Bà Takaichi lại đưa ra giả định về Đài Loan

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP), phát biểu tại phiên thảo luận giữa các lãnh đạo của 7 chính đảng do Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia Nhật Bản (JNPC) tổ chức ở Tokyo, ngày 26/1. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, phát biểu trên sóng truyền hình tối 26/1, bà Takaichi đưa ra quan điểm cụ thể khi lãnh đạo đảng đối lập chỉ trích bà làm gia tăng căng thẳng với Trung Quốc, vì bà từng đưa ra bình luận giả định liên quan đến Đài Loan.

“Tôi muốn nói thật rõ ràng rằng điều này không có nghĩa là Nhật Bản sẽ chủ động sử dụng biện pháp quân sự nếu Trung Quốc và Mỹ xảy ra xung đột quanh Đài Loan”, bà Takaichi nói trên sóng truyền hình trực tiếp.

“Nếu xảy ra tình huống nghiêm trọng, chúng ta sẽ phải tiến hành sơ tán công dân Nhật Bản và Mỹ đang ở Đài Loan. Trong hoàn cảnh đó, có thể sẽ có những trường hợp cần hành động phối hợp. Nếu lực lượng Mỹ bị tấn công trong khi phối hợp với chúng ta, mà Nhật Bản không làm gì, chỉ đứng ngoài, liên minh Nhật - Mỹ sẽ sụp đổ”, bà Takaichi nói thêm.

Theo Thủ tướng Takaichi, trong kịch bản giả định này, Nhật Bản sẽ “ứng phó nghiêm ngặt trong khuôn khổ pháp luật hiện hành”, trên cơ sở đánh giá toàn diện tình hình thực tế. Bà không đưa ra thêm chi tiết cụ thể, đồng thời chủ động tránh nhắc đến những động thái giả định gây tranh cãi.

Theo Reuters, hiến pháp hòa bình của Nhật Bản không cho phép nước này tiến hành hành động quân sự trực tiếp, song cho phép thực thi quyền phòng vệ tập thể, tức bảo vệ Mỹ hoặc một quốc gia thân cận khác, khi quốc gia đó bị tấn công, trong trường hợp Nhật Bản đối mặt với “mối đe dọa tới sự tồn vong”.

Hiện tại, quan hệ Nhật - Trung đang ở tình trạng xấu nhất trong nhiều năm trở lại đây, sau phát ngôn có tính giả định của bà Takaichi hồi tháng 11/2025, xoay quanh khả năng xảy ra biến động tại Đài Loan.

Theo bà Takaichi, trong bối cảnh giả định ấy, Nhật Bản có thể cân nhắc động thái quân sự. Trong quan điểm của Trung Quốc, Đài Loan là vùng lãnh thổ không thể tách rời.

Ngay sau phát ngôn giả định của bà Takaichi hồi tháng 11/2025, Bắc Kinh đã yêu cầu Tokyo rút lại phát biểu này, đồng thời thực hiện các biện pháp gia tăng sức ép kinh tế, bao gồm cắt giảm các chuyến bay, cảnh báo công dân hạn chế du lịch tới Nhật Bản. Bắc Kinh cũng đình chỉ nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản và cấm xuất khẩu một số nguyên tố đất hiếm.

Sau các phản ứng từ Bắc Kinh, bà Takaichi cho biết sẽ thận trọng hơn khi đưa ra các tuyên bố cụ thể liên quan tới những kịch bản giả định.

Kể từ khi nhậm chức hồi tháng 10/2025, bà Takaichi có tỷ lệ ủng hộ cao được duy trì một cách đều đặn. Bà kêu gọi tổ chức tổng tuyển cử sớm vào ngày 8/2, với kỳ vọng tận dụng đà ủng hộ của cử tri dành cho bà, chuyển hóa thành sự ủng hộ dành cho đảng Dân chủ Tự do (LDP), cũng như cho chính sách tài khóa mà bà theo đuổi.

An Hòa