ASEAN tăng cường ứng phó thiên tai

Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về khả năng ứng phó và phục hồi thiên tai diễn ra tại Philippines trong hai ngày 15 và 16/9/2026. Ảnh: Bernama

Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về khả năng chống chịu thiên tai và phục hồi diễn ra tại Manila là sự kiện trọng điểm trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN năm 2026 của Philippines.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á đặc biệt dễ bị tổn thương bởi bão, lũ lụt, động đất, hạn hán và thời tiết cực đoan. Trong đó, biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh chóng càng làm trầm trọng thêm mối nguy hiểm này.

Các quan chức ASEAN cho biết, các thảm họa trên có thể tạo ra “rủi ro mang tính hệ thống, dây chuyền và chồng chất”.11 quốc gia thành viên ASEAN đóng góp tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hơn 3.600 tỷ USD và có dân số hơn 670 triệu người, biến khu vực này thành một trung tâm thương mại, sản xuất và đầu tư lớn. Những gián đoạn do thiên tai có thể gây ra ảnh hưởng lan rộng đến chuỗi cung ứng và thị trường, vượt xa khu vực Đông Nam Á.

Do đó, các đại biểu ASEAN nhấn mạnh, tăng cường khả năng chống chịu thiên tai là điều thiết yếu đối với sự phát triển bền vững, an ninh kinh tế và ổn định khu vực.

Hội nghị lần này cũng đánh dấu 20 năm của Hiệp định ASEAN về Quản lý thảm họa và ứng phó khẩn cấp (AADMER). Thỏa thuận khu vực cung cấp khuôn khổ cho sự hợp tác về giảm thiểu rủi ro thiên tai, chuẩn bị, ứng phó khẩn cấp và khả năng phục hồi.

Các cơ chế như “Một ASEAN - Một ứng phó”, Trung tâm điều phối ASEAN về hỗ trợ nhân đạo trong quản lý thiên tai (AHA) và Hệ thống hậu cần khẩn cấp thiên tai cho ASEAN đến nay hỗ trợ hành động tập thể hiệp của hiệp hội. Thách thức hiện nay là chuyển từ các khuôn khổ và cam kết đã được thiết lập sang các kết quả có thể đo lường được trên thực tế.

Truyền thông Philippines cho biết, hội nghị kéo dài hai ngày của các bộ trưởng ASEAN quản lý thiên tai thúc đẩy chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa, với trọng tâm là cảnh báo sớm, đầu tư nhiều hơn cho công tác dự báo, ứng phó, phục hồi cũng như ứng dụng công nghệ và đổi mới giảm thiểu rủi ro thiên tai, để bảo vệ tính mạng, cộng đồng và những thành quả kinh tế.

Đại diện ASEAN của Philippines nhấn mạnh, khả năng phục hồi sau thảm họa không thể chỉ dựa vào các cơ quan quản lý thảm họa của chính phủ. Chính phủ, cộng đồng, doanh nghiệp, xã hội dân sự, các đối tác phát triển và các lĩnh vực khác đều có vai trò trong việc bảo vệ thành quả phát triển, tăng cường khả năng chuẩn bị, giảm thiểu rủi ro trong tương lai và đảm bảo sự liên tục cũng như phục hồi khi thảm họa xảy ra.

Với cương vị Chủ tịch ASEAN 2026, Philippines đề xuất 5 ưu tiên gồm: dự báo rủi ro và hành động sớm; đưa các cam kết khu vực tới gần cộng đồng; chuẩn bị phục hồi ngay từ trước thiên tai; sử dụng có trách nhiệm công nghệ mới; và coi chống chịu thiên tai là trách nhiệm của toàn xã hội.