cho Armenia có thể tăng 69%, từ mức 177,5 USD lên 300 USD/1.000m³. Báo cáo lưu ý đây chỉ là con số tham khảo và giá thực tế có thể cao hơn.

Liên quan đến thương mại, xuất khẩu hàng hóa của Armenia có thể giảm từ 30% đến 50%, trong khi xuất khẩu từ EAEU sang Armenia giảm một nửa. Tổng kim ngạch thương mại giữa Armenia và các thành viên EAEU được dự báo giảm 55,6%.

Ngoài ra, người lao động Armenia dự báo phải đối mặt với những điều kiện khó khăn hơn khi di cư lao động trong khu vực. Điều này có thể ảnh hưởng đến cơ hội việc làm và nguồn thu nhập của những người đang làm việc tại các quốc gia thành viên liên minh.

Trước những diễn biến trên, báo cáo cho rằng, Nga, Belarus, Kazakhstan và Kyrgyzstan có quyền xem xét đình chỉ sự tham gia của Armenia trong EAEU cho đến khi nước này tổ chức trưng cầu ý dân về việc tiếp tục ở lại liên minh hay gia nhập EU.