Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Tại sao Tổng thống Trump đặt cược vào dầu diesel 'đỏ'?

Tổng thống Trump phát biểu tại Nebraska. Ảnh: White House

Nới quy định sử dụng diesel trên đường bộ

Ngày 5/10, tại cuộc vận động ở Grand Island, bang Nebraska, Tổng thống Donald Trump công bố sắc lệnh cho phép mở rộng sử dụng dầu diesel nhuộm đỏ, loại nhiên liệu thường dành cho máy móc nông nghiệp, thiết bị xây dựng và phương tiện hoạt động ngoài đường bộ.

“Hôm nay, tôi xin công bố một bước đi chưa từng có tiền lệ khác nhằm giảm chi phí. Trong nhiều năm qua, các phương tiện nông nghiệp, thiết bị xây dựng và các phương tiện địa hình khác đã sử dụng loại dầu diesel được gọi là “dầu diesel nhuộm đỏ”… loại dầu này hoàn toàn giống với dầu diesel thông thường, nhưng được bán miễn thuế cho các phương tiện địa hình và xe tải lớn… Tối nay, tôi sẽ ký một Sắc lệnh Hành pháp lịch sử để chính thức bãi bỏ yêu cầu đối với các phương tiện địa hình và cho phép bất kỳ ai cũng có thể mua dầu diesel nhuộm đỏ miễn thuế vì bất kỳ lý do gì”, Tổng thống Trump phát biểu tại Nebraska.

Theo thông cáo Nhà Trắng, ông Donald Trump cho biết sắc lệnh sẽ dỡ bỏ yêu cầu chỉ sử dụng ngoài đường bộ, cho phép người mua tiếp cận diesel nhuộm đỏ cho những mục đích rộng hơn. Chính quyền Mỹ kỳ vọng biện pháp này giúp giảm chi phí cho nông dân, tài xế xe tải và người lao động trong bối cảnh nguồn cung diesel toàn cầu thắt chặt.

Dầu diesel nhuộm đỏ có thành phần gần như giống diesel thông thường. Màu đỏ được thêm vào để cơ quan quản lý nhận biết nhiên liệu thuộc diện sử dụng không chịu thuế nhiên liệu đường bộ. Trước khi quy định được nới lỏng, sử dụng loại nhiên liệu này cho phương tiện lưu thông trên đường bộ có thể dẫn tới tiền phạt và nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên, sắc lệnh mới không đồng nghĩa với việc xóa bỏ vĩnh viễn thuế diesel. Văn bản giao Bộ trưởng Tài chính xác định căn cứ pháp lý và đối tượng đủ điều kiện để hoãn nộp các khoản thuế liên quan phát sinh từ ngày 5/10 đến 31/12/2026, không tính lãi hoặc tiền phạt trong phạm vi pháp luật cho phép. Cơ quan Thuế vụ Mỹ cũng được yêu cầu thông báo không áp dụng một số khoản phạt đối với việc bán hoặc sử dụng diesel nhuộm đỏ trên đường bộ trong thời gian này.

Bộ Tài chính phải ban hành hướng dẫn cụ thể về điều kiện áp dụng và thời hạn thanh toán khoản thuế được hoãn, đồng thời nghiên cứu các phương án, bao gồm lập pháp, để xóa nghĩa vụ thanh toán những khoản thuế đó.

Giảm sức ép chi phí trước ngày bỏ phiếu

Theo Reuters, giá diesel tại Mỹ đã lên mức kỷ lục khoảng 6,50 USD/gallon trong tháng 9. Giá nhiên liệu tăng gây áp lực đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa, sản xuất nông nghiệp và chi phí sinh hoạt, trở thành thách thức đối với đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử quyết định quyền kiểm soát Quốc hội.

Nhà Trắng cho biết thuế diesel liên bang là 24,4 cent/gallon, tương đương khoảng 60 USD khi đổ đầy bình 250 gallon. Chính quyền liên bang khuyến khích các bang thực hiện biện pháp tương ứng để tăng mức hỗ trợ. Bộ Nông nghiệp được giao phối hợp với các hợp tác xã, nhà phân phối nhiên liệu nông thôn và các đơn vị liên quan nhằm bảo đảm phân phối diesel tại khu vực có nhu cầu cao.

Động thái tại Nebraska nằm trong chuỗi vận động của ông Donald Trump nhằm hỗ trợ các ứng viên Cộng hòa. Tổng thống Trump cho rằng biện pháp mới sẽ giúp tiết kiệm chi phí cho nông dân và giảm giá hàng hóa. Tuy nhiên, chuyên gia Patrick De Haan của GasBuddy nhận định vấn đề chính của thị trường nằm ở nguồn cung, thay vì thuế.

Việc mở rộng sử dụng diesel nhuộm đỏ không làm tăng tổng nguồn cung nhiên liệu. Vì vậy, chính sách có thể giảm gánh nặng thuế cho người sử dụng nhưng hiệu quả đối với giá thị trường sẽ còn phụ thuộc vào nguồn cung và năng lực lọc dầu.

Sắc lệnh cho thấy chính quyền Trump đang tìm kiếm giải pháp giảm chi phí trước ngày bỏ phiếu. Mức hỗ trợ thực tế sẽ phụ thuộc vào hướng dẫn của Bộ Tài chính, sự phối hợp của các bang và khả năng tiếp cận nhiên liệu của người sử dụng.