Bắc Ninh tăng tốc đào tạo nhân lực số cho khoa học và công nghệ

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, Bắc Ninh xác định đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ then chốt nhằm tạo nền tảng cho chuyển đổi số bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nhân lực số - yếu tố then chốt cho chuyển đổi số

Thực hiện Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030, ngành Giáo dục Bắc Ninh coi nhân lực số là trụ cột quan trọng bảo đảm quá trình chuyển đổi số diễn ra hiệu quả. Việc xây dựng đội ngũ lao động chất lượng cao đòi hỏi các chính sách đột phá, cơ chế đặc thù, nguồn lực đầu tư xứng tầm cùng lộ trình triển khai đồng bộ, lâu dài.

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, hiện toàn tỉnh có 114 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Giai đoạn 2021-2025, các cơ sở này đã đào tạo hơn 445,7 nghìn người, trong đó trình độ cao đẳng hơn 20,6 nghìn người, trung cấp gần 33,5 nghìn người, còn lại là sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng. Đến nay, tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt 80%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ chiếm 35,9%, cao hơn mức bình quân cả nước.

Đáng chú ý, kết quả tổng hợp cho thấy từ 80-90% học sinh, sinh viên tốt nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp được doanh nghiệp tuyển dụng và bố trí vào vị trí phù hợp, với mức lương trung bình đạt 10,5 triệu đồng/tháng. Riêng các ngành liên quan đến khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo như: Chế tạo khuôn mẫu, vi mạch, công nghệ kỹ thuật điện, điện tử, công nghệ ô tô, tự động hóa, tỷ lệ được tuyển dụng đạt 100%.

Giờ thực hành của sinh viên Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang. Ảnh: Báo Bắc Ninh.

Giai đoạn 2025-2030, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp trong các lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo được dự báo tăng từ 20-30% mỗi năm, chủ yếu ở trình độ cao đẳng với các vị trí như: Kỹ thuật viên vận hành thiết bị bán dẫn, tự động hóa, đo kiểm chất lượng.

Nhiều doanh nghiệp lớn trên địa bàn tỉnh như: Công ty trách nhiệm hữu hạn Luxshare - ICT; Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Lens Việt Nam (Khu công nghiệp Quang Châu); Công ty trách nhiệm hữu hạn Amkor Technology (Khu công nghiệp Yên Phong II-C); Công ty trách nhiệm hữu hạn Hana Micron Vina (Khu công nghiệp Vân Trung) đã triển khai các chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, gồm đào tạo định hướng, hỗ trợ bồi dưỡng ngoại ngữ cho nhân viên mới, tổ chức khóa đào tạo ngắn hạn và chương trình phát triển tài năng cho sinh viên năm cuối hoặc lao động mới.

Đón đầu xu thế công nghệ và nhu cầu tuyển dụng

Trí tuệ nhân tạo đang trở thành lĩnh vực công nghệ chiến lược, vừa mở ra cơ hội, vừa tạo áp lực cạnh tranh toàn cầu. Nhận diện sớm nguy cơ thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Bắc Ninh đã chủ động mở thêm ngành đào tạo liên quan đến khoa học, công nghệ, đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

Đón đầu các dự án lớn của tỉnh và khu vực lân cận, Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang mới đây đã mở 2 ngành đào tạo mới liên quan đến: Kỹ thuật tiên tiến và hội tụ hệ thống thông minh. Chương trình được thiết kế theo hướng tăng cường thực hành, gắn với ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất.

Theo ông Nguyễn Công Thông, Hiệu trưởng nhà trường, nhân lực các ngành này giữ vai trò quan trọng trong các trụ cột của chuyển đổi số hiện nay. Chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng ứng dụng, chú trọng liên kết doanh nghiệp, đưa sinh viên thực tập tại các dây chuyền sản xuất hiện đại để tiếp cận khoa học, kỹ thuật tiên tiến. Hướng tới mục tiêu trở thành trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đã phối hợp với Đại học Bách nghệ Hàn Quốc (KOPO) khánh thành Văn phòng điều phối hợp tác KOPO - VKTech, làm cầu nối triển khai các chương trình hợp tác đào tạo trong lĩnh vực công nghệ cao, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo AI.

Thực tiễn cho thấy, sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp đã đưa Bắc Ninh trở thành thủ phủ công nghiệp của miền Bắc, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực. Trước yêu cầu đó, các trường nghề trên địa bàn tỉnh đã chủ động rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo, tăng thời lượng thực hành, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, cập nhật nội dung giảng dạy theo xu hướng công nghệ AI toàn cầu.

Tháng 1/2026, Trường Cao đẳng kỹ thuật công nghiệp (phường Bắc Giang) đã liên kết với Trường Cao đẳng nghề sản xuất hiện đại Trùng Khánh (Trung Quốc) đào tạo theo đơn đặt hàng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Khoa học kỹ thuật YADEA Việt Nam (Hà Nội), mở ra hướng đi mới trong đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Dự báo trong những năm tới, nhu cầu sử dụng lao động chất lượng cao tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh sẽ tiếp tục tăng. Theo ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, ngành sẽ đẩy mạnh cung cấp thông tin tuyển dụng đến người lao động, ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp tổ chức tốt hoạt động liên kết đào tạo với trường nghề, có chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, góp phần giải quyết việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp.

Hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp được xác định là giải pháp then chốt nhằm nâng cao chất lượng đào tạo. Trong đó, doanh nghiệp cần tham gia trực tiếp vào xây dựng chương trình đào tạo, bảo đảm nội dung học tập sát thực tiễn. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đồng thời chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên đủ năng lực, đẩy mạnh hợp tác với các trường đại học uy tín nước ngoài, đổi mới chương trình theo chuẩn quốc tế và hiện đại hóa phương thức đào tạo. Việc đào tạo và phát triển nguồn lao động chất lượng cao cần được thực hiện liên tục, đáp ứng kịp thời những thay đổi nhanh chóng của công nghệ trong bối cảnh hiện nay.

Bảo Ngọc