Báo chí giúp phát hiện, kết nối và lan tỏa những câu chuyện có giá trị trong khởi nghiệp sáng tạo

Quang cảnh Hội thảo.

Chiều 12/10, tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP Hồ Chí Minh (SIHUB), Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP Hồ Chí Minh phối hợp với Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo “Từ câu chuyện startup đến câu chuyện truyền thông”. Chương trình có sự tham dự của các nhà báo, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP Hồ Chí Minh cho rằng, khởi nghiệp sáng tạo không dừng ở việc thành lập doanh nghiệp mà còn bao gồm tìm hiểu thị trường, thử nghiệm giải pháp và hoàn thiện sản phẩm. Doanh nghiệp có thể gặp khó khăn về vốn, công nghệ hoặc phải điều chỉnh mô hình kinh doanh.

Theo ông Tuyên, báo chí cần phản ánh cả kết quả lẫn những khó khăn trong hành trình khởi nghiệp, thay vì chỉ chú ý đến các thương vụ gọi vốn lớn. Câu chuyện đáng quan tâm có thể là hành trình đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường hoặc ứng dụng công nghệ giải quyết vấn đề trong y tế, nông nghiệp và môi trường.

Khi báo chí tìm hiểu và kiểm chứng thông tin về các mô hình này, công chúng có thêm cơ sở để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của sản phẩm. Thông tin khách quan còn giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, nhà đầu tư và đối tác. Doanh nghiệp cũng cần minh bạch kết quả thử nghiệm và nhu cầu hỗ trợ.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP Hồ Chí Minh, phát biểu khai mạc Hội thảo.

Đề cập đến chính sách của Thành phố, ông Tuyên cho biết, TP Hồ Chí Minh đang tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Trong đó, Nghị quyết số 64/2026/NQ-HĐND quy định hỗ trợ chi phí ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo theo ba giai đoạn gồm ý tưởng, kiểm chứng và tăng tốc.

Theo lãnh đạo Sở KH&CN, chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp biết đến, hiểu đúng và có thể tiếp cận. Báo chí có thể giải thích chính sách dễ hiểu và phản ánh vướng mắc từ thực tế để cơ quan quản lý cải thiện việc kết nối, cung cấp thông tin.

Ở góc độ người làm báo, bà Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh cho rằng, bên cạnh nguồn vốn và công nghệ, hệ sinh thái khởi nghiệp còn cần niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và cộng đồng. Báo chí góp phần xây dựng niềm tin đó thông qua ba vai trò là phát hiện, kết nối và lan tỏa những câu chuyện có giá trị.

Theo bà, nhà báo có thể nhận ra ý nghĩa xã hội của một sản phẩm qua quá trình tác nghiệp. Tuy nhiên, phát hiện không đơn thuần là tìm ra điều mới mà còn phải phân biệt được giá trị thực với sự phô trương. Bài báo phải giúp người đọc hiểu vấn đề mà sản phẩm giải quyết, thay vì lặp lại thông tin quảng bá.

Bà Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh, phát biểu tại Hội thảo.

Bà Lý Việt Trung cũng chỉ ra khoảng cách giữa “điều startup muốn kể” và “điều công chúng muốn biết”. Trong khi startup thường nói nhiều về công nghệ, doanh thu hoặc gọi vốn thì công chúng muốn biết sản phẩm tác động thế nào đến cuộc sống và ai được hưởng lợi. Doanh nghiệp vì vậy cần minh bạch số liệu và chia sẻ cả những khó khăn.

Một vấn đề được bà Lý Việt Trung lưu ý là ranh giới giữa thông tin báo chí và quảng bá thương mại. Nhà báo phải giữ tính độc lập và tránh thổi phồng thành tựu, đặc biệt khi mạng xã hội và nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra ngày càng phổ biến. Theo bà, thông tin cần đến với công chúng nhanh nhưng phải chính xác và có trách nhiệm.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP Hồ Chí Minh, tặng quà lưu niệm cho các diễn giả.

Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh cho biết sẵn sàng tổ chức tập huấn, giao lưu và kết nối phóng viên với cộng đồng khởi nghiệp; đồng thời ông Trần Trọng Tuyên cũng cho rằng, Giải thưởng Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp (I-Star 2026) có một nhóm dành cho tác phẩm báo chí, truyền thông về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, để ghi nhận đóng góp của người làm báo.