Bộ KH&CN ban hành Bộ chỉ số đo lường sự phát triển ngành bán dẫn

Bộ Khoa học và Công nghệ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam, tháng 6/2026 - Ảnh: BCP/Thu Giang.

Bộ chỉ số gồm 5 trụ cột: Quy mô kinh tế; Công nghệ và nghiên cứu, phát triển; Năng lực sản xuất; Nhân lực; Hệ sinh thái và hạ tầng.

Trong đó, nhóm Quy mô kinh tế không chỉ theo dõi doanh thu và vốn đầu tư mà còn đánh giá tỷ lệ giá trị gia tăng được tạo ra tại Việt Nam từ các hoạt động R&D, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử và các hoạt động phụ trợ.

Nhóm Công nghệ và R&D tập trung vào số bằng độc quyền sáng chế, quyền tác giả phần mềm trong lĩnh vực bán dẫn, tỷ lệ chi cho R&D, số dự án nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, thiết kế chip chuyên dụng được sản xuất thử và thương mại hóa, cùng số phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu, đào tạo.

Đối với năng lực sản xuất, các tiêu chí gồm số doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và thiết kế sản phẩm bán dẫn; nhà máy chế tạo chip, đóng gói, kiểm thử; số lượng wafer được sản xuất và sản phẩm bán dẫn được đóng gói, kiểm thử trong nước.

Về nhân lực, bộ chỉ số theo dõi tổng số lao động, nhân lực có trình độ đại học trở lên, đội ngũ giảng viên được đào tạo chuyên sâu và số người tốt nghiệp các chương trình thạc sĩ, tiến sĩ về vi mạch bán dẫn.

Ở trụ cột Hệ sinh thái và hạ tầng, các tiêu chí tập trung vào số doanh nghiệp phụ trợ, khu chức năng có hạ tầng phù hợp với công nghiệp bán dẫn, đồng thời đánh giá quy mô và giá trị gia tăng nội địa của ngành công nghiệp điện tử.

Cục Công nghiệp công nghệ thông tin được giao chủ trì thu thập, tổng hợp dữ liệu; xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn. Bộ chỉ số sẽ tiếp tục được rà soát, bổ sung phù hợp với thực tiễn phát triển của ngành.

Liên quan đến phát triển chip bán dẫn chuyên dụng, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Bộ KH&CN cho biết, Bộ dự kiến ban hành danh mục khoảng 20 nhóm chip chuyên dụng được Nhà nước ưu tiên đặt hàng, tập trung vào AI, điện toán biên, viễn thông thế hệ mới, cảm biến, IoT, điện tử công suất và bảo mật phần cứng.

Cùng với đó, chính sách hỗ trợ được định hướng xuyên suốt từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất thử, đo kiểm đến thương mại hóa; đồng thời tận dụng các dự án đầu tư công, chương trình chuyển đổi số và dự án hạ tầng trọng điểm để tạo thị trường ban đầu cho chip Việt Nam.

Việc hoàn thiện tiêu chuẩn, phòng thử nghiệm, cơ chế chứng nhận và đánh giá độ tin cậy được kỳ vọng tạo nền tảng để sản phẩm bán dẫn trong nước đáp ứng yêu cầu thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế.