Bảo đảm an toàn hồ đập mùa mưa lũ

Khi mùa mưa lũ đang đến gần, việc bảo đảm an toàn cho các công trình thủy lợi, nhất là đập, hồ chứa nước luôn được các đơn vị, sở, ngành và cơ quan chuyên môn đặt lên hàng đầu. Qua rà soát, một số hư hỏng nhỏ đã được phát hiện và các đơn vị quản lý công trình xử lý, khắc phục, bảo đảm khả năng vận hành và an toàn của công trình.

Chủ động phương án vận hành

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 56 đập, hồ chứa nước thủy lợi. Trong đó, 3 hồ đang trong giai đoạn bàn giao quản lý, khai thác, vận hành gồm: Hồ Sông Than, hồ Sông Chò 1 và hồ chứa nước đầu làng Ka Tơ. Ngoài ra, 2 hồ đang trong giai đoạn thi công xây dựng là hồ chứa nước Sơn Trung và hồ Chà Rang. Trong số 56 đập, hồ chứa nước nêu trên, có 37 hồ lớn, 13 hồ vừa và 6 hồ nhỏ.

Hồ chứa nước Đá Bàn (xã Bắc Ninh Hòa).

Ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, từ đầu năm đến nay, sở đã chủ động triển khai các nội dung về ứng phó với mưa lũ và bảo đảm an toàn đập, hồ chứa; kiểm tra công tác quản lý, vận hành, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa và vùng hạ du trên toàn tỉnh trước mùa mưa lũ năm 2026.

Kết quả cho thấy, các đơn vị, địa phương được giao quản lý, khai thác vận hành hồ chứa nước trên địa bàn tỉnh đã rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành các hồ chứa theo quy định; ký kết quy chế phối hợp với các địa phương có hồ chứa và vùng hạ du trong công tác phòng, chống thiên tai, hạn chế ảnh hưởng ngập lụt vùng hạ du các hồ chứa. Các địa phương xây dựng phương án cụ thể, kịp thời thông tin tình hình điều tiết, xả lũ hồ chứa đến các tổ chức và Nhân dân vùng hạ du; rà soát, xác định các khu vực, địa bàn dân cư có nguy cơ bị ảnh hưởng do ngập lụt để chủ động tổ chức sơ tán người dân, ưu tiên người già, trẻ em, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương; đồng thời di dời tài sản, vật tư, phương tiện đến nơi an toàn. Các địa phương cũng huy động lực lượng, vật tư, phương tiện tham gia ứng phó, bảo vệ công trình khi xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra sự cố.

Tăng cường giữ an toàn công trình

Qua rà soát, cơ quan chức năng ghi nhận một số hư hỏng nhẹ tại hệ thống thủy lợi. Cụ thể, một số hồ chứa như: Suối Dầu, Đồng Bò, Cam Ranh, Lợi Hải, Trà Co xuất hiện hiện tượng thấm nhẹ; không có hồ nào bị thấm nặng. Ngoài ra, một số hồ xuất hiện tình trạng xói, lở, sạt trượt nhẹ mái đập.

Đối với tràn xả lũ, hầu hết các tràn đều bảo đảm an toàn, không có tình trạng nứt hoặc thiếu khả năng xả lũ. Tuy nhiên, một số hồ ghi nhận tình trạng xói lở thân và đuôi tràn. Đối với hạng mục cống lấy nước và thiết bị vận hành, kết quả kiểm tra cho thấy một số hồ bị rò rỉ nước tại cửa van, cống lấy nước. Tại các trạm quản lý, một số hạng mục cơ khí như gioăng cao su, bu-lông dàn van; bể tiêu năng sau tràn cũng xuất hiện dấu hiệu hoen gỉ, bong tróc lớp bê tông sau nhiều năm công trình vận hành, khai thác.

Thi công đường ống dẫn nước Sông Chò 1 nối với hồ Suối Dầu.

Ông Lê Xuân Thái - Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi cho biết, công tác kiểm tra, đánh giá hiện trạng an toàn đập, hồ chứa trước mùa mưa lũ là công việc được UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai hằng năm nhằm kịp thời phát hiện, đề xuất sửa chữa, khắc phục các hư hỏng, khiếm khuyết, bảo đảm an toàn cho công trình. Năm nay, kết quả kiểm tra, đánh giá hiện trạng cho thấy, các hồ chứa thủy lợi trên địa bàn tỉnh bảo đảm an toàn, đáp ứng yêu cầu vận hành trong mùa mưa lũ. 

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Thái Hùng - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa cho biết, trong quá trình quản lý, khai thác công trình thủy lợi, Công ty thường xuyên kiểm tra, theo dõi để kịp thời phát hiện các hư hỏng, xuống cấp và xử lý theo quy định. Những hư hỏng nhỏ, mang tính cục bộ như tổ mối, sạt trượt nhẹ, bong tróc mái taluy, rỉ sét lan can… được công ty chủ động sửa chữa, khắc phục và không ảnh hưởng đến an toàn tổng thể của đập.

“Riêng đối với an toàn đập, hồ chứa nước và điều kiện tích nước, việc kiểm tra, đánh giá được thực hiện theo quy trình chuyên môn chặt chẽ, có sự kiểm tra, thẩm định của cơ quan chuyên môn và xem xét của cấp có thẩm quyền. Công ty luôn xác định an toàn công trình và vùng hạ du là yêu cầu ưu tiên hàng đầu. Vì vậy, mọi dấu hiệu bất thường đều được theo dõi, đánh giá và xử lý kịp thời”, ông Hùng nhấn mạnh.

Tương tự, ông Nguyễn Công Xưng - Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận cho biết: "Việc kiểm tra, rà soát các hạng mục của công trình thủy lợi, phát hiện những hư hỏng là công việc thường xuyên, được tăng cường trước mùa mưa lũ. Qua kiểm tra, một số hư hỏng nhẹ được phát hiện nhưng không ảnh hưởng đến an toàn đập. Công ty đã báo cáo UBND tỉnh thông qua Sở Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời tổ chức sửa chữa, gia cố những hư hỏng nhỏ từ nguồn kinh phí thường xuyên. Trong trường hợp vượt quá khả năng, công ty báo cáo UBND tỉnh xem xét đầu tư, sửa chữa".

Hồ chứa nước Sông Cái bảo đảm an toàn, góp phần phục vụ sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ông Nguyễn Công Xưng cho biết thêm, năm 2026, có 1 đập, hồ chứa do công ty quản lý được Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh triển khai nâng cấp, sửa chữa, bảo đảm an toàn công trình (hồ chứa Nước Ngọt). Đến nay, hạng mục tràn xả lũ đã thi công cơ bản đáp ứng tiến độ vượt lũ, bảo đảm an toàn công trình trong mùa mưa lũ năm 2026; các hạng mục khác đang được các đơn vị triển khai thi công theo tiến độ.

Để nâng cao hiệu quả quản lý an toàn đập, hồ chứa nước, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm 2026, các đơn vị tiếp tục kiểm tra, rà soát, kịp thời xử lý hư hỏng nếu có; thường xuyên cập nhật dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, diễn biến mưa, lũ, mực nước hồ để điều chỉnh phương án vận hành; tăng cường trao đổi, phối hợp trong vận hành các hồ cùng lưu vực.

Mùa mưa lũ đang đến gần, cùng với nỗ  lực của các cấp, ngành và mỗi người dân trong việc chuẩn bị các phương án ứng phó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị, địa phương được giao quản lý, vận hành hồ chứa nước đã hoàn tất việc kiểm tra, rà soát, đánh giá sự an toàn hệ thống công trình thủy lợi. Qua đó, bảo đảm các hồ chứa phát huy hiệu quả công năng, phục vụ sản xuất, đời sống và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường: Sở đã tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị quản lý hồ chứa chủ động bố trí nhân lực, thiết bị, phương án quản lý, vận hành, điều tiết hồ linh hoạt, đúng quy định; thường xuyên cập nhật dự báo khí tượng thủy văn, diễn biến mưa, lũ, mực nước hồ để kịp thời điều chỉnh phương án vận hành, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.