Bán kết U23 châu Á 2026: Thêm một cột mốc lịch sử mới cho Việt Nam

Lần đầu tiên trong lịch sử, U23 Trung Quốc góp mặt ở bán kết U23 châu Á. Xa hơn, sau 21 năm, bóng đá nam Trung Quốc mới có đại diện ở bán kết tại một vòng chung kết châu lục, tính trên tất cả các cấp độ từ U17 đến Asian Cup.

Với thành tích vào bán kết U23 châu Á 2026 không nằm trong kế hoạch ban đầu của HLV Antonio Puche, chính là điều giúp Trung Quốc bước vào bán kết với tâm thế của đội đã vượt kỳ vọng.

Ngược lại, U23 Việt Nam vào bán kết bằng một hành trình thuyết phục, nhưng cũng mang theo kỳ vọng lớn hơn bao giờ hết.

Ít áp lực, Trung Quốc càng nguy hiểm

HLV Puche không che giấu việc ông đang “động viên các cầu thủ nỗ lực từng trận để biến giấc mơ thành hiện thực”. Khi không bị trói buộc bởi mục tiêu bắt buộc, Trung Quốc trở nên nguy hiểm theo một cách rất riêng: chơi kỷ luật, chắc chắn và sẵn sàng chịu đựng.

Hệ thống phòng ngự “xe buýt hai tầng” của HLV Puche là minh chứng rõ ràng nhất. Trung Quốc là đội đầu tiên trong lịch sử U23 châu Á vào bán kết mà chỉ ghi đúng một bàn thắng, nhưng lại sở hữu hàng thủ tốt nhất giải – chưa thủng lưới sau 4 trận.

Việt Nam (trái) - Trung Quốc (phải): trận bán kết của hai trường phái

Ba trung vệ Liu Haofan (1,85 m), Peng Xiao (1,85 m) và Umidjan Yusup (1,84 m) tạo thành bức tường phòng ngự có chiều cao và sức mạnh vượt trội. Trung Quốc có chiều cao trung bình 1,8196 m, cao hơn đáng kể so với 1,7739 m của Việt Nam – một chi tiết nhỏ nhưng có thể ảnh hưởng lớn đến các phương án tấn công, đặc biệt là bóng bổng và tình huống cố định.

Sau hơn một năm dưới thời Puche, đội U23 Trung Quốc đã chơi 24 trận trên mọi đấu trường, thắng 15, hòa 7 và chỉ thua 2. Đó là sự ổn định đáng nể, cộng thêm bản lĩnh thép và tự tin được hình thành từ chuỗi trận bất bại dài ngày.

Li Hao – điểm tựa lớn nhất của Trung Quốc

Nếu phải chọn một cái tên biểu tượng cho lối chơi của U23 Trung Quốc, đó chắc chắn là thủ môn Li Hao. Chưa thủng lưới bàn nào tại vòng chung kết, dẫn đầu giải với 24 pha cứu thua – gấp đôi người xếp sau là Trần Trung Kiên của Việt Nam – Li Hao là chốt chặn mang lại sự tự tin cho toàn đội.

Thực tế, ở trận thua Việt Nam 0-1 tại Panda Cup tháng 11.2025, Trung Quốc thiếu vắng Li Hao cùng tiền vệ sáng tạo Wang Yudong. HLV Puche tin rằng, với lực lượng hiện tại, đội bóng của ông là một phiên bản hoàn thiện hơn rất nhiều.

Việt Nam: phong độ cao hiện tại, nhưng quá khứ bất lợi

U23 Việt Nam bước vào bán kết với hình ảnh thuyết phục hơn, điều đã được chính trang chủ AFC ghi nhận. Chuỗi 4 trận toàn thắng – bằng tổng số chiến thắng của 5 lần dự giải trước đó cộng lại – là minh chứng rõ ràng cho sự tiến bộ vượt bậc.

Việt Nam ghi 8 bàn, nhiều thứ hai giải đấu, chỉ sau Nhật Bản, và sở hữu tỷ lệ chuyển hóa cơ hội cao nhất (19%). Đội bóng của HLV Kim Sang-sik cho thấy khả năng tổ chức tốt, chuyển trạng thái nhanh và sự linh hoạt chiến thuật đáng kể.

Nhưng lịch sử lại đặt lên vai Việt Nam một áp lực vô hình: chưa từng thắng U23 Trung Quốc ở bất kỳ trận đấu chính thức nào thuộc hệ thống AFC. Hai thất bại tại Asiad 2002 và 2010 vẫn là những dấu mốc khiến cán cân lịch sử nghiêng về phía Trung Quốc, bất chấp Việt Nam chơi tốt hơn trong các trận giao hữu gần đây.

HLV Kim hiểu rất rõ điều đó, nhưng ông nhấn mạnh vào sự thay đổi căn bản: tinh thần không còn sợ sệt. Những chiến thắng trên sân khách trước Trung Quốc năm 2019 và 2025, dù chỉ là giao hữu, đã góp phần xóa bỏ rào cản tâm lý kéo dài hàng thập kỷ.

Cuộc đối đầu của hai trường phái

Bán kết tại sân Prince Abdullah Al Faisal lúc 22 giờ 30 ngày 20.1 sẽ là cuộc đấu của hai thái cực: U23 Việt Nam chủ động, giàu năng lượng, hiệu quả trong tấn công, U23 Trung Quốc kiên nhẫn, kỷ luật và đặt niềm tin tuyệt đối vào hàng phòng ngự.

Thủ môn Trung Kiên và trung vệ Liu Hoafan

Trung Quốc có thể ít áp lực hơn, qua đó cho thấy họ sẽ tiếp tục trung thành tuyệt đối với bản sắc của mình. Họ không cần phải tấn công dồn dập, không buộc phải kiểm soát thế trận, càng không bị thôi thúc phải ghi nhiều bàn thắng. Thứ họ cần là sự kỷ luật, kiên nhẫn và niềm tin vào hàng phòng ngự.

Trung Quốc ít áp lực hơn Việt Nam rõ ràng là một lợi thế tâm lý. Họ có thể chấp nhận thế trận thấp, kéo trận đấu dài, chờ sai lầm của đối thủ hoặc một khoảnh khắc cố định để định đoạt trận đấu.

Tuy nhiên, chính sự không bị ép phải thắng ấy cũng tiềm ẩn rủi ro. Khi đã đi xa hơn kỳ vọng ban đầu, Trung Quốc có thể rơi vào trạng thái hài lòng sớm, thiên về phòng ngự chịu đựng hơn là chủ động tìm cách kết liễu đối thủ. Trước một U23 Việt Nam có khả năng kiểm soát nhịp độ, chuyển trạng thái nhanh và hiệu suất ghi bàn cao nhất giải, việc đội Trung Quốc lùi sâu quá lâu đồng nghĩa với việc sai số ngày càng lớn.

Một hệ thống phòng ngự dù chắc chắn đến đâu cũng không thể chịu đựng mãi. Chỉ một tình huống mất tập trung, một pha bóng hai hay một quyết định cá nhân cũng đủ phá vỡ thế cân bằng – đặc biệt khi Việt Nam đang chơi với sự tự tin cao độ sau chuỗi 4 trận toàn thắng.

Áp lực của Việt Nam: gánh nặng hay động lực?

Ngược lại, U23 Việt Nam bước vào bán kết với áp lực rõ ràng hơn: áp lực của kỳ vọng, của phong độ cao, và của lịch sử chưa từng thắng Trung Quốc trong một trận đấu chính thức thuộc hệ thống AFC.

HLV Kim Sang-sik và các học trò đã liên tục phá bỏ những giới hạn cũ tại giải đấu năm nay – từ Jordan, Saudi Arabia đến UAE. Áp lực, trong trường hợp này, đang được chuyển hóa thành sự tập trung, khát khao và tinh thần chinh phục, thay vì nỗi lo lắng.

Dự đoán:

Việc U23 Trung Quốc không chịu nhiều áp lực hơn Việt Nam vừa là lợi thế, vừa là thách thức cho chính họ. Lợi thế nếu họ giữ được sự tỉnh táo, kỷ luật và thể lực trong suốt trận đấu. Nhưng sẽ trở thành bất lợi nếu sự thoải mái biến thành tâm lý đã đi quá xa kỳ vọng.

Trong một trận bán kết, nơi chỉ một khoảnh khắc có thể định đoạt lịch sử, yếu tố quyết định không nằm ở việc ai chịu nhiều áp lực hơn, mà ở chỗ đội nào tận dụng tốt hơn thời khắc then chốt. Và nếu Việt Nam duy trì được nhịp chơi, sự chủ động cùng bản lĩnh đã thể hiện suốt từ đầu giải, lợi thế tâm lý của Trung Quốc có thể không đủ để ngăn một cột mốc lịch sử mới được viết nên.

Đặng Hoàng