Bộ Công an ban hành quy định mới về an ninh hàng không và kiểm soát chất lượng từ năm 2026

Bộ trưởng Bộ Công an đã ký ban hành Thông tư số 14/2026/TT-BCA quy định chi tiết Chương trình an ninh hàng không và kiểm soát chất lượng an ninh hàng không Việt Nam. Văn bản này thiết lập khung pháp lý toàn diện về các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa và xử lý vi phạm, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của từng đơn vị liên quan.

Hệ thống tổ chức và lực lượng kiểm soát an ninh hàng không

Thông tư xác định hệ thống tổ chức công tác bảo đảm an ninh hàng không bao gồm các quy định về công trình, trang thiết bị, phương tiện và vũ khí, công cụ hỗ trợ. Công tác quản lý rủi ro và kiểm soát chất lượng được đặt lên hàng đầu nhằm đối phó với các hành vi can thiệp bất hợp pháp.

Đơn vị kiểm soát an ninh hàng không gồm Công an cửa khẩu thuộc Cục Quản lý xuất nhập cảnh và Phòng Quản lý xuất nhập cảnh thuộc Công an cấp tỉnh có cảng hàng không, sân bay.

Cơ chế giám sát và tuần tra tại khu vực hạn chế

Theo Điều 13 của Thông tư, đơn vị kiểm soát an ninh hàng không có trách nhiệm tổ chức giám sát liên tục đối với hành khách, người và phương tiện hoạt động trong khu vực hạn chế. Các biện pháp này nhằm phát hiện sớm biểu hiện nghi ngờ và ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng phải duy trì công tác tuần tra, canh gác để ngăn chặn người, phương tiện hoặc gia súc xâm nhập trái phép. Tại các sân bay dùng chung giữa dân dụng và quân sự, đơn vị kiểm soát an ninh hàng không sẽ phối hợp bằng văn bản với đơn vị quân đội để bảo vệ các khu vực giáp ranh.

Quy định đặc thù về kiểm tra túi ngoại giao và túi lãnh sự

Đáng chú ý, Thông tư 14/2026/TT-BCA quy định túi ngoại giao và túi lãnh sự được miễn soi chiếu và kiểm tra trực quan, trừ trường hợp có căn cứ khẳng định bên trong chứa vật phẩm nguy hiểm. Quy trình kiểm tra các loại túi này được thực hiện nghiêm ngặt như sau:

Kiểm tra niêm phong và các dấu hiệu nhận biết bên ngoài theo quy định pháp luật.
Đối chiếu hộ chiếu, giấy ủy quyền và văn bản xác nhận của cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự.
Trường hợp có vật phẩm nguy hiểm, đơn vị chức năng sẽ từ chối chuyên chở và lập biên bản có sự xác nhận của các bên liên quan.

Túi ngoại giao chỉ được soi chiếu khi hãng hàng không trực tiếp vận chuyển có yêu cầu bằng văn bản gửi người đứng đầu đơn vị kiểm soát an ninh và nhận được sự đồng thuận của giao thông viên ngoại giao hoặc lãnh sự.

Trách nhiệm của hãng hàng không và người khai thác tàu bay

Điều 94 của Thông tư quy định các hãng hàng không phải xây dựng chương trình an ninh riêng, trình Cục Quản lý xuất nhập cảnh phê duyệt trước khi triển khai. Các đơn vị này có trách nhiệm đào tạo nghiệp vụ cho nhân viên, phối hợp xử lý vi phạm và cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Ngoài ra, khi bán vé và tiếp nhận vận chuyển, hãng hàng không phải yêu cầu hành khách cung cấp thông tin cá nhân đầy đủ và thông báo rõ các chính sách về vận chuyển vật phẩm đặc biệt hoặc hàng hóa nguy hiểm. Thông tư số 14/2026/TT-BCA chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 03/02/2026.

Tuệ Nhân