Báo cáo Chính phủ phương án kết nối cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và Phnom Penh - Bavet

Theo Bộ Xây dựng, việc kết nối đường bộ giữa hai nước thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài/Bavet hiện nay: Phía Việt Nam là quốc lộ 22, phía Campuchia là quốc lộ 1.

Dự án đường cao tốc TP.HCM - Mộc Bài (Việt Nam) có chiều dài gần 51km. Điểm đầu tại đường Vành đai 3 - TP.HCM, điểm cuối kết nối vào quốc lộ 22 (cách cửa khẩu Mộc Bài khoảng 5km). Dự án được phê duyệt chủ trương đầu tư theo phương thức PPP, hợp đồng BOT, trong đó giao UBND TP.HCM là cơ quan có thẩm quyền thực hiện.

Phối cảnh đường cao tốc TP.HCM - Mộc Bài.

Dự án đường cao tốc Phnom Penh - Bavet (Campuchia) có chiều dài khoảng 135km. Dự án được đầu tư theo phương thức PPP, đã khởi công vào tháng 6/2023. Đoạn cuối tuyến cao tốc phía Campuchia cách biên giới khoảng 15km đang để chờ thống nhất điểm kết nối với Việt Nam.

Năm 2017, Bộ GTVT Việt Nam (nay là Bộ Xây dựng) và Bộ Giao thông công chính Campuchia đã ký Bản ghi nhớ ghi nhận kết quả nghiên cứu phía Campuchia (JICA tài trợ), trong đó nêu phương án quy hoạch điểm đấu nối giữa 2 tuyến cao tốc gần cột mốc 164. Đồng thời xác định điểm đấu nối và quy hoạch phát triển trong tương lai do Chính phủ hai bên xem xét, quyết định.

Giai đoạn 2023 - 2025, thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ, Bộ Xây dựng đã phối hợp các Bộ, địa phương làm việc với phía Campuchia; rà soát, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường bộ; thành lập Nhóm công tác liên ngành để thúc đẩy phương án kết nối 2 tuyến cao tốc.

Trên cơ sở khảo sát thực địa và so sánh, đánh giá ưu, nhược điểm giữa phương án kết nối tại khu vực cột mốc 170 và khu vực cột mốc 164, UBND tỉnh Tây Ninh đề xuất phương án kết nối phân kỳ hai giai đoạn.

Giai đoạn trước mắt sẽ kết nối thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài/Bavet hiện hữu, nhằm khai thác hiệu quả tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài đang triển khai. Đồng thời tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có của cửa khẩu Mộc Bài để bảo đảm kết nối giao thông, giao thương hàng hóa quốc tế ổn định trong giai đoạn trước mắt.

Giai đoạn tiếp theo - Khu vực cột mốc 170, đối với phương án kết nối tại khu vực cột mốc 170 theo hướng lối thông quan hàng hóa của cặp cửa khẩu Mộc Bài/Bavet, Bộ Xây dựng nhận thấy phương án này có cơ sở về quy hoạch, hạ tầng và được các bộ, địa phương ủng hộ về chủ trương.

Tuy nhiên, việc triển khai cần thực hiện theo lộ trình phù hợp, trên cơ sở hoàn thiện khung pháp lý về lối thông quan, đạt được đồng thuận với phía Campuchia, và được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Không xem xét phương án kết nối tại khu vực cột mốc 164 trong giai đoạn hiện nay.

Về điều kiện để triển khai lối thông quan, Bộ Xây dựng cho biết, việc xem xét triển khai lối thông quan của cửa khẩu Mộc Bài tại khu vực cột mốc 170 chỉ được thực hiện sau khi hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định quy chế quản lý biên giới mới và Hiệp định cửa khẩu và qua lại cửa khẩu biên giới đất liền giữa Việt Nam và Campuchia.

Đồng thời hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý về lối thông quan theo quy định của pháp luật Việt Nam. Làm rõ phương án tổ chức giao thông, logistics, bảo đảm không gây ùn tắc tại khu vực cửa khẩu Mộc Bài và các tuyến kết nối. Được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương triển khai lối thông quan trên cơ sở báo cáo đầy đủ về hiệu quả, tác động và nguồn lực.

Từ các nội dung trên, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chấp thuận chủ trương kết nối hai tuyến cao tốc theo lộ trình hai giai đoạn nêu trên. Đồng thời chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan tiếp tục hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, pháp lý và đối ngoại để triển khai các bước tiếp theo theo đúng quy định.

Trần Duy