Bài 4: Mạnh dạn thí điểm thành lập chi bộ đặc thù

Dự án đường bộ ven biển từ Nghi Sơn đến Cửa Lò, được xem là động lực liên kết vùng Bắc Trung bộ.

Những ngày cuối tháng Tám, các tàu cá vào bờ tránh cơn bão số 4 (bão Narra), chúng tôi có dịp để trò chuyện, chia sẻ lâu hơn với đồng chí Phan Văn Hải, Bí thư Chi bộ nghề cá Quỳnh Lập và các đảng viên trong chi bộ của tổ chức xã hội nghề nghiệp này.

Chi bộ họp khi trăng vào kỳ sáng nhất

Sự ra đời của Chi bộ nghề cá Quỳnh Lập khởi nguồn từ cuộc gặp gỡ thân tình giữa Ban Thường vụ Thị ủy Hoàng Mai với các đảng viên là ngư dân ở xã biển Quỳnh Lập (nay thuộc phường Tân Mai, Nghệ An) vào cuối năm 2020.

Đồng chí Phan Văn Hải, Bí thư Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập. (Ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU)

Thời điểm đó, xã Quỳnh Lập đang sở hữu đội tàu đánh bắt xa bờ hùng hậu với gần 150 chiếc, nhưng Đảng bộ Quỳnh Lập chỉ có 15 đảng viên là ngư dân, một nửa là chủ các đội tàu lớn sinh hoạt rải rác tại nhiều chi bộ khu dân cư. Tại cuộc gặp mặt, đảng viên Phan Văn Hải, một ngư dân kỳ cựu chia sẻ rằng, dù gần 20 năm tuổi Đảng, nhưng ông chưa một lần được nhận danh hiệu đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Tuy là những ngư dân đánh bắt giỏi, gương mẫu của địa phương, giàu nhiệt huyết, nhưng do đặc thù bám biển dài ngày khiến ông Hải nói riêng, các đảng viên ngư dân nói chung không thể tham dự đầy đủ các cuộc sinh hoạt đảng, cũng như các hoạt động của chi bộ. Trong khi đó, nếu chi bộ chờ đảng viên vào bờ mới tổ chức sinh hoạt định kỳ, triển khai nghị quyết của Đảng bộ xã sẽ làm chậm tiến độ, ảnh hưởng đến cả chi bộ.

Ngày 21/7/2021, Chi bộ Hội Nghề cá xã Quỳnh Lập được thành lập với 15 đảng viên. (Ảnh tư liệu: CTV)

Nỗi niềm của đảng viên Phan Văn Hải khiến đồng chí Hồ Văn Cậy, Phó Bí thư Đảng ủy phường Quỳnh Mai (nguyên Trưởng Ban tổ chức Thị ủy Hoàng Mai), Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường, trăn trở. Sau khi báo cáo về tâm tư của đảng viên ngư dân, về những trăn trở của bản thân và được Thường trực Thị ủy Hoàng Mai giao nghiên cứu các quy định để tháo gỡ.

Ban Thường vụ Thị ủy Hoàng Mai tranh thủ ý kiến Thường trực Tỉnh ủy Nghệ An về việc xây dựng đề án thành lập chi bộ đặc thù đối với đảng viên trên các tàu cá đánh bắt xa bờ và được đồng ý về mặt chủ trương nhưng lãnh đạo Tỉnh ủy cũng đề nghị nghiên cứu kỹ, vận dụng các quy định.

Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Thường vụ Thị ủy, đồng chí Hồ Văn Cậy bắt tay xây dựng đề án thí điểm thành lập Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập.

Đồng chí Đàm Hữu Hồng, Bí thư Đảng ủy phường Tân Mai (nguyên Phó Bí thư Thường trực Thị ủy Hoàng Mai) cho biết: Khi xây dựng đề án thí điểm, Thị ủy 3 lần tổ chức gặp gỡ, trình bày mô hình, cách thức, chế độ sinh hoạt, lấy ý kiến của 15 đảng viên dự kiến đưa vào Chi bộ Hội nghề cá. Ban tổ chức Thị ủy cũng gặp gỡ đại diện chi bộ cơ sở nơi đảng viên ngư dân đang sinh hoạt để thông tin, giải đáp các băn khoăn về mối quan hệ của đảng viên, chi bộ Đảng khu dân cư và chi bộ trên biển.

Tỉnh Nghệ An hiện có 3.544 tàu cá, với hơn 11.000 lao động trực tiếp khai thác thủy sản. (Ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU)

Sau gần 1 năm xây dựng, điều chỉnh, hoàn thiện, ngày 21/7/2021, Chi bộ Hội Nghề cá xã Quỳnh Lập được thành lập với 15 đảng viên. Lần đầu tiên, một chi bộ của tổ chức xã hội nghề nghiệp đã được hình thành. Với kinh nghiệm, uy tín và khả năng lãnh đạo, chỉ đạo của mình, đảng viên Phan Văn Hải được chỉ định giữ chức vụ Bí thư Chi bộ.

Các buổi sinh hoạt định kỳ của chi bộ được tính theo lịch âm. Từ 13-17 âm lịch hằng tháng, khi trăng vào kỳ sáng nhất, việc khai thác trên biển sẽ tạm ngừng, ngư dân vào bờ sau chuyến ra khơi dài ngày, chi ủy sẽ chọn thời gian để tổ chức các cuộc họp. Song song với sinh hoạt trực tiếp tại trụ sở Đảng ủy xã, các cuộc họp được kết nối qua sóng VHF (dải tần số vô tuyến cao) hoặc ứng dụng mạng xã hội với đảng viên trên biển.

“Cũng có ý kiến ra vô, nhưng tôi nghĩ việc thành lập Chi bộ Hội nghề cá là có lợi cho Đảng, cho chính các ngư dân, có lợi ích lâu dài và sẽ mang lại lợi ích thiết thực. Chúng ta làm vì cái chung, vì lợi ích chung, vậy thì không có lí do gì chúng ta không làm cả. Hơn nữa, dù chưa có trong quy định nhưng phải đột phá, không thể cứng nhắc, máy móc vì nếu chờ chủ trương biết chờ đến bao giờ?”, nguyên Trưởng Ban tổ chức Thị ủy Hoàng Mai bộc bạch.

Đồng chí Phan Văn Hải, Bí thư Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập và các đảng viên trong Chi bộ, ngư dân. (Ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU)

Đánh giá tính hiệu quả để nhân rộng mô hình

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Chi bộ Hội Nghề cá xã Quỳnh Lập bồi dưỡng, kết nạp 3 quần chúng ngư dân ưu tú vào Đảng, vượt chỉ tiêu đề ra.

Hiện nay, Chi bộ có 19 đảng viên; trong đó có 1 đảng viên là cán bộ của Đồn Biên phòng Quỳnh Phương, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An tham gia sinh hoạt tạm thời. Đảng viên trẻ nhất là đồng chí Lê Bá Tiến (sinh năm 2003, chủ tàu cá NA 98386 TS), được Chi bộ kết nạp Đảng vào tháng 8/2025.

Nghị quyết của Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đảng viên ngư dân trong hỗ trợ, giúp đỡ nhau lúc hoạn nạn, đặt an toàn tính mạng, tài sản của người khác lên trên lợi ích kinh tế của mình.

Đồng chí Phan Văn Hải, Bí thư Chi bộ Hội Nghề cá xã Quỳnh Lập trao quyết định kết nạp đảng viên cho đồng chí Lê Bá Tiến. (Ảnh tư liệu: BÍCH HƯỜNG)

Với tinh thần “mỗi đảng viên là một ngọn cờ, mỗi con tàu là một cột mốc sống”, các đảng viên trong Chi bộ luôn tuân thủ nghiêm các quy định về khai thác trên biển, luôn nêu cao ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương. Đặc biệt, các đảng viên trong Chi bộ thường xuyên tổ chức các đợt khai thác thủy sản ở ngư trường Hoàng Sa, mang theo trọng trách lớn lao hơn trong mỗi chuyến ra khơi.

Đồng chí Phan Văn Hải, Bí thư Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập cho biết: Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập hiện có 13 tàu cá, công suất từ 500CV đến 1.050CV; trong đó có 5 chiếc do ông làm chủ. Các đảng viên trong chi bộ luôn ý thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình, nêu cao tinh thần tiên phong, gương mẫu và nhắc nhở bà con ngư phải đoàn kết, dân chấp hành nghiêm túc quy định của Nhà nước trong khai thác thủy sản, chia sẻ thông tin ngư trường cho các tổ, đội...

Tuổi trẻ Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp đoàn viên thanh địa phương trao tặng cờ Tổ quốc cho ngư dân. (Ảnh: LÊ THẠCH)

Bí thư Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập cho biết thêm: Trong quá trình khai thác thủy sản, các đội tàu trong Chi bộ đã phát hiện, theo dõi cách thức di chuyển của các tàu cá nước ngoài xâm phạm chủ quyền trên biển của nước ta và thông báo lực lượng chấp pháp trên biển để có phương án xử lý.

Đặc biệt, các đảng viên luôn sẵn sàng để tham gia các nhiệm vụ ứng cứu, hỗ trợ ngư dân gặp sự cố trên biển...

Tại hội nghị sơ kết hai năm thí điểm thành lập Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập vào tháng 8/2023, đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An nhận định, việc thành lập chi bộ không chỉ khắc phục được khó khăn về điều kiện sinh hoạt của đảng viên, góp phần củng cố tổ chức đảng, nâng cao chất lượng đảng viên mà còn phát huy được vai trò nòng cốt trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động khai thác, đánh bắt xa bờ và bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An phát biểu tại hội nghị sơ kết 2 năm thí điểm thành lập Chi bộ Hội Nghề cá. (Ảnh tư liệu: BÍCH HƯỜNG)

Phó Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu Ban tổ chức Tỉnh ủy phối hợp các đơn vị liên quan đánh giá sát đúng, tham mưu báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhân rộng mô hình chi bộ có tính chất tương đồng như Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập.

Theo đồng chí Hồ Văn Cậy, Phó Bí thư Đảng ủy phường Quỳnh Mai, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường: Trên địa bàn phường Quỳnh Mai có 254 tàu cá, nhưng chỉ có 6 đảng viên trong tổng số 1.500 đảng viên/36 chi bộ trực thuộc Đảng bộ phường. Thực tế này gây ra nhiều khó khăn về công tác xây dựng Đảng và phát triển đảng viên trong ngư dân.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An tặng quà cho Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập. (Ảnh tư liệu: THÀNH CƯỜNG)

Từ hiệu quả hoạt động của Chi bộ Hội nghề cá Quỳnh Lập và yêu cầu về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng cho thấy việc nhân rộng mô hình chi bộ đảng của riêng ngư dân trên biển tại phường Quỳnh Mai và 7 xã/phường có biển còn lại trên địa bàn tỉnh Nghệ An là hết sức cần thiết.

Là người sát sao với chi bộ đặc thù này từ khi xây dựng đề án, đồng chí Đàm Hữu Hồng vẫn còn nhiều băn khoăn, trăn trở. Theo Bí thư Đảng ủy phường Tân Mai, Chi bộ Hội nghề cá không phải là chi bộ nông thôn, do đó không có phụ cấp cho bí thư, phó bí thư chi bộ và chi ủy viên. Khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, Đảng bộ phường đã nâng cấp các chi bộ cơ quan, trường học từ chi bộ trực thuộc đảng bộ xã (cũ) thành chi bộ cơ sở, như vậy, bí thư, phó bí thư, chi ủy viên được hưởng các chế độ chính sách theo quy định.

“Chúng tôi cũng có kế hoạch nâng cấp Chi bộ Hội nghề cá thành chi bộ cơ sở, nhưng đang vướng quy định. Đảng bộ xã đang đề xuất Tỉnh ủy nâng cấp Chi bộ Hội nghề cá, đề xuất thành mô hình chính thức", đồng chí Hồng cho hay.

(Còn tiếp)