Arsenal mua số 9 rồi vẫn không thể bỏ Havertz

Viktor Gyokeres đến Arsenal với hồ sơ của một tay săn bàn thượng hạng. Tiền đạo người Thụy Điển ghi 97 bàn trong 102 trận cho Sporting Lisbon, trong đó có mùa 2024/25 bùng nổ với 54 bàn sau 52 lần ra sân trên mọi đấu trường.

Những con số ấy gần như trả lời đúng câu hỏi Arsenal theo đuổi trong nhiều năm: ai sẽ là trung phong có thể biến những cơ hội của Bukayo Saka, Martin Odegaard và các vệ tinh xung quanh thành bàn thắng?

Gyokeres tưởng như là lời giải. Nhưng sang đầu mùa 2026/27, một nghịch lý xuất hiện khi Havertz vẫn đá chính cả ba vòng Premier League đầu tiên, còn chân sút người Thụy Điển phải chờ cơ hội.

Trận thắng Chelsea 2-1 cuối tuần qua giải thích phần nào lựa chọn của Arteta. Havertz ghi bàn gỡ hòa ở phút 25 rồi góp dấu giày vào bàn quyết định của Odegaard đầu hiệp hai bằng một cú bỏ bóng thông minh.

Havertz không được tính kiến tạo ở tình huống ấy, nhưng cách anh đọc đường chuyền của Christos Tzolis khiến hàng thủ Chelsea chậm một nhịp và mở đường cho Odegaard băng xuống. Sau 77 phút, Gyokeres mới được tung vào thay Havertz, thời điểm Arsenal đã dẫn 2-1.

Havertz hiện có 3 bàn sau 4 trận trên mọi đấu trường mùa này. Đáng chú ý hơn, The Times thống kê tiền đạo người Đức đã ghi 26 bàn sau 75 trận Premier League cho Arsenal, hiệu suất đủ tốt với một cầu thủ mà giá trị không chỉ nằm ở khâu dứt điểm.

Arsenal từng mua Gyokeres vì cần một số 9 tốt hơn. Nhưng khi đã có số 9 ấy, Arteta lại nhận ra Havertz vẫn làm được những việc rất khó thay thế.

Havertz giúp Arsenal khó đoán hơn

Nếu cuộc cạnh tranh chỉ được quyết định bằng khả năng săn bàn, Gyokeres có lợi thế rõ ràng. Arsenal không thể bỏ qua một tiền đạo từng ghi gần một bàn mỗi trận trong hai mùa tại Sporting.

Nhưng Arteta không chọn trung phong bằng bảng thống kê bàn thắng. Với cách Arsenal đang chơi, số 9 còn phải tham gia pressing, kết nối tuyến giữa, mở khoảng trống và giúp những cầu thủ xung quanh tìm được vị trí thuận lợi.

Havertz phù hợp với yêu cầu ấy.

Trước Chelsea, đội bóng của Xabi Alonso lùi về sơ đồ 5-4-1 khi phải phòng ngự thấp. Ba trung vệ giúp Chelsea có đủ quân số trước vùng cấm, trong khi hàng tiền vệ thu hẹp khoảng cách để hạn chế những pha phối hợp trung lộ của Arsenal.

Nếu Havertz đứng cố định giữa các trung vệ, Arsenal có nguy cơ tự đưa mình vào khu vực đông người nhất. Tiền đạo người Đức chọn cách di chuyển ra khỏi đó.

Havertz ghi bàn gỡ hòa trước Chelsea và góp dấu giày vào tình huống Odegaard ấn định chiến thắng 2-1 cho Arsenal.

Phân tích của Coaches' Voice cho thấy Havertz thường xuyên dạt sang phải, nơi anh kết hợp với Odegaard, Saka và Declan Rice. Arsenal nhờ đó nhiều lần tạo thế 3 đấu 2 ở khu vực này, buộc hàng thủ Chelsea phải dịch chuyển khỏi cấu trúc ban đầu.

Bàn gỡ hòa xuất phát từ chính cách di chuyển ấy. Havertz nhận bóng ở khu vực lệch phải, đi vào trong rồi dứt điểm đánh bại Emiliano Martinez, thay vì đứng chờ bóng giữa những trung vệ Chelsea.

Đến bàn thứ hai, Havertz lại tạo ảnh hưởng theo một cách khác. Tzolis dẫn bóng từ cánh trái vào trung lộ, còn các chuyển động của Arsenal kéo giãn khoảng cách giữa tuyến giữa và hàng thủ Chelsea. Havertz nhận ra Odegaard đang băng lên phía sau nên chủ động bỏ bóng, để đội trưởng Arsenal lao xuống ghi bàn.

Hai tình huống cho thấy giá trị của Havertz không nằm ở một kiểu di chuyển cố định. Khi cần, anh xuất hiện trong vùng cấm như một trung phong; khi Arsenal cần tạo quân số ở khu vực khác, anh sẵn sàng rời khỏi vị trí số 9.

Chelsea vì thế liên tục phải đưa ra lựa chọn. Trung vệ có thể bước lên theo Havertz và để lại khoảng trống phía sau, hoặc giữ vị trí và chấp nhận Arsenal có thêm một người tham gia phối hợp ở tuyến giữa.

Arsenal tận dụng sự lưỡng lự ấy để tạo ra 16 cú sút, trong đó 9 lần trúng đích, với xG 2,57. Chelsea cũng tung ra 13 pha dứt điểm nhưng chỉ đạt xG 0,53, trong khi Arsenal có 28 lần đưa bóng vào vùng cấm so với 23 của đối thủ.

Arteta sau trận đặc biệt hài lòng với khả năng chiếm lĩnh nhiều khoảng trống khác nhau của các học trò. Ông cho rằng những mối liên kết và sự linh hoạt ấy khiến Arsenal trở nên khó đoán, điều đội bóng đã tập trung cải thiện.

Havertz chính là một phần quan trọng trong sự khó đoán đó. Một trung phong đứng giữa hai trung vệ có thể rất nguy hiểm, nhưng đối phương ít nhất biết anh ở đâu; với Havertz, câu hỏi ấy thay đổi liên tục trong cùng một đợt tấn công.

Havertz thường xuyên dạt khỏi vị trí số 9 trước Chelsea, giúp Arsenal tạo ưu thế quân số và kéo giãn cấu trúc phòng ngự của đối thủ.

Khả năng hoạt động rộng của cầu thủ người Đức cũng không phải điều mới xuất hiện. The Times chỉ ra Havertz nằm trong nhóm tiền đạo Premier League nổi bật về quãng đường di chuyển, số lần chạy nước rút và những pha di chuyển tấn công, bên cạnh đóng góp vào hệ thống pressing của Arsenal.

Arteta vì thế không chỉ chọn giữa hai tiền đạo. Ông đang chọn giữa hai cách tấn công.

Gyokeres phải chứng minh Arsenal tốt hơn khi có mình

Việc Havertz đá chính không đồng nghĩa thương vụ Gyokeres thất bại. Ngược lại, tiền đạo người Thụy Điển mang tới một phương án Arsenal từng thiếu, đặc biệt khi đội bóng cần tấn công trực diện hoặc khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ đối phương.

Gyokeres khỏe, nhanh và thích chạy về phía khung thành. Trong những trận Arsenal phải đẩy bóng liên tục vào vùng cấm, khả năng chọn vị trí và dứt điểm của anh cũng có thể tạo ra khác biệt mà Havertz không phải lúc nào cũng mang lại.

Vấn đề nằm ở chỗ Arsenal hiện không thiếu bàn thắng đến mức phải hy sinh cấu trúc chỉ để đưa một chân sút vào đội hình. Odegaard đã ghi 3 bàn sau 4 trận mùa này, trong khi cả mùa trước anh chỉ có một bàn sau 36 lần ra sân.

Saka vẫn là mối đe dọa lớn bên phải, còn những cầu thủ tuyến hai được hưởng lợi khi Havertz kéo hậu vệ khỏi khu vực trung tâm. Arsenal nhờ vậy có thể phân phối trách nhiệm ghi bàn cho nhiều vị trí thay vì chờ số 9 giải quyết mọi thứ.

Điều đó làm thay đổi bản chất cuộc cạnh tranh giữa Havertz và Gyokeres. Tiền đạo người Thụy Điển không chỉ cần ghi nhiều bàn hơn đồng đội mà còn phải chứng minh những bàn thắng ấy đủ bù cho phần giá trị Arsenal có thể mất khi Havertz không thi đấu.

Bài toán càng thú vị khi nhìn lại thời điểm Havertz mới được sử dụng thường xuyên ở vị trí trung phong. Khi Arsenal bế tắc, việc cầu thủ người Đức rời vùng cấm từng bị xem là một hạn chế, bởi đội bóng thiếu người kết thúc những đường chuyền cuối cùng.

Sự xuất hiện của Gyokeres tưởng như sẽ giải quyết dứt điểm vấn đề. Arsenal cuối cùng cũng có một tiền đạo thích sống trong vùng cấm và sở hữu thành tích ghi bàn vượt xa Havertz.

Nhưng đội bóng xung quanh họ cũng thay đổi. Khi Arsenal có nhiều người có thể ghi bàn hơn, điều Arteta cần từ trung phong không còn đơn thuần là thêm một chân sút, mà là một cầu thủ giúp toàn bộ hệ thống tạo ra nhiều cơ hội hơn.

Havertz đang thắng trong cuộc cạnh tranh nhờ chính điểm đó.

Anh cũng có một lợi thế mà Gyokeres cần thời gian mới có được: sự ăn ý với những cầu thủ quan trọng nhất của Arsenal. Havertz hiểu Saka sẽ di chuyển vào đâu, biết khi nào Odegaard muốn nhận bóng giữa các tuyến và có thể đổi vị trí mà không làm cấu trúc tấn công mất cân bằng.

Havertz đã ghi 3 bàn trong 4 trận đầu mùa 2026/27, tiếp tục giữ vị trí trung phong trong đội hình của Arteta bất chấp sự cạnh tranh từ Gyokeres.

Những chi tiết ấy khó thể hiện trên bảng thống kê, nhưng lại rất quan trọng với một đội bóng đã được Arteta xây dựng qua nhiều năm. Việc thay Havertz bằng một trung phong khác vì thế không đơn giản là đổi người đứng ở vị trí số 9.

Gyokeres vẫn có rất nhiều thời gian để thay đổi trật tự. Một mùa giải kéo dài với Premier League, Champions League và các giải đấu cúp chắc chắn tạo đủ cơ hội cho cả hai, trong khi từng đối thủ có thể đòi hỏi một mẫu trung phong khác nhau.

Sự cạnh tranh ấy thậm chí là thứ Arsenal cần. Arteta có thể dùng Havertz khi muốn kiểm soát không gian và tạo sự linh hoạt, rồi chuyển sang Gyokeres khi cần một tiền đạo trực diện hơn hoặc muốn tăng quân số trong vùng cấm.

Nhưng tình thế hiện tại vẫn tạo ra một nghịch lý thú vị. Arsenal dành nhiều thời gian và tiền bạc để tìm một số 9 vì tin rằng Havertz chưa phải lời giải hoàn chỉnh, nhưng khi số 9 ấy xuất hiện, Havertz lại chơi đủ tốt để giữ nguyên vị trí.

The Times gọi cầu thủ người Đức là nhân tố gần như không thể thiếu của Arsenal lúc này, với 3 bàn sau 4 trận và ảnh hưởng vượt xa những pha lập công.

Gyokeres vì thế đang đối mặt với một thử thách khó hơn chuyện cạnh tranh số bàn thắng. Anh không chỉ cần chứng minh mình là trung phong giỏi hơn Havertz, mà còn phải khiến Arteta tin Arsenal sẽ trở thành một đội bóng tốt hơn khi có anh trên sân.