Bộ KH&CN yêu cầu địa phương đẩy nhanh giải ngân, gắn kinh phí với sản phẩm đầu ra

Phân hóa rõ rệt giữa các địa phương và lĩnh vực

Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị trực tuyến đánh giá tình hình giải ngân kinh phí, tháo gỡ khó khăn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026, do Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức ngày 27/10/2026 dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Vũ Hải Quân.

Bà Hoàng Thị Phương Lựu - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ KH&CN).

Theo bà Hoàng Thị Phương Lựu - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ KH&CN), tổng dự toán kinh phí cho lĩnh vực này trên cả nước năm 2026 là 52.680,28 tỷ đồng, số đã giải ngân đạt 21.693,48 tỷ đồng, đạt 41,18%.

Riêng khối địa phương được giao dự toán 28.032,79 tỷ đồng, đã giải ngân 10.789,36 tỷ đồng. Như vậy, toàn khối địa phương vẫn còn 17.243,43 tỷ đồng chưa giải ngân, tạo áp lực lớn trong những tháng cuối năm.

Xét theo lĩnh vực, tỷ lệ giải ngân tại địa phương đạt 47,15% đối với khoa học, công nghệ; 27,54% đối với đổi mới sáng tạo và 30,23% đối với chuyển đổi số. Theo nguồn kinh phí, chi đầu tư phát triển đạt tỷ lệ giải ngân 43,78%, trong khi chi thường xuyên đạt 37,18%.

Xét theo giá trị tuyệt đối, nhóm 10 địa phương dẫn đầu đã giải ngân 7.778,35 tỷ đồng, chiếm 72,1% tổng số giải ngân của cả khối địa phương. Trong đó, TP Hồ Chí Minh giải ngân cao nhất với 2.711,87 tỷ đồng, tiếp theo là Hà Nội với 2.035,14 tỷ đồng và Đà Nẵng đạt 697,70 tỷ đồng. Riêng TP Hồ Chí Minh và Hà Nội đã chiếm tới 44% tổng giá trị giải ngân của khối địa phương.

Ghi nhận về tỷ lệ phần trăm giải ngân, có 7 địa phương đạt từ 50% trở lên, gồm Huế, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Cần Thơ, Quảng Trị, Khánh Hòa và Đà Nẵng.

Gắn giải ngân với sản phẩm đầu ra, không làm hình thức

Tại hội nghị, đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ KH&CN đã giải đáp nhiều khúc mắc về thủ tục hành chính, đồng thời giới thiệu những quy định nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong quá trình thực hiện.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân chủ trì hội nghị từ điểm cầu chính.

Phát biểu tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ Nguyễn Phú Hùng cho biết, theo Nghị định 267/2025/NĐ-CP, thời gian ký hợp đồng giao nhiệm vụ tối đa là 120 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ đề xuất. Đáng chú ý, Luật Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 quy định tổ chức chủ trì được tự động giao quyền quản lý, sử dụng và quyền sở hữu phần kết quả nhiệm vụ tương ứng với kinh phí ngân sách nhà nước, trừ các trường hợp luật định, không phải làm thủ tục giao quyền hay bồi hoàn. Tài sản trang bị cho nhiệm vụ cũng được giao tự động.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương có bài tham luận phân định rõ sự khác biệt giữa nhiệm vụ "đặt hàng" (giải quyết bài toán từ trên xuống của địa phương) và "tài trợ" (hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ từ dưới lên), cho phép ứng xử bình đẳng giữa các chủ thể không phân biệt cấp hành chính.

Về chuyển đổi số, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số Quốc gia Lê Anh Tuấn thông tin về Nghị định 224/2026/NĐ-CP, cho phép phê duyệt đồng thời thiết kế chi tiết và dự toán. Đồng thời, chủ đầu tư khi đã tổ chức thu thập báo giá công khai, minh bạch sẽ không phải chịu trách nhiệm nếu nhà cung cấp vi phạm quy định về báo giá.

Bộ KH&CN nhấn mạnh, tỷ lệ giải ngân cao không phải là mục tiêu duy nhất. Theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ngân sách nhà nước chi cho lĩnh vực này phải được sử dụng có trọng tâm, trọng điểm và phải gắn chặt với kết quả, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Tất cả thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách có trách nhiệm báo cáo, đánh giá hiệu quả trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia. Mức độ hoàn thành sản phẩm đầu ra và kết quả giải ngân năm 2026 sẽ là căn cứ trực tiếp để xem xét bố trí ngân sách cho các năm tiếp theo.

Để tăng tốc trong giai đoạn nước rút cuối năm, Bộ KH&CN yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, chỉ rõ nguyên nhân chậm trễ; UBND cấp tỉnh chủ động ban hành các quy chế quản lý thuộc thẩm quyền, tăng cường làm việc với các doanh nghiệp, hiệp hội để thúc đẩy các dự án đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng thời, các địa phương được yêu cầu cập nhật dữ liệu giải ngân hằng tuần và phối hợp sát sao với Kho bạc Nhà nước để đối soát; chủ động đề xuất hủy dự toán hoặc hoàn trả đối với các khoản kinh phí trung ương bổ sung xác định không thể giải ngân trong năm, nhằm kịp thời điều chuyển cho các nhiệm vụ khác có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn. Bộ nhấn mạnh đẩy nhanh tiến độ nhưng kiên quyết không giải ngân hình thức để đạt chỉ tiêu; kinh phí chỉ được cấp tiếp dựa trên đánh giá tiến độ và sản phẩm cam kết.