Ban phụ huynh lo lắng sau lệnh cấm thu quỹ lớp

Ban phụ huynh lo lắng

Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT - Thông tư Ban hành điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh vừa được Bộ GD-ĐT ký ban hành có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, tại Điều 10: Ban đại diện cha mẹ học sinh và thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh không được làm tại khoản 3 có quy định: Đặt ra khoản đóng góp bắt buộc; ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ, mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu, thời hạn hỗ trợ; ép buộc, gây áp lực đối với cha mẹ học sinh trong việc hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Sau khi Thông tư 81 được ký ban hành một số ban phụ huynh các lớp học đã lo lắng. Chị Thanh Mai (Hà Đông, Hà Nội), là thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 3 cho biết, từ cuối tháng 8 đã cùng các phụ huynh trong lớp thống nhất mức đóng quỹ 800.000 đồng/học kỳ.

Theo chị Mai, trước đó có ý kiến đề xuất vẫn thu 500.000 đồng như những năm trước. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cho rằng mức này không đủ để tổ chức các hoạt động cho học sinh, dẫn đến tình trạng đang thực hiện lại phải thu thêm.

Các phụ huynh biểu quyết về việc thu quỹ lớp. Ảnh: Quỳnh Mai. 

Sau khi trao đổi, các phụ huynh trong lớp tiến hành biểu quyết và 100% đồng ý với mức quỹ 800.000 đồng/học kỳ.

Theo quy định mới của Thông tư 81, khi tổ chức các hoạt động, phụ huynh có thể tự nguyện đóng góp bằng hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp dịch vụ.

Quy định này khiến chị Mai và nhiều phụ huynh trong lớp không khỏi lúng túng, số tiền quỹ đã thu trước thời điểm Thông tư có hiệu lực sẽ được xử lý như thế nào, tiếp tục sử dụng hay phải hoàn trả?

“Chúng tôi thống nhất và đóng tiền từ trước khi có quy định mới. Bây giờ quy định thay đổi thì ban phụ huynh cũng không biết khoản tiền đã thu phải xử lý thế nào cho đúng. Không ai muốn làm sai quy định”, chị Mai chia sẻ.

Không chỉ riêng lớp của chị Mai, chị Hoàn, trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh một lớp 1 ở Hà Nội, cũng rơi vào tình huống tương tự. Đầu năm học, phụ huynh trong lớp thống nhất đóng 700.000 đồng/học kỳ và 100% phụ huynh có mặt biểu quyết đồng ý.

Sau khi quy định mới được ban hành, chị Hoàn cho biết ban phụ huynh chưa biết phải tiếp tục quản lý khoản tiền đã thu hay có phương án xử lý khác.

Không còn quỹ, nhiều hoạt động của các con sẽ khó thực hiện

Chủ đề này đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều trên các diễn đàn phụ huynh. Bên cạnh những ý kiến đồng tình với việc siết quản lý các khoản thu, không ít phụ huynh bày tỏ băn khoăn về việc tổ chức các hoạt động tập thể sau khi quỹ lớp không còn.

Theo chị Mai, trong thực tế, lớp có khá nhiều khoản chi phục vụ trực tiếp cho học sinh như thuê trang phục biểu diễn, phần thưởng khi các con tham gia thi đấu thể thao, văn nghệ, tổ chức một số hoạt động vào dịp lễ, Tết...

Khoản quỹ đôi khi cũng được sử dụng để thăm hỏi, động viên học sinh khi ốm đau.

“Giá trị vật chất không đáng kể, mà chủ yếu thể hiện sự đồng hành và gắn kết trong một tập thể”, chị Mai giãi bày.

Tương tự, chị Hoàn cho biết quỹ lớp trước đây còn được sử dụng để khen thưởng học sinh. Chẳng hạn, những học sinh có thành tích tốt trong tháng có thể được thưởng 50.000 đồng.

“Chẳng đáng bao nhiêu nhưng các con rất vui. Bây giờ không còn quỹ, những khoản chi này cũng không còn, tụi nhỏ sẽ hụt hẫng”, chị Hoàn nói.

Trong thực tế, lớp có khá nhiều khoản chi phục vụ trực tiếp cho học sinh như thuê trang phục biểu diễn, phần thưởng khi các con tham gia thi đấu thể thao, văn nghệ, tổ chức một số hoạt động vào dịp lễ, Tết... Ảnh minh họa - AI. 

Một điểm khác khiến nhiều phụ huynh băn khoăn là quy định cho phép cha mẹ học sinh tự nguyện đóng góp bằng hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp.

Theo các phụ huynh, cách làm này giúp hạn chế tình trạng thu và quản lý tiền tập trung, nhưng trong thực tế tổ chức hoạt động tập thể có thể phát sinh nhiều tình huống.

“Nếu tổ chức một hoạt động mà cần kinh phí, nhưng mỗi người đều nghĩ đó là việc tự nguyện và không ai đứng ra chủ động thì cuối cùng ai sẽ lo? Chẳng hạn lớp cần thuê trang phục, mua phần thưởng hay tổ chức một hoạt động cho các con, nếu phụ huynh không thống nhất được thì hoạt động cũng rất khó triển khai”, chị Mai nói

Cần tách bạch tiền quỹ đã thu và việc tiếp tục sử dụng

Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, Luật sư Phạm Văn Tuấn (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp của người học hoặc gia đình người học để thực hiện các khoản thu ngoài quy định; đồng thời không được tiếp nhận, quản lý các khoản tài trợ, ủng hộ cho nhà trường hoặc học sinh. Vì vậy, cần phân biệt rõ khoản tiền đã thu trước thời điểm Thông tư có hiệu lực với việc tiếp tục thu, quản lý và sử dụng tiền sau khi Thông tư có hiệu lực.

Đối với khoản tiền đã thu trước đó, không nên mặc nhiên kết luận toàn bộ phải hoàn trả, nhưng Ban đại diện cũng không được tự động tiếp tục sử dụng chỉ vì trước đó phụ huynh đã biểu quyết đồng ý. Cần kiểm tra thời điểm thu, mục đích thu, số tiền đã chi, số tiền còn lại và chứng từ thu – chi; sau đó công khai, minh bạch và thống nhất phương án xử lý với phụ huynh.

Theo luật sư, phụ huynh vẫn có thể có sự đóng góp tự nguyện cho một hoạt động cụ thể, nhưng phải bảo đảm đó là sự tự nguyện thực chất, không bình quân hóa thành khoản thu bắt buộc và không biến thành quỹ chung do Ban đại diện đứng ra thu, quản lý trái quy định. Trường hợp thanh toán một dịch vụ cụ thể, phụ huynh có thể thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp dịch vụ theo quy định.

Đối với số tiền quỹ cũ, Ban đại diện trước hết phải công khai số dư, các khoản đã chi, chứng từ và mục đích sử dụng ban đầu; không tự ý chuyển mục đích hoặc tiếp tục chi từ quỹ khi chưa xác định rõ căn cứ pháp lý. Sau khi rà soát quy định tại Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT, cần thống nhất với phụ huynh phương án xử lý số tiền còn lại, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định.

Luật sư Phạm Văn Tuấn nhấn mạnh, việc 100% phụ huynh biểu quyết đồng ý đóng quỹ không khiến khoản thu đương nhiên trở thành hợp pháp. Việc biểu quyết chỉ thể hiện sự thống nhất của phụ huynh, không thay thế các quy định pháp luật về thẩm quyền, hình thức và nội dung thu. Cần xem xét bản chất khoản tiền, mục đích thu, chủ thể đứng ra thu và quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm thu cũng như thời điểm sử dụng.

Về cách xử lý số tiền còn lại, luật sư cho rằng cần tách bạch hai vấn đề: khoản tiền được thu vào thời điểm nào và việc tiếp tục quản lý, sử dụng khoản tiền đó tại thời điểm hiện nay có phù hợp pháp luật hay không. Với số dư quỹ, Ban đại diện cần công khai thu – chi, xác định số tiền còn lại và thống nhất phương án xử lý với phụ huynh, bảo đảm tự nguyện, minh bạch và đúng quy định pháp luật.