Bản lĩnh báo chí CAND trước làn sóng AI và deepfake

Đây là những vấn đề sẽ được đặt ra tại Hội thảo chuyên đề về dữ liệu và công nghệ số, diễn ra ngày 23-10 tại Hà Nội do Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV.

Khi công nghệ vừa là cơ hội, vừa là thách thức

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong hoạt động báo chí, truyền thông. Từ tìm kiếm thông tin, xử lý dữ liệu, biên tập nội dung đến sản xuất các sản phẩm đa phương tiện, nhiều công việc trước đây cần hàng giờ, thậm chí hàng ngày, nay có thể được hỗ trợ thực hiện trong thời gian ngắn hơn nhờ các công cụ AI.

Bản lĩnh báo chí CAND trước làn sóng AI và deepfake

Tuy nhiên, cùng với những tiện ích đó là hàng loạt thách thức mới về an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và kiểm chứng nội dung. Đặc biệt, sự xuất hiện ngày càng phổ biến của công nghệ deepfake đang khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên khó nhận biết. Hình ảnh, giọng nói của một cá nhân có thể bị giả mạo để tạo ra những phát ngôn chưa từng tồn tại, phục vụ mục đích lừa đảo, xuyên tạc hoặc phát tán thông tin sai sự thật. Với báo chí, nhất là các cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền về an ninh, trật tự, đây không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và năng lực kiểm chứng thông tin.

Hội thảo chuyên đề về dữ liệu và công nghệ số, tổ chức từ 8h đến 12h ngày 23-10-2026 tại Trường quay S1, Cục Truyền thông Công an nhân dân (CAND), Hà Nội, trong khuôn khổ Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV. Hội thảo sẽ tập trung trao đổi các giải pháp ứng dụng công nghệ vào hoạt động báo chí gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.

Đưa AI vào tòa soạn - Không chỉ để làm báo nhanh hơn

Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội thảo là ứng dụng AI trong quản lý, khai thác và tìm kiếm dữ liệu truyền hình. Trên thực tế, sau nhiều năm hoạt động, các cơ quan truyền hình đã tích lũy khối lượng lớn tư liệu hình ảnh, âm thanh có giá trị. Tuy nhiên, việc tìm kiếm một đoạn phát biểu, một hình ảnh sự kiện hay một chi tiết trong kho dữ liệu đồ sộ vẫn có thể tiêu tốn rất nhiều thời gian nếu thực hiện bằng phương pháp thủ công.

ThS. Đặng Tuấn Tiến, Viện trưởng Viện Khoa học Quản trị Nhân lực và Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (IHRAI)

ThS. Đặng Tuấn Tiến, Viện trưởng Viện Khoa học Quản trị Nhân lực và Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (IHRAI), sẽ giới thiệu hướng ứng dụng AI trong nhận diện, phân tích ngữ nghĩa và tìm kiếm nội dung video.

Thay vì phải ghi nhớ chính xác tên tệp hoặc mã số lưu trữ, người dùng có thể tìm kiếm tư liệu bằng những câu lệnh ngôn ngữ tự nhiên. Hệ thống AI hỗ trợ nhận diện nội dung liên quan, gợi ý các đoạn video phù hợp và xác định vị trí xuất hiện của hình ảnh trong bản ghi. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động sản xuất phóng sự, phim tài liệu và các chương trình truyền hình chuyên đề, đặc biệt khi nhu cầu khai thác, sử dụng lại dữ liệu ngày càng lớn. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chất lượng thông tin. Những dữ liệu liên quan đến nhân vật, phát ngôn, sự kiện và thuật ngữ nghiệp vụ vẫn phải được phóng viên, biên tập viên kiểm chứng trước khi sử dụng. AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, nhưng không thể thay thế trách nhiệm của người làm báo đối với sản phẩm thông tin.

Ông Nguyễn Minh Đức Founder & CEO Công ty CP An ninh mạng CyRadar

Bảo vệ dữ liệu, phòng ngừa nguy cơ tấn công mạng

Bên cạnh ứng dụng AI, vấn đề bảo đảm an toàn hệ thống thông tin cũng sẽ là một trọng tâm của hội thảo. Trong môi trường làm báo số, các hoạt động thu thập thông tin, biên tập, lưu trữ và phát sóng ngày càng được kết nối trên những nền tảng công nghệ. Điều này giúp nâng cao hiệu quả phối hợp, song cũng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thông tin nếu không có các biện pháp bảo vệ phù hợp. Những cuộc tấn công bằng mã độc tống tiền, xâm nhập tài khoản quản trị hoặc khai thác lỗ hổng máy chủ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống dữ liệu và hoạt động sản xuất chương trình.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Đức, CEO CyRadar, sẽ chia sẻ góc nhìn chuyên gia về nguy cơ mất an toàn thông tin đối với các hệ thống truyền thông, những điểm yếu có thể bị lợi dụng và yêu cầu bảo vệ hạ tầng công nghệ trong quá trình chuyển đổi số. Vấn đề đặt ra không chỉ là đầu tư các giải pháp kỹ thuật hiện đại, mà còn là xây dựng ý thức bảo mật trong toàn bộ quy trình tác nghiệp. Mỗi phóng viên, biên tập viên đều cần có kỹ năng bảo vệ tài khoản, dữ liệu và nhận diện nguy cơ trên môi trường mạng.

Nhận diện deepfake, giữ vững niềm tin của công chúng

Một nội dung được kỳ vọng thu hút sự quan tâm tại hội thảo là nhận diện nội dung giả mạo và phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng.

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) Co-Founder & CEO Diễn đàn Chống Lừa Đảo

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), Giám đốc Diễn đàn Chống Lừa Đảo, sẽ mang đến những góc nhìn thực tiễn về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, nguy cơ giả mạo bằng công nghệ và công cụ hỗ trợ phát hiện dấu hiệu bất thường. Trong bối cảnh AI có thể tạo ra hình ảnh, âm thanh và video với độ chân thực cao, người làm báo không thể chỉ dựa vào những gì nhìn thấy hoặc nghe được để xác định tính xác thực của thông tin.

Việc đối chiếu nhiều nguồn độc lập, kiểm tra xuất xứ nội dung, xác minh nhân vật và tìm kiếm bằng chứng gốc càng trở nên quan trọng. Đặc biệt, với các thông tin liên quan đến an ninh, trật tự, hoạt động của lực lượng chức năng và những vụ việc được dư luận quan tâm, yêu cầu chính xác phải luôn được đặt lên hàng đầu.

Trong khuôn khổ hội thảo, đại biểu cũng có cơ hội trải nghiệm trực tiếp những công cụ AI hỗ trợ bóc băng, tìm kiếm tư liệu và nhận diện nội dung giả mạo, qua đó tiếp cận các ứng dụng công nghệ có thể phục vụ hoạt động nghiệp vụ.

Chuyển đổi số để giữ giá trị cốt lõi của báo chí

Từ những bài toán cụ thể về dữ liệu, an ninh mạng và deepfake, hội thảo hướng đến vấn đề lớn hơn: Làm thế nào để chuyển đổi số thực sự nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động báo chí? Đối với báo chí CAND, ứng dụng công nghệ không chỉ phục vụ yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất, truyền tải thông tin mà còn phải gắn chặt với nhiệm vụ bảo đảm tính chính xác, an toàn và tin cậy của các sản phẩm báo chí.

Sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực AI, an ninh mạng và phòng, chống lừa đảo trực tuyến hứa hẹn mang đến những góc nhìn đa chiều, kết nối giải pháp công nghệ với yêu cầu thực tiễn của người làm báo. Trong một môi trường truyền thông mà tốc độ lan truyền thông tin ngày càng nhanh, công nghệ có thể tạo ra nhiều lợi thế cạnh tranh, nhưng cũng có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro nếu thiếu sự kiểm soát.

Bởi vậy, chuyển đổi số báo chí không chỉ cần những hệ thống thông minh mà còn đòi hỏi đội ngũ làm báo có kiến thức công nghệ, kỹ năng nghề nghiệp và bản lĩnh chính trị vững vàng. Công nghệ có thể thay đổi cách thức sản xuất và truyền tải thông tin, nhưng sự chính xác, trách nhiệm và niềm tin của công chúng vẫn là những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của báo chí cách mạng.