Bảo vệ trẻ vị thành niên trên không gian mạng

Xã Nật Sơn tổ chức các hoạt động tuyên truyền về an toàn số cho trẻ vị thành niên.

Những hồi chuông báo động

Cuối tháng 9/2025, Công an xã Lạc Thủy phát hiện trường hợp học sinh N.V.A (Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Đồng Tâm, xã Lạc Thủy) có hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật trên không gian mạng. Ngay khi phát hiện vụ việc, Công an xã Lạc Thủy đã kịp thời phối hợp với Ban Giám hiệu nhà trường và phụ huynh học sinh để làm việc với em học sinh có liên quan. Tại buổi làm việc, Công an xã đã tuyên truyền, phân tích rõ mức độ nguy hại và hậu quả của hành vi đăng tải chia sẻ thông tin sai sự thật của học sinh N.V.A, đồng thời nhắc nhở, giáo dục để học sinh nhận thức rõ trách nhiệm của mình khi sử dụng mạng xã hội.

Qua làm việc, em N.V.A cho biết việc chia sẻ tin, bài sai sự thật là do vô tình và không hiểu biết về quy định của Luật An ninh mạng. Sau khi được cơ quan Công an tuyên truyền, hướng dẫn em N.V.A đã nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật, xin được gỡ bài và viết cam kết sẽ chấp hành các quy định của pháp luật.

Đầu tháng 1/2026 vừa qua, thông qua công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, Công an xã Hoàng An phát hiện em L.T.K (sinh năm 2012, trú tại thôn Bắc 2, xã Hoàng An), hiện đang là học sinh THCS, có hành vi tự chế pháo nổ trái phép. Quá trình kiểm tra, làm việc, lực lượng Công an đã thu giữ 9 quả pháo tự chế cùng nhiều vật dụng liên quan. Đây là loại pháo tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ rất cao, đặc biệt nguy hiểm đối với sức khỏe, tính mạng của người chế tạo và cộng đồng xung quanh.

Tại cơ quan Công an, em L.T.K đã thừa nhận hành vi vi phạm, cho biết tự tìm mua nguyên liệu và chế tạo pháo theo các video hướng dẫn trôi nổi trên không gian mạng. Qua vụ việc trên, Công an xã Hoàng An đã khuyến cáo các bậc phụ huynh và nhà trường cần nâng cao trách nhiệm trong quản lý, giáo dục con em, quan tâm giám sát nội dung các em tiếp cận trên không gian mạng.

Thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở học sinh chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, tuyệt đối không mua bán, tàng trữ, chế tạo, sử dụng pháo nổ dưới mọi hình thức. Kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như tìm kiếm cách làm pháo trên mạng, mua sắm nguyên liệu không rõ nguồn gốc, cất giấu vật nghi vấn... để chủ động ngăn chặn, không chủ quan, không bao che.

Theo thống kê, trong năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 60 vụ việc liên quan đến thanh thiếu niên vi phạm pháp luật tụ tập gây rối trên đường phố, chiếm 6,2 % tổng số vụ phạm pháp hình sự. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế, thiếu sự quản lý, giáo dục của gia đình và cũng có không ít vụ việc do tác động tiêu cực từ mạng xã hội, game online bạo lực. Thực tế này đã gióng lên hồi chuông báo động về việc thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội.

Tăng cường các giải pháp ngăn ngừa

Trước thực tế đáng báo động trên, lực lượng Công an đã tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao hiểu biết, nhận thức pháp luật cho cán bộ, giáo viên, học sinh các nhà trường. Từ tháng 7/2025 đến nay, đồng loạt Công an 148 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã phối hợp với các nhà trường tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật nói chung, về việc sử dụng mạng xã hội nói riêng.

Tiêu biểu, từ ngày 17/12/2025 đến ngày 15/1/2026, Công an xã Nật Sơn đã phối hợp với 10 trường TH&THCS trên địa bàn tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho 1.250 lượt học sinh và giáo viên tham gia.

Trung tá Lý Văn Thuận - Trưởng Công an xã Nật Sơn nhấn mạnh: Trong đợt tuyên truyền, Công an xã Nật Sơn tập trung triển khai các nội dung thiết thực, phù hợp với lứa tuổi học sinh và tình hình thực tế tại địa phương, nhất là lừa đảo trên không gian mạng. Tại các buổi tuyên truyền, cán bộ Công an xã đã trực tiếp phổ biến những quy định pháp luật liên quan đến học sinh; phân tích các hành vi vi phạm thường gặp như sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát, mâu thuẫn dẫn đến bạo lực học đường.

Thông qua các tình huống thực tế, cán bộ Công an giúp học sinh hiểu rõ nguyên nhân, hậu quả và trách nhiệm pháp lý của từng hành vi, từ đó nâng cao ý thức phòng ngừa, tự bảo vệ bản thân. Bên cạnh đó, học sinh còn được trang bị các kỹ năng cần thiết như kỹ năng nhận diện và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo qua điện thoại, mạng xã hội, các trang web giả mạo. Hình thức tuyên truyền được tổ chức linh hoạt, kết hợp giữa thuyết trình, trao đổi, hỏi - đáp, tạo không khí gần gũi, giúp học sinh dễ tiếp thu và ghi nhớ.

Ra mắt mô hình “Trường THCS Kim Xá an toàn trên không gian mạng” tại xã Vĩnh An.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, đã có những cách làm mới, sáng tạo để bảo vệ trẻ vị thành niên trên môi trường số. Trung tuần tháng 1/2026, Công an xã Vĩnh An đã tham mưu chính quyền địa phương ra mắt mô hình “Trường THCS Kim Xá an toàn trên không gian mạng”. Đây là hoạt động thiết thực nhằm tăng cường công tác phòng ngừa, bảo vệ học sinh trước những nguy cơ, rủi ro trên môi trường số, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Nhà trường cũng đã phát động phong trào thi đua, tổ chức ký giao ước và bản cam kết giữa giáo viên và học sinh về việc sử dụng Internet an toàn, văn minh, đúng quy định của pháp luật.

Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều vụ bạo lực học đường xảy ra xuất phát từ các vấn đề phát sinh trên mạng xã hội. Trong đó, trào lưu “bắt chước trên mạng” cũng đã gây ra những hậu quả đáng tiếc. Điều này cho thấy một thực tế đáng lo ngại là ranh giới giữa hành vi bốc đồng của trẻ và hành vi gây nguy hiểm cho xã hội trên không gian mạng ngày càng mong manh.

Ngoài sự vào cuộc tích cực của các ngành chức năng, Nhà trường thì phụ huynh có vai trò quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ con em mình. Sự giám sát, quan tâm, chia sẻ của phụ huynh đối với hoạt động sử dụng mạng xã hội của con cái là hết sức quan trọng để bảo vệ trẻ trước những mối nguy từ mạng xã hội.

Dương Liễu