Bộ GD-ĐT: Xây dựng quy trình phòng ngừa bạo lực giới trong trường học

Thống nhất quy trình, không phát sinh thêm thủ tục

Theo Kế hoạch, đến năm 2030, các cơ sở giáo dục thực hiện quy trình phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới theo quy định, hướng dẫn thống nhất của Bộ GD-ĐT và phù hợp với điều kiện thực tế. Bộ không yêu cầu mỗi cơ sở giáo dục phải ban hành một quy trình riêng.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng hướng dẫn khung thống nhất, tích hợp các yêu cầu về xây dựng môi trường giáo dục an toàn cùng các bước phòng ngừa, tiếp nhận thông tin, đánh giá nguy cơ, bảo đảm an toàn, hỗ trợ ban đầu, thông báo, xử lý, kết nối, chuyển gửi và theo dõi vụ việc theo thẩm quyền.

Các em học sinh tại điểm trường Tiểu học Trung Hòa. Ảnh minh hoạ: Phạm Thắng

Trên cơ sở đó, các cơ sở giáo dục áp dụng quy trình khung thông qua những đầu mối, kênh tiếp nhận thông tin và cơ chế phối hợp hiện có. Cách tiếp cận này nhằm thống nhất cách thức xử lý nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ sở.

Bên cạnh việc xây dựng quy trình, ngành Giáo dục sẽ rà soát, lựa chọn và phổ biến các giải pháp, mô hình hiệu quả về phòng ngừa bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và bạo lực trên cơ sở giới. Trong đó, các giải pháp về xây dựng quy tắc ứng xử, kỹ năng giải quyết xung đột, phát huy sự tham gia của người học, phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội và hỗ trợ nhóm người học dễ bị tổn thương được ưu tiên.

Lồng ghép kỹ năng tự bảo vệ, an toàn số

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là rà soát chương trình, môn học, hoạt động giáo dục và học liệu hiện có để lồng ghép các nội dung về giáo dục giới tính, bình đẳng giới, kỹ năng tự bảo vệ, an toàn số và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên không gian mạng.

Các nội dung này sẽ được triển khai phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo và đặc điểm lứa tuổi. Theo Kế hoạch, học liệu về giáo dục giới tính, bình đẳng giới, tôn trọng sự khác biệt, ranh giới cá nhân, kỹ năng tự bảo vệ, an toàn số, nhận diện và ứng phó với quấy rối, xâm hại, bắt nạt và bạo lực trên không gian mạng sẽ được cập nhật, khai thác và sử dụng chung.

Bộ GD-ĐT định hướng chỉ xây dựng học liệu mới khi nội dung hiện có chưa đáp ứng yêu cầu, qua đó hạn chế trùng lặp và tận dụng nguồn lực sẵn có. Công tác bồi dưỡng cũng được ưu tiên thực hiện theo hình thức trực tuyến, tại chỗ, hạn chế tổ chức các đợt tập huấn trực tiếp dàn trải.

Tăng cường tư vấn, kết nối và hỗ trợ người học

Cùng với phòng ngừa, Kế hoạch chú trọng nâng cao chất lượng và khả năng tiếp cận hoạt động tư vấn học đường, công tác xã hội trong nhà trường.

Các cơ sở giáo dục sẽ tập trung vào việc nhận diện nguy cơ, bảo đảm an toàn, hỗ trợ ban đầu, xử lý hoặc thông báo theo thẩm quyền, đồng thời kết nối, chuyển gửi và phối hợp theo dõi kết quả hỗ trợ đối với người học liên quan đến bạo lực trên cơ sở giới.

Bộ GD-ĐT lưu ý, các cơ sở giáo dục không thực hiện hoạt động trị liệu hoặc những công việc chuyên môn vượt quá phạm vi, năng lực được giao.

Để bảo đảm người học được hỗ trợ khi cần thiết, ngành Giáo dục sẽ phát triển cơ chế kết nối với các cơ sở y tế, trợ giúp xã hội, bảo vệ trẻ em, trợ giúp pháp lý, công an và các dịch vụ chuyên môn hiện có. Việc kết nối, chuyển gửi sẽ ưu tiên địa bàn khó khăn và những nhóm người học dễ bị tổn thương.

Đáng chú ý, Bộ GD-ĐT yêu cầu không thành lập thêm tổ, bộ phận chỉ để thực hiện Kế hoạch. Mạng lưới hỗ trợ được định hướng theo cơ chế kết nối các đầu mối, không thành lập tổ chức mới, không đặt thêm tiêu chí công nhận, điều kiện cung cấp dịch vụ hoặc thủ tục bắt buộc.

Hoàn thiện hướng dẫn khung vào năm 2027

Theo lộ trình, năm 2026, Bộ GD-ĐT sẽ rà soát các quy định, hướng dẫn, dữ liệu và nguồn lực hiện có, từ đó xác định những nội dung cần thống nhất trong hướng dẫn khung.

Sang năm 2027, hướng dẫn khung được hoàn thiện và phổ biến. Cùng thời điểm, ngành Giáo dục rà soát, cập nhật nội dung giáo dục, học liệu, đồng thời triển khai các hoạt động kết nối, chuyển gửi, tư vấn học đường và công tác xã hội.

Năm 2028, Bộ tiến hành sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện. Đến năm 2030, các nhiệm vụ được hoàn thành, tổng kết và đề xuất nhiệm vụ cho giai đoạn tiếp theo.

Về kinh phí, Kế hoạch xác định nguồn thực hiện được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, lồng ghép trong các chương trình, dự án, đề án, nhiệm vụ có liên quan và các nguồn hợp pháp khác.

Bộ GD-ĐT yêu cầu ưu tiên sử dụng cơ sở vật chất, hệ thống thông tin, tài liệu và đội ngũ hiện có. Không hình thành nhiệm vụ chi, hệ thống dữ liệu, mạng lưới hoặc mô hình đầu tư riêng khi chưa thực sự cần thiết và chưa xác định rõ nguồn lực.

Mời bạn đọc xem chi tiết Kế hoạch triển khai nhiệm vụ TẠI ĐÂY