ASIAD 20: Giấc mơ chưa thành của tổ nhóm trọng điểm 4x400m nữ

Những bước chạy đầy nỗ lực dưới mưa

VĐV Nguyễn Thị Ngọc (số 9) thi đấu tại nội dung 4x400m nữ ở ASIAD 20. Ảnh: Bùi Lượng

Cơn mưa nặng hạt tại sân vận động diễn ra môn điền kinh ASIAD 20 vào tối 29-9 đã khiến cuộc đua chung kết 4x400m nữ thêm phần khắc nghiệt. Trong điều kiện mặt đường ướt, cây gậy tiếp sức liên tục được trao qua tay giữa những guồng chân miệt mài, Quách Thị Lan, Nguyễn Thị Hằng, Hoàng Thị Minh Hạnh và Nguyễn Thị Ngọc vẫn nỗ lực đến những mét cuối cùng với hy vọng chen chân vào nhóm giành huy chương.

4x400m nữ vốn là một trong những nội dung được chờ đợi của điền kinh Việt Nam tại ASIAD 20. Bộ tứ này đang nắm giữ kỷ lục quốc gia, đồng thời từng nhiều lần tạo dấu ấn ở các đấu trường khu vực và châu lục. Đặc biệt, chỉ hơn 3 tháng trước, chính đội hình này đã giành Huy chương vàng (HCV) Giải vô địch tiếp sức châu Á 2026 với thành tích 3 phút 31 giây 16.

Vì thế, kỳ vọng dành cho họ tại ASIAD 20 là có cơ sở. Tuy nhiên, sân chơi châu lục một lần nữa cho thấy sự khác biệt rất rõ về trình độ và sức cạnh tranh.

Ở chung kết, bốn cô gái Việt Nam hoàn thành phần thi với thành tích 3 phút 32 giây 28, xếp thứ 5. Ấn Độ giành HCV với 3 phút 29 giây 69; Bahrain giành Huy chương bạc (HCB) với 3 phút 30 giây 21 và Trung Quốc đoạt Huy chương đồng (HCĐ) với 3 phút 31 giây 02.

Nếu tái lập được thông số 3 phút 31 giây 16 từng đạt tại Giải vô địch tiếp sức châu Á 2026, Việt Nam vẫn chưa chắc có huy chương, nhưng sẽ tiến gần hơn đáng kể đến cuộc đua. Khoảng cách 1,26 giây với đội giành HCĐ cho thấy chỉ một chút cải thiện cũng có thể làm thay đổi đáng kể vị trí trên đường chạy. Song, ở cấp độ ASIAD, những phần trăm giây ấy lại là cả một khoảng cách.

Điều đáng nói là trong thất bại lần này, các vận động viên (VĐV) đã nỗ lực hết mình. Trong điều kiện thi đấu bất lợi, đội tiếp sức Việt Nam vẫn duy trì cuộc đua đến cùng. Hình ảnh bốn cô gái nối nhau lao đi dưới cơn mưa nặng hạt vì thế vẫn là một trong những hình ảnh đáng nhớ của điền kinh Việt Nam tại ASIAD 20.

Bốn cô gái đã chạy đến những mét cuối cùng, nhưng giấc mơ tái lập thành tích giành HCĐ như từng làm được ở ASIAD năm 2018 vẫn dang dở.

Mục tiêu giành huy chương ASIAD và bài toán kế thừa

Đội 4x400m nữ điền kinh Việt Nam tại ASIAD 20. Ảnh: Bùi Lượng

Trước ASIAD 20, mục tiêu huy chương của các đội tuyển thể thao quốc gia được xây dựng trên cơ sở dự báo chuyên môn, kết quả và phong độ thực tế của VĐV, đồng thời xác định những đối thủ trực tiếp có thể cạnh tranh. Và điền kinh nói chung, tổ 4x400m nữ nói riêng cũng không là ngoại lệ.

Với điền kinh, quá trình chuẩn bị cũng được tiến hành khá bài bản. Các VĐV ở những nội dung trọng điểm như 4x100m nữ, 4x400m nữ, 400m nam... được thi đấu và tập huấn tại những giải đấu quan trọng của châu Á, sau đó tiếp tục tập huấn tại Trung Quốc nhằm cải thiện thành tích.

Tuy nhiên, như chuyên gia điền kinh Dương Đức Thủy từng phân tích, ASIAD là nơi các quốc gia đưa những VĐV mạnh nhất tham dự. Việc nắm bắt được thực lực của các VĐV hàng đầu châu Á có ý nghĩa quan trọng trong dự báo cơ hội huy chương. Điều đó cũng lý giải vì sao thành tích ở một giải vô địch châu Á chưa thể mặc nhiên trở thành cơ sở chắc chắn cho một tấm huy chương ASIAD.

Thực tế tại ASIAD 20 đã cho thấy điều đó. Đội 4x400m nữ Việt Nam từng bước lên bục cao nhất ở giải châu Á, nhưng khi đối đầu với những đội hình mạnh nhất của Ấn Độ, Bahrain, Trung Quốc..., cuộc cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn rất nhiều.

ASIAD 20 vì thế không chỉ để lại tiếc nuối về một tấm huy chương chưa thành mà còn cho thấy yêu cầu phải tiếp tục nâng thành tích của nội dung thế mạnh 4x400m nữ vốn mang lại nhiều thành công cho điền kinh Việt Nam. Đáng chú ý hơn, ASIAD 20 có thể khép lại một chu kỳ của tổ nhóm này. Sau giải đấu, Quách Thị Lan đã thông báo giã từ đội tuyển, trong khi Nguyễn Thị Hằng cũng dự kiến chỉ tiếp tục thi đấu đến hết năm nay để dành thời gian cho gia đình. Sự thay đổi ấy là điều khó tránh trong thể thao đỉnh cao, nhưng cũng đặt ra bài toán không dễ giải quyết cho điền kinh Việt Nam.

Nội dung tiếp sức 4x400m không phải câu chuyện của một cá nhân. Thành tích của đội tiếp sức phụ thuộc vào chất lượng của cả nhóm, sự ổn định ở từng vị trí, khả năng phối hợp và đặc biệt là nguồn VĐV kế cận. Khi một mắt xích rời đội hình, việc tìm được người thay thế có trình độ tương đương là nhiệm vụ khó hơn nhiều so với việc bổ sung một VĐV vào danh sách.

Điều đáng tiếc nhất sau ASIAD 20, vì vậy, có lẽ không chỉ là tấm huy chương đã vuột khỏi tầm tay. Đó còn là câu hỏi liệu điền kinh Việt Nam có kịp xây dựng một thế hệ kế tiếp đủ sức duy trì thành tích của tổ nhóm 4x400m nữ hay không?