Bầu cử giữa kỳ Mỹ, nơi thử sức cho tham vọng vào Nhà Trắng của Phó Tổng thống Vance?

Giới quan sát chỉ ra rằng vào những tuần cuối cùng trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ 3/11 ở Mỹ, ông Vance đã tập trung hoàn thiện thông điệp tranh cử, động thái được nhiều người xem là bước chuẩn bị cho cuộc đua vào ghế lãnh đạo Nhà Trắng sau 2 năm nữa. 

Theo báo The Hill, trong khi Tổng thống Trump liên tục tổ chức các cuộc vận động trên khắp nước Mỹ, ông Vance cũng có lịch trình dày đặc, dù quy mô các sự kiện và lượng người tham dự thường khiêm tốn hơn.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance. Ảnh: ANI

Nỗ lực trên đường đua kế nhiệm ông Trump

Một trong những đối thủ tiềm năng của Phó Tổng thống Mỹ trong cuộc cạnh tranh kế nhiệm ông Trump là Ngoại trưởng Marco Rubio. Tuy nhiên, ông Rubio mới đây tuyên bố hiện chưa có kế hoạch tranh cử chức tổng thống. Ngoại trưởng Mỹ phần lớn tránh tham gia các hoạt động vận động bầu cử, dù đã cùng ông Trump tới bang Texas hồi đầu tuần trước. Tại đây, ông Rubio chỉ phát biểu khoảng 11 giây sau khi được tổng thống mời lên sân khấu.

Ông Trump chưa chính thức ủng hộ bất kỳ ứng cử viên nào kế nhiệm mình, nhưng từng mô tả viễn cảnh ông Vance và ông Rubio cùng xuất hiện trong một liên danh tranh cử là "đội hình trong mơ".

Một chiến lược gia giấu tên của đảng Cộng hòa nhận định “phó tướng” Vance có thể là người được trao cơ hội đầu tiên để kế nhiệm ông Trump. Tuy nhiên, vị thế người kế nhiệm tiềm năng không đồng nghĩa với việc ông chắc chắn giành được sự đề cử của đảng Cộng hòa. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy khó khăn có thể khiến phe bảo thủ rơi vào tình trạng bất ổn, qua đó làm thay đổi cục diện cạnh tranh quyền lực trong giai đoạn “hậu Trump”.

Theo chiến lược gia này, nếu đảng Cộng hòa không đạt kết quả tốt trong các cuộc bỏ phiếu sắp tới, mọi suy đoán về việc ông Vance nghiễm nhiên trở thành người kế nhiệm ông Trump có thể bị đảo lộn. Khi đó, phó tổng thống sẽ phải chứng minh năng lực và tự giành lấy sự ủng hộ.

Ông Vance thường xuyên dẫn đầu các cuộc thăm dò không chính thức tại những sự kiện quy tụ lực lượng ủng hộ trung thành nhất của đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa sự ủng hộ này thành lá phiếu thực tế sẽ được kiểm chứng trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng, dự kiến diễn ra sau khoảng 15 tháng nữa. Nếu các cử tri trung thành với đảng Cộng hòa, bắt đầu từ những người tham gia các cuộc họp lựa chọn ứng viên tại bang Iowa, tiếp tục ủng hộ phong trào “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA) của ông Trump, ông Vance nhiều khả năng sẽ trở thành ứng viên được chọn.

Ở tuổi 42, ông Vance cũng có lợi thế về tuổi tác và nhận được sự ủng hộ đáng kể từ những người trẻ tuổi theo phe bảo thủ. Chiến lược gia Chris Johnson nhận định nếu đảng Cộng hòa trải qua việc nhìn nhận lại chiến lược và định hướng chính trị, ông Vance sẽ là cái tên được chú ý đầu tiên khi các thành viên đảng hướng tới tương lai.

Dan Eberhart, một nhà tài trợ cho đảng Cộng hòa cho rằng ông Vance đang tích cực rèn luyện kỹ năng vận động tranh cử và xây dựng mạng lưới quan hệ chính trị để chuẩn bị cho cuộc đua vào Nhà Trắng. Dù không thể thu hút đám đông lớn như ông Trump, ông Vance đã thể hiện sự năng nổ trong các bài phát biểu, đặc biệt là những lời công kích nhằm vào đảng Dân chủ.

Tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử hôm 29/10 ở Weatherton, bang Texas, khu vực có truyền thống ủng hộ mạnh mẽ cho đảng Cộng hòa, trước đám đông cổ vũ nhiệt tình, ông Vance đã kêu gọi cử tri phản đối ứng viên vào Thượng viện Mỹ của đảng Dân chủ James Talarico, đồng thời chỉ trích những quan điểm mà ông cho là cực đoan của các nhà hoạt động cánh tả. Những người tham dự nhiều lần hô vang tên "JD!" để thể hiện sự ủng hộ.

Ông Vance cũng nhắc lại tuổi thơ tại vùng Appalachia, nơi ông từng trải qua nhiều khó khăn. Tác giả cuốn hồi ký Hillbilly Elegy tự mô tả mình là sản phẩm của “giấc mơ Mỹ” và bày tỏ mong muốn những người dân khác cũng có cơ hội đạt được thành công tương tự.

Bài toán cân bằng giữa trung thành với ông Trump và xây dựng hình ảnh riêng

Dù đang tích cực xây dựng hình ảnh chính trị nhưng ông Vance vẫn phải đối mặt với chỉ trích từ các đối thủ về thông điệp và cách thể hiện trước công chúng. Thách thức lớn nhất của chính khách này là giải quyết tình thế khó xử mà đảng Cộng hòa đang gặp phải trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump: vừa phải tạo khoảng cách nhất định với những chính sách không được lòng dân của tổng thống, vừa phải duy trì sự trung thành của các cử tri MAGA.

Trong một buổi tọa đàm do kênh Fox News tổ chức tại Texas, ông Vance được hỏi làm thế nào những người trẻ có thể kết hôn và nuôi dạy con cái khi việc sở hữu nhà ở ngày càng vượt quá khả năng tài chính. Trước khi trả lời đầy đủ câu hỏi, ông Vance nói đùa: “Tôi muốn lưu ý rằng theo tôi đếm thì đây là câu hỏi thứ 4 hoặc thứ 5 rồi. Nhưng mới chỉ có một câu hỏi liên quan đến… Jon Husted (Thượng nghị sĩ Cộng hòa tại Ohio)”, ám chỉ đến chủ đề mà ông Trump gần đây thường xuyên nhắc tới.

Những người chỉ trích ông Vance thuộc phe cánh tả đã cáo buộc phản ứng ban đầu của phó tổng thống thiếu tinh tế và không phản ánh đúng mối quan tâm của người trẻ đang gặp khó khăn về nhà ở.

Ông Vance cũng vấp phải phản ứng từ đảng Dân chủ và một bộ phận thành viên đảng Cộng hòa khi công khai ủng hộ quảng cáo tranh cử gây tranh cãi của ứng viên thống đốc bang Ohio Vivek Ramaswamy. Động thái khiến ông đứng khác phía với một số thành viên cùng đảng vốn chỉ trích chiến dịch tranh cử của ông Ramaswamy.

Tuy nhiên, nhiều thành viên đảng Cộng hòa vẫn đánh giá tích cực về những gì ông Vance thể hiện trong giai đoạn nước rút của chiến dịch bầu cử năm 2026. Một chiến lược gia của Cộng hòa nhận xét ông Vance đang có cơ hội tích lũy kinh nghiệm chính trị thực tế, đồng thời tận dụng lịch trình vận động bầu cử giữa kỳ để hỗ trợ các ứng viên của đảng trong các cuộc đua cấp bang quan trọng.

Chỉ riêng trong tuần qua, ông Vance đã tới các bang Kansas, Montana, Bắc Carolina và Texas. Kể từ khi các chiến dịch tranh cử sơ bộ bắt đầu, ông đã thực hiện hàng chục bài phát biểu, đồng thời đi khắp đất nước trên cương vị người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm chống gian lận của tổng thống.

Ông Vance dự kiến trở lại quê nhà Ohio vào ngày 2/11 để vận động cho các ứng viên Cộng hòa trong hai cuộc đua đầy cạnh tranh vào vị trí thống đốc và thượng nghị sĩ của bang. Ông cũng sẽ tới Rome, New York thuộc khu vực bầu cử quốc hội số 21 của bang này, nơi cuộc đua vào Hạ viện Mỹ được tổ chức nghiên cứu phi đảng phái Cook Political Report đánh giá nghiêng về đảng Cộng hòa.

Theo chiến lược gia Chris Johnson, các hoạt động trên không hẳn là một cuộc sát hạch năng lực, mà chủ yếu tạo cơ hội để ông Vance thể hiện khả năng. Ông Johnson tin ông Vance sở hữu tiếng nói chính trị và câu chuyện cá nhân đủ sức tạo dấu ấn. 

Ông Vance nhiều lần khẳng định đang tập trung hoàn toàn vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và thường mỉm cười trước những câu hỏi về tương lai chính trị. Song, trong cuộc phỏng vấn với chương trình 2WAY hồi đầu tháng trước, ông Vance tự tin rằng Tổng thống Trump có thể sẽ ủng hộ nếu “phó tướng” quyết định tranh cử.

Những đồn đoán về tương lai chính trị của ông Vance cùng các ứng viên tiềm năng khác cho cuộc đua giành ghế tổng thống Mỹ năm 2028 được dự báo sẽ tăng mạnh sau khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay kết thúc. Kết quả bỏ phiếu ngày 3/11 không chỉ quyết định tương quan quyền lực tại Quốc hội Mỹ, mà còn có thể trở thành yếu tố quan trọng định hình cuộc cạnh tranh kế nhiệm ông Trump trong nội bộ đảng Cộng hòa.