Bài 1: Xây những ngôi nhà mới, tạo sinh kế cho hộ khó khăn

Từ những căn nhà xuống cấp được sửa sang, xây mới đến những phần sinh kế trao tận tay người dân, Công an tỉnh Cao Bằng đang cùng chính quyền địa phương chung sức giúp các hộ khó khăn ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên. Những việc làm thiết thực ấy không chỉ cải thiện điều kiện sống của đồng bào vùng biên mà còn góp phần thắt chặt tình cảm gắn bó giữa lực lượng Công an với nhân dân.

"Nhà Ba nhất - Mái ấm biên cương"

Người dân Cao Bằng có câu “xa Yên Thổ, khổ Đức Hạnh” để nói về những vùng đất xa xôi, đường sá cách trở, cuộc sống còn nhiều nhọc nhằn. Ở xã Cốc Pàng mới, được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Đức Hạnh và Cốc Pàng, những khó khăn ấy vẫn hiện hữu trong đời sống thường ngày của người dân.

Xã có 16 xóm, hơn 10.300 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Mông, Lô Lô, Sán Chỉ, Tày, Nùng. Địa bàn rộng, phần lớn là núi đá, các cụm dân cư nằm cách xa nhau. Từ trung tâm tỉnh vào xã mất khoảng 5-6 giờ đi ô tô cho quãng đường hơn 150km; từ trung tâm xã đến nhiều xóm cũng phải đi cả tiếng đồng hồ. Với những hộ sống rải rác trên sườn núi, việc đi lại còn vất vả hơn.

Ngôi nhà cũ xuống cấp của gia đình chị Mèo Thị Ngấy và ngôi nhà mới đang dần hoàn thiện.

Tại xóm Cà Đổng, ngôi nhà mới của chị Mèo Thị Ngấy, người dân tộc Lô Lô, đang dần hoàn thiện. Chồng chị mất năm 2021 vì bạo bệnh, chị một mình nuôi bốn người con đang tuổi ăn học. Gia đình thuộc diện nghèo, ít đất sản xuất, mùa màng năm mất, năm được nên cuộc sống rất khó khăn. Căn nhà cũ đã hư hỏng nặng nhưng không có điều kiện để sửa chữa.

Chị Mèo Thị Ngấy trong ngôi nhà mới đang hoàn thiện.

Ngôi nhà được khởi công từ tháng 7/2026, đến ngày 15/10, công trình cơ bản hoàn thành. Gia đình còn một số việc cần hoàn thiện như tháo dỡ nhà cũ, tận dụng phần gỗ còn sử dụng được để dựng lại gian bếp và hoàn thiện sân nhà.

Đại diện một số đơn vị thuộc Công an tỉnh Cao Bằng trao kinh phí "Nhà Ba nhất - Mái ấm biên cương" tại xã Khánh Xuân, Trà Lĩnh, Bế Văn Đàn, Cô Ba, Đình Phong, Vinh Quý.

Nguồn kinh phí chính để xây dựng nhà là 80 triệu đồng từ mô hình “Nhà Ba nhất – Mái ấm biên cương”, Công an các xã Cốc Pàng, Quảng Lâm, Nam Quang và Nguyên Bình mỗi đơn vị hỗ trợ thêm 3 triệu đồng; Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh hỗ trợ 10 triệu đồng. Cùng với kinh phí, cán bộ, chiến sĩ Công an xã Cốc Pàng và lực lượng tại xóm trực tiếp giúp vận chuyển vật liệu. Khi gia đình chuẩn bị hoàn thiện nơi ở, Công an xã dự kiến tiếp tục hỗ trợ tháo dỡ nhà cũ, thu hồi những phần gỗ còn sử dụng được để dựng lại gian bếp.

Với mẹ con chị Ngấy, sự hỗ trợ ấy không chỉ mang lại một mái nhà kiên cố. Đó còn là điều kiện để người mẹ yên tâm làm lụng, chăm lo cho các con, thay vì luôn canh cánh nỗi lo nơi ở không đủ an toàn.

Ông Hoàng Văn Phúng, Trưởng xóm Cà Đổng cho biết, chồng chị Ngấy trước đây là công an viên, gia đình thuộc diện hộ nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong xóm. Vì vậy, khi biết mẹ con chị được hỗ trợ xây dựng ngôi nhà mới, bà con ai cũng vui mừng.

Cán bộ, chiến sĩ Công an hỗ trợ kinh phí và trực tiếp đến giúp dân tháo dỡ nhà cũ, vận chuyển vật liệu, san gạt mặt bằng.

Không chỉ ở Cốc Pàng, sự chung tay ấy còn được triển khai tại nhiều địa bàn khác. Tại xã Lũng Nặm, Phòng An ninh đối ngoại phối hợp với Công an xã Lý Bôn và Công an xã Lũng Nặm hỗ trợ 10 triệu đồng xây nhà cho gia đình ông Hoàng Văn Bình, hộ nghèo ở xóm Lũng Giàng. Dù hoàn cảnh khó khăn, ông Bình vẫn tích cực tham gia Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Nhờ sự giúp đỡ kịp thời, gia đình đã hoàn thành việc xây dựng và đưa ngôi nhà mới vào sử dụng.

Tại xã Đức Long, gia đình ông Vi Văn Xuyên, hộ nghèo ở xóm Bản Pò, được hỗ trợ 80 triệu đồng xây nhà và thêm 20 triệu đồng từ Phòng An ninh chính trị nội bộ phối hợp với Doanh nghiệp Thương mại và Dịch vụ HHD Cao Bằng. Cán bộ, chiến sĩ còn góp ngày công giúp gia đình sớm ổn định chỗ ở. Ở xã Đàm Thủy, Công an xã phối hợp với lực lượng Quân sự, Dân quân tự vệ đóng góp 14 ngày công giúp bà Nông Thị Cầu (76 tuổi, xóm Pác Mác) tháo dỡ mái nhà, thu dọn vật liệu để sửa chữa.

Với những hộ nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi neo đơn, sự hỗ trợ không chỉ là kinh phí mà còn là những ngày công chung sức, giúp họ vơi bớt nhọc nhằn và ổn định cuộc sống.

Thiếu tướng Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc Công an tỉnh và đoàn công tác thực hiện nghi thức khánh thành, bàn giao nhà và trao tặng quà cho gia đình bà Dương Thị Nón trú tại xóm Lũng Lạn.

Trao con giống, tiếp sức người dân làm kinh tế

Mô hình “Nhà Ba nhất – Mái ấm biên cương” được Công an tỉnh Cao Bằng triển khai từ ngày 29/5/2026, hưởng ứng phong trào thi đua “Ba nhất". Với tinh thần chung tay chăm lo đời sống người dân vùng biên, mỗi cán bộ, chiến sĩ, người lao động đóng góp một ngày lương, tạo nguồn lực hỗ trợ các hộ khó khăn xây dựng, sửa chữa nhà ở và phát triển sinh kế.

Thiếu tướng Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng và đoàn công tác trao tặng trâu cho đại diện các hộ gia đình.

Qua rà soát, Công an tỉnh lựa chọn 21 hộ tại 20 xã biên giới để hỗ trợ, ưu tiên hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách, người neo đơn, người khuyết tật, hộ bị ảnh hưởng bởi thiên tai và những trường hợp đặc biệt khó khăn. Chương trình huy động hơn 2,5 tỷ đồng, hỗ trợ xây mới 18 căn nhà, sửa chữa 3 căn, đồng thời dành nguồn lực giúp người dân phát triển sản xuất.

Đại tá Đoàn Hồng Hiệu, Phó Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng trao kinh phí hỗ trợ sinh kế cho 3 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Tổng Cọt.

Bởi vậy, mô hình không chỉ dừng lại ở việc trao kinh phí. Từ khâu rà soát, lựa chọn hộ đến quá trình triển khai, lực lượng Công an phối hợp với chính quyền, trưởng xóm và các lực lượng tại chỗ để nắm bắt hoàn cảnh, điều kiện thi công, xác định những phần việc gia đình không thể tự xoay xở. Có nơi, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp vận chuyển gạch, vật liệu, tháo dỡ mái nhà cũ, góp ngày công xây dựng. Giá trị của sự hỗ trợ vì thế không chỉ nằm ở số tiền trao đi mà còn ở những căn nhà thực sự được hoàn thành, giúp người dân có nơi ở an toàn.

Cùng với hỗ trợ nhà ở, Công an tỉnh chú trọng tạo sinh kế để người dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất, cải thiện thu nhập. Tại xã Tổng Cọt, 3 hộ gia đình được trao bò sinh sản, trị giá 15 triệu đồng/con; tại xã Phục Hòa, 2 hộ được hỗ trợ lợn giống và thức ăn chăn nuôi, tổng trị giá 30 triệu đồng.

Thượng tá Lê Thanh Bình, Phó Giám đốc Công an tỉnh trao kinh phí hỗ trợ sinh kế cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và kiểm tra tiến độ xây dựng nhà ở thuộc phong trào thi đua đặc biệt “Nhà Ba nhất- Mái ấm biên cương” tại xã Phục Hòa.

Ngày 4/11, Thiếu tướng Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng cùng đoàn công tác đã đến thăm, trao hỗ trợ sinh kế và dự lễ khánh thành, bàn giao nhà ở thuộc phong trào “Nhà Ba nhất – Mái ấm biên cương” tại xã Quang Trung.

Tại chương trình, đồng chí Giám đốc Công an tỉnh trao tặng 3 con trâu giống, tổng trị giá 45 triệu đồng cho các hộ Hoàng Văn Quế (xóm Bản Sác), Tô Quang Điển (xóm Thôn Ga) và Đàm Văn Huệ (xóm Đồng Soa), giúp các gia đình có thêm điều kiện phát triển chăn nuôi. Đoàn công tác cũng tổ chức khánh thành, bàn giao nhà ở cho gia đình bà Dương Thị Nón, trú tại xóm Lũng Lạn, thuộc diện đặc biệt khó khăn được hỗ trợ xây dựng nhà ở trong chương trình. Dịp này, gia đình còn được trao tặng phần quà, động viên tiếp tục vươn lên trong cuộc sống.

Theo rà soát, toàn tỉnh có 50 hộ đủ điều kiện đề xuất hỗ trợ sinh kế, với mức 15 triệu đồng/hộ. Đây là nguồn vốn ban đầu để các gia đình đầu tư con giống, thức ăn chăn nuôi, từng bước gây dựng mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế. Nếu được sử dụng hiệu quả, những phần hỗ trợ này có thể trở thành điểm tựa để người dân tạo nguồn thu, giảm dần sự phụ thuộc vào những khoản hỗ trợ trước mắt.

Từ những mái nhà mới đến những phần sinh kế được trao tận tay, tinh thần “Gần dân nhất” được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, xuất phát từ nhu cầu của từng gia đình. Với người dân vùng biên, có nơi ở an toàn, có thêm con giống để phát triển sản xuất cũng là có thêm điểm tựa để vươn lên, ổn định cuộc sống.