Avatar 3 trượt đề cử quan trọng nhất Oscar 2026, chính thức làm 'đứt chuỗi' của bom tấn tỷ đô

Vừa qua, lễ công bố đề cử Oscar lần thứ 98 đã tạo nên một cú sốc lớn với người hâm mộ Avatar, khi Avatar 3: Lửa Và Tro Tàn, phần phim thứ ba trong loạt sử thi khoa học viễn tưởng của James Cameron, hoàn toàn vắng mặt ở hạng mục Phim hay nhất.

Avatar 3 lần đầu tiên không được đề cử Phim hay nhất tại Oscar sau 17 năm

Đây là lần đầu tiên sau 17 năm, một bộ phim Avatar không được gọi tên tại hạng mục quan trọng bậc nhất của Oscar, qua đó chính thức chấm dứt chuỗi đề cử liên tiếp từng làm nên vị thế đặc biệt của thương hiệu này trong lịch sử giải thưởng. Kết quả này ngay lập tức gây chấn động giới quan sát giải thưởng, đặc biệt khi hai phần phim trước đó đều từng được Viện Hàn lâm ưu ái ở hạng mục cao nhất.

Trước thời điểm công bố đề cử, Avatar 3 từng được nhiều chuyên trang dự đoán sẽ tiếp tục nối dài truyền thống đặc biệt của loạt phim khoa học viễn tưởng này. Trong bối cảnh Oscar vốn hiếm khi ưu ái bom tấn thương mại, Avatar lại là ngoại lệ hiếm hoi: phần phim đầu tiên ra mắt năm 2009 nhận tới 9 đề cử, bao gồm Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc, giành 3 tượng vàng quan trọng về mặt kỹ thuật. Đến Avatar 2: Dòng Chảy Của Nước năm 2022, dù khoảng cách lên tới 13 năm, bộ phim vẫn lọt vào đề cử Phim hay nhất và giành chiến thắng ở hạng mục Kỹ xảo hình ảnh.

Hai phần phim trước của Avatar đều từng được Viện Hàn lâm gọi tên ở hạng mục Phim hay nhất

Tuy nhiên, tại Oscar 2026, Avatar 3 chỉ nhận được 2 đề cử, gồm Kỹ xảo hình ảnh và Thiết kế phục trang, đồng thời vắng mặt hoàn toàn ở các hạng mục được xem là "trái tim" của giải thưởng như Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc, Âm thanh hay Ca khúc gốc. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử loạt phim, một phần Avatar không được xướng tên ở hạng mục Phim hay nhất, chính thức khép lại chuỗi thành tích mang tính biểu tượng.

Việc Avatar 3 trượt Phim hay nhất càng gây chú ý khi bộ phim vẫn đạt thành công thương mại rõ rệt, vượt mốc 1,3 tỷ USD doanh thu toàn cầu, tiếp tục khẳng định sức hút phòng vé của vũ trụ Pandora. Tuy nhiên, so với hai phần trước, doanh thu và hiệu ứng truyền miệng của phần phim thứ ba được ghi nhận là chậm hơn, trong khi đánh giá phê bình cũng thấp hơn so với chuẩn mực mà chính James Cameron từng thiết lập.

Dù đạt hơn 1,3 tỷ USD toàn cầu, phần ba vẫn không tạo được hiệu ứng giải thưởng như hai phần trước

Giới quan sát cho rằng có nhiều yếu tố khiến Avatar 3 không còn được Viện Hàn lâm ưu ái như trước. Trước hết, đây là phần thứ ba của một loạt phim, vốn là "vùng cấm" tại Oscar. Trong lịch sử, chỉ có ba tác phẩm phần ba từng được đề cử Phim hay nhất, gồm The Godfather Part III, Toy Story 3 và The Lord of the Rings: The Return of the King - bộ phim duy nhất giành chiến thắng. Avatar 3 không phải hồi kết của saga, cũng không mang yếu tố "tổng kết vĩ đại" như trường hợp của Return of the King.

Các phần phim thứ ba hiếm khi được đề cử Phim hay nhất trong lịch sử Oscar

Bên cạnh đó, khoảng cách phát hành chỉ ba năm so với Avatar 2 khiến phần phim mới thiếu đi yếu tố hoài niệm từng giúp Cameron chinh phục cử tri Oscar trước đây. Nhiều ý kiến cho rằng Avatar 3 mang cảm giác tiếp nối trực tiếp, ít đột phá về thiết kế thế giới, cấu trúc câu chuyện và trải nghiệm điện ảnh, trong khi Oscar 2026 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các tác phẩm độc lập và chính kịch giàu tính tác giả.

Dẫu vậy, ở mảng kỹ thuật, Avatar 3 vẫn tiếp tục khẳng định vị thế gần như không đối thủ. Đề cử Kỹ xảo hình ảnh đánh dấu việc cả ba phần Avatar đều được đề cử và giành chiến thắng ở hạng mục này, mở ra khả năng lập kỷ lục ba chiến thắng liên tiếp, điều chưa từng có trong lịch sử Oscar.

Đề cử Thiết kế phục trang cũng được giới chuyên môn đánh giá cao, đặc biệt với phần tạo hình bộ tộc Ash People, nơi các thiết kế thủ công ngoài đời thực được sử dụng làm nền tảng cho hiệu ứng kỹ thuật số.

Thiết kế bộ tộc Ash People được đánh giá cao ở hạng mục Phục trang

Việc Avatar 3 không còn hiện diện ở hạng mục Phim hay nhất được xem như dấu hiệu rõ ràng cho thấy Viện Hàn lâm đang quay trở lại lập trường dè dặt với bom tấn thương mại, đồng thời phản ánh sự mệt mỏi nhất định với các thương hiệu kéo dài nhiều phần. Dù Pandora vẫn là trải nghiệm điện ảnh hàng đầu trên màn hình IMAX, Oscar dường như đang yêu cầu nhiều hơn là sự choáng ngợp về thị giác.

Pandora vẫn choáng ngợp trên màn ảnh lớn, nhưng không còn là "ngoại lệ" tại Oscar

Kết quả này cũng đặt ra dấu hỏi lớn cho tương lai giải thưởng của loạt phim. Nếu Avatar 4 và Avatar 5 thực sự được triển khai, James Cameron nhiều khả năng sẽ phải tái định nghĩa lại cách kể chuyện và tham vọng sáng tạo, nếu muốn đưa Avatar trở lại cuộc đua ở những hạng mục danh giá nhất. Sau 17 năm, chuỗi ngoại lệ đã khép lại, và Oscar đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: kỹ thuật thôi là chưa đủ.

Ngọc Hân - CTV