Biệt thự trăm tuổi ven sông Đồng Nai khiến dự án đường 2.000 tỷ phải nắn hướng bảo tồn

Căn biệt thự Võ Hà Thanh (hay còn gọi là nhà lầu ông Phủ) hơn 100 năm tuổi đã khiến dự án đường ven sông Đồng Nai trị giá gần 2.000 tỷ đồng phải điều chỉnh hướng tuyến để bảo tồn. Đây là quyết định hiếm hoi trong quá trình đô thị hóa tại TP. Biên Hòa nhằm gìn giữ giá trị di sản kiến trúc thay vì thực hiện phương án bồi thường, giải tỏa trắng như dự kiến ban đầu.

Dự án hạ tầng nghìn tỷ phải nắn hướng tuyến để né di sản

Tuyến đường ven sông Đồng Nai đoạn qua phường Trấn Biên (TP. Biên Hòa) dài hơn 5km hiện đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, dự kiến thông xe trước Tết Nguyên đán 2026. Đây là trục giao thông - cảnh quan huyết mạch chạy dọc dòng sông nội địa dài nhất Việt Nam.

Cận cảnh tuyến đường ven sông Đồng Nai buộc phải "nắn hướng" đoạn qua biệt thự cổ. Ảnh: Báo VTC News

Theo quy hoạch chi tiết 1/500 ban đầu, tuyến đường rộng 34m với 6 làn xe này sẽ lấn vào khuôn viên biệt thự Võ Hà Thanh khoảng 9m. Tuy nhiên, để bảo tồn công trình kiến trúc đặc sắc này, chính quyền tỉnh Đồng Nai đã thống nhất phương án nắn hướng tuyến, dịch đường ra sát bờ sông và thu hẹp vỉa hè tại đoạn đi qua ngôi nhà.

Giá trị kiến trúc thế kỷ của biệt thự Võ Hà Thanh

Biệt thự Võ Hà Thanh được khởi công năm 1922 và khánh thành năm 1924. Công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc thuộc địa với cấu trúc hai tầng, hệ thống cột lớn và cửa sổ gỗ bố trí đối xứng bốn mặt. Mái ngói truyền thống kết hợp với gam màu vàng cổ kính tạo nên một không gian di sản độc đáo bên bờ sông.

Toàn cảnh tuyến đường ven sông Đồng Nai đang triển khai đồng bộ, phấn đấu thông xe dịp trước Tết Nguyên đán 2026. Ảnh: Internet

Dù từng được đề xuất xếp hạng di tích cấp tỉnh từ năm 2016, nhưng do các vấn đề về tranh chấp quyền sở hữu giữa các hậu duệ, hồ sơ pháp lý của căn nhà vẫn chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, giá trị lịch sử và vị trí độc tôn của biệt thự này đã khiến các cơ quan chức năng lựa chọn cách ứng xử như với một di sản thực thụ.

Cận cảnh căn biệt thự cổ nằm sát bờ sông. Ảnh: TTXVN

Triết lý phát triển đô thị: Bảo tồn song hành cùng hạ tầng

Việc điều chỉnh thiết kế giúp địa phương tránh được khoản chi phí bồi thường ước tính 5,4 tỷ đồng, đồng thời giữ lại được "ký ức đô thị" cho Biên Hòa. Các chuyên gia đánh giá đây là bước đi đúng đắn, gửi đi thông điệp về sự dung hòa giữa hạ tầng hiện đại và các giá trị văn hóa lịch sử.

Công trình có tuổi đời hơn trăm năm, được đề xuất xếp hạng di tích. Ảnh: Báo VTC News

Hiện tại, khu vực xung quanh biệt thự đã được chỉnh trang đồng bộ với mặt đường thảm nhựa và vỉa hè lát gạch. Sự hiện diện của ngôi nhà trăm tuổi giữa tuyến đường hiện đại không chỉ tạo điểm nhấn cảnh quan mà còn trở thành bối cảnh quý giá cho các hoạt động văn hóa, phim ảnh.

Căn biệt thự sở hữu kiến trúc cổ. Ảnh: TTXVN

Tầm nhìn quy hoạch ven sông Đồng Nai

Tuyến đường ven sông dài 5,2km không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn được quy hoạch gắn liền với công viên, kè sông và các bến tàu để phát triển du lịch đường thủy. Về lâu dài, trục đường này sẽ kết nối hệ thống hạ tầng hai bờ, tạo động lực phát triển kinh tế cho vùng hành lang sông Đồng Nai – khu vực được xác định là trọng điểm thích ứng với biến đổi khí hậu và điều hòa cảnh quan của tỉnh.

Tuệ Nhân