Bảo đảm quyền lợi người hưởng lương hưu, hoàn thiện quy định về an toàn lao động trong môi trường số

Quang cảnh phiên làm việc tại hội trường.

Tham gia thảo luận, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình có ý kiến góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Các vị ĐBQH tỉnh dự phiên họp tại hội trường.

Làm rõ quy trình thẩm định phương án đầu tư quỹ BHXH

Góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu quốc hội và đã chỉnh lý dự thảo Luật. Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu đề nghị làm rõ quy định về thẩm định phương án đầu tư hằng năm và phạm vi áp dụng mức sàn lương hưu đối với một số nhóm đối tượng.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Theo đại biểu,tại điểm b khoản 30 Điều 1, bổ sung khoản 5a vào sau khoản 5 Điều 137, dự thảo luật quy định giao Bộ Tài chính thẩm định phương án đầu tư hằng năm trước khi cơ quan BHXH trình Hội đồng Quản lý BHXH. Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định phạm vi thẩm định, thời gian thẩm định và cách xử lý khi hết thời hạn mà chưa có ý kiến. Đại biểu cho rằng các điểm này cần làm rõ, nếu không, thẩm định có thể phải chờ vì không xác định thời gian thẩm định, làm chậm quyết định đầu tư. Dự thảo luật cũng cần quy định cho phép cơ quan BHXH bảo lưu ý kiến khác với ý kiến thẩm định của Bộ Tài chính, nhưng chưa rõ ý kiến thẩm định của cơ quan có thẩm quyền có ràng buộc như thế nào đối với quyết định của Hội đồng Quản lý BHXH và cách xử lý khi các ý kiến còn khác nhau như thế nào.

Để khắc phục những vấn đề trên, đại biểu đề nghị bổ sung quy định mang tính nguyên tắc ngay trong luật: Thẩm định phải có phạm vi và có thời gian rõ ràng. Ý kiến thẩm định không thay thế thẩm quyền quyết định của Hội đồng Quản lý BHXH như Điều 20 của Luật hiện hành đã quy định. Khi có ý kiến khác nhau hoặc quá thời gian thẩm định, cơ quan BHXH cần trình đủ phương án, ý kiến thẩm định, căn cứ và đánh giá rủi ro để Hội đồng Quản lý Bảo hiểm xã hội xem xét, quyết định. Chính phủ quy định thời hạn và quy trình cụ thể.

Đối với quy định về mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu tại thời điểm hưởng lương hưu đối với một số nhóm đã tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 1/7/2025, có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, đại biểu đề nghị làm rõ chính sách này có áp dụng đối với người đã nghỉ hưu và đang hưởng lương hưu trước ngày luật sửa đổi có hiệu lực hay không. Đại biểu phân tích, nếu không quy định rõ phạm vi áp dụng, có thể dẫn đến cách hiểu chỉ những người bắt đầu hưởng lương hưu sau ngày luật có hiệu lực mới được bảo đảm mức sàn này. Trong khi đó, những người đã nghỉ hưu, đang hưởng mức lương hưu thấp hơn mức tham chiếu nhưng thuộc cùng nhóm đối tượng, có cùng thời gian đóng bảo hiểm xã hội lại không được điều chỉnh. Điều này có thể dẫn đến chênh lệch mức hưởng chỉ vì thời điểm nghỉ hưu khác nhau.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp tại Điều 3 theo hướng người đã nghỉ hưu trước ngày luật có hiệu lực, nếu thuộc đúng nhóm đối tượng và có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, được điều chỉnh để hưởng mức lương hưu không thấp hơn mức tham chiếu theo quy định. Việc điều chỉnh chỉ thực hiện từ ngày luật có hiệu lực, căn cứ mức tham chiếu tại thời điểm đó, không tính lại thời gian và mức chênh lệch trước ngày luật có hiệu lực. Đồng thời, cần đánh giá tác động đến khả năng cân đối quỹ, giao Chính phủ quy định trình tự điều chỉnh và chi trả.

Bổ sung quy định về an toàn, vệ sinh lao động đối với mô hình làm việc từ xa

Góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Phạm Anh Tuấn, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Ninh Bình đề nghị nghiên cứu sửa đổi, mở rộng Điều 69 và hoàn thiện một số quy định liên quan để điều chỉnh mô hình làm việc từ xa, làm việc linh hoạt.

Đại biểu Phạm Anh Tuấn, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Ninh Bình phát biểu phát biểu thảo luận.

Theo đại biểu, phương thức làm việc từ xa đã xuất hiện trong nền kinh tế số và sẽ ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, các quy định hiện hành vẫn chủ yếu tiếp cận theo mô hình nơi làm việc là nhà xưởng, văn phòng cố định. Điều 69 của Luật hiện hành mới quy định về an toàn, vệ sinh lao động đối với người lao động nhận công việc về làm tại nhà, chưa bao quát các hình thức làm việc từ xa tại quán cà phê, không gian làm việc chung hoặc những địa điểm khác có kết nối mạng.

Đại biểu chỉ ra ba vấn đề cần được quan tâm. Trước hết, quy định bó hẹp ở địa điểm làm việc tại nhà khiến việc xác định tính chất tai nạn lao động khi người lao động gặp tai nạn tại địa điểm làm việc từ xa khác gặp khó khăn, do thiếu căn cứ pháp lý. Tiếp đó, quy định người sử dụng lao động phải kiểm tra việc bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc của người lao động chưa phù hợp với đặc thù làm việc từ xa, bởi doanh nghiệp khó có thể trực tiếp kiểm tra các điều kiện làm việc tại những địa điểm không cố định. Đáng chú ý, quy trình điều tra tai nạn lao động hiện nay chủ yếu dựa trên việc xác minh hiện trường vật lý, trong khi mô hình làm việc từ xa đòi hỏi phải có cơ sở công nhận dữ liệu số, lịch sử truy cập hệ thống và các lệnh giao việc điện tử.

Để khắc phục những bất cập này mà không làm xáo trộn kết cấu của luật, đại biểu đề xuất bốn nhóm nội dung. Cụ thể, đổi tên Điều 69 thành “An toàn, vệ sinh lao động đối với người lao động làm việc từ xa, làm việc tại nhà”; chuyển trách nhiệm kiểm tra thực địa sang hướng dẫn, tập huấn, tự đánh giá rủi ro, đồng thời quy định nguyên tắc tôn trọng quyền ngắt kết nối công việc ngoài giờ. Bổ sung điểm d khoản 1 Điều 45, quy định trường hợp tai nạn xảy ra tại địa điểm làm việc từ xa đã thỏa thuận, trong khung giờ làm việc được xác nhận qua hệ thống phân công, quản lý công việc của người sử dụng lao động là căn cứ giải quyết chế độ tai nạn lao động. Bổ sung khoản 9 Điều 35, giao Chính phủ quy định chi tiết phương thức điều tra, xác minh tai nạn lao động dựa trên dữ liệu số và phương tiện điện tử đối với mô hình làm việc từ xa.

Đối với lĩnh vực chăm sóc sức khỏe người lao động, đại biểu đề nghị bổ sung khoản 6 Điều 85, giao Bộ Y tế nghiên cứu, ban hành hướng dẫn tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh lao động đặc thù đối với làm việc từ xa; đồng thời nghiên cứu bổ sung vào danh mục bệnh nghề nghiệp các bệnh lý cơ xương khớp do tư thế làm việc không phù hợp kéo dài, các rối loạn tâm thần và kiệt sức tâm lý phát sinh từ môi trường làm việc từ xa.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 với 100% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành.

Theo đại biểu, việc bổ sung kịp thời các quy định này sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo vệ thực chất quyền và sức khỏe người lao động, đáp ứng yêu cầu của phương thức làm việc trong thời kỳ kinh tế số.