Bộ môn bắn cung vượt khó, hướng tới tương lai

Các VĐV đội tuyển bắn cung tập luyện dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên.

So với các địa phương phát triển môn bắn cung sớm và có sự đầu tư mạnh mẽ như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Vĩnh Long... thì bắn cung Thanh Hóa đi sau, được thành lập năm 2009 và từng bước rèn luyện, trưởng thành trong khó khăn, thiếu thốn.

Một trong những khó khăn mà đội tuyển bắn cung nỗ lực vượt qua chính là điều kiện tập luyện. Hiện nay đội tuyển đang phải tập luyện tại sân bóng của Trường Đại học Hồng Đức, bởi ở đây mới đủ rộng cho các cự ly luyện tập. Do sân không có mái che nên vào những ngày mưa lớn đội phải dừng tập, nắng gắt thì gây mỏi mệt ảnh hưởng rất nhiều đến chuyên môn của vận động viên (VĐV).

Có 15 VĐV nhưng chỉ có 10 bộ cung, ưu tiên chính dành cho những cung thủ nòng cốt, các VĐV trẻ phải chung nhau. Tên bắn thì khó khăn không kém vì một bộ tên với mức đầu tư 20 triệu đồng chỉ dùng được khoảng 2 tháng, trong khi không phải muốn mua là có. Điều này là do quy định chặt chẽ của Nhà nước khi cung tên không còn được xếp vào danh mục thiết bị thể thao thông thường mà được quản lý như vũ khí, gây không ít khó khăn cho công tác đầu tư và trang bị của đội tuyển.

“Để 1 VĐV có đầy đủ trang thiết bị thi đấu thì phải đầu tư gần 190 triệu đồng, đó là chưa kể mũi tên sau một vài lần bắn là phải thay mới nên bắn cung được xem là môn thể thao khá tốn kém. Để tiết kiệm, đội tuyển bắn xong lại rút tên ra bắn tiếp cho nhiều lần sau. Tuy nhiên, nếu không có đầy đủ các trang thiết bị để luyện tập và thi đấu thì các VĐV rất khó đạt được thành tích cao", HLV trưởng Từ Ngọc Dung tâm tư.

Tuy nhiên, phía sau những mũi tên trúng đích còn một thực tế đáng lo, khi đội tuyển đối mặt với một bài toán khó về trẻ hóa lực lượng. Vì đây là bộ môn khá xa lạ với các địa phương nên không có người tập luyện, các HLV phải lặn lội tìm kiếm gương mặt trẻ ở trường học dựa vào yếu tố chiều cao, thể hình, thể lực rồi thuyết phục gia đình cho con em theo học, đào tạo từ số 0.

Là môn thi đấu Olympic nên ngành thể thao của tỉnh đã luôn trăn trở, dành nhiều thời gian để nghiên cứu các lộ trình, giải pháp phát triển môn bắn cung và xây dựng lực lượng VĐV cho tương lai, đặc biệt tăng cường đầu tư đối với tuyến VĐV trẻ.

Với sự quan tâm của ngành thể thao, những năm qua ngoài việc đổi mới mạnh mẽ giáo án huấn luyện, hàng năm đội tuyển kiểm tra sàng lọc, tuyển bổ sung và tuyển mới VĐV, tuyển chọn từ các địa phương cơ sở, thông qua đó chọn lọc ra các VĐV đảm bảo tiêu chí, tiêu chuẩn. Xây dựng kế hoạch đào tạo, huấn luyện dài hạn, ngắn hạn và hằng năm cho từng VĐV theo từng giai đoạn phát triển; cải thiện kỹ năng, chiến thuật thi đấu phù hợp. Đồng thời tập trung cao cho các VĐV “mũi nhọn” bằng cách cho tham gia các chuyến tập huấn, thi đấu giải quốc gia, quốc tế.

Hiện đội tuyển bắn cung Thanh Hóa đã xây dựng được bộ khung ổn định với 8 HLV (chung cho bộ môn bắn súng - bắn cung) và 15 VĐV, trong đó có 5 VĐV tuyến tỉnh, 3 VĐV tuyến trẻ và 7 VĐV tuyến năng khiếu.

Với sự đồng hành của ngành thể thao, sự kiên trì nỗ lực vượt khó của cả thầy và trò, các VĐV môn bắn súng ngày càng trưởng thành. Từ năm 2022 đến nay, đội tuyển đã giành 8 HCV, 11 HCB, 14 HCĐ tại các giải đấu được tham gia. Với việc ít nội dung thi đấu, lại cạnh tranh với nhiều đơn vị mạnh thì đây là kết quả hết sức đáng khích lệ, thể hiện sự tiến bộ vượt bậc của đội tuyển qua từng năm. Đặc biệt tại SEA Games 33 vừa diễn ra, cung thủ Nguyễn Trọng Hải là VĐV bắn cung Thanh Hóa đầu tiên dự đấu trường này và đạt HCĐ ở nội dung đồng đội.

Hướng tới các giải đấu sắp tới, đặc biệt là dồn lực cho Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X, năm 2026, đội tuyển đã đề ra kế hoạch tập luyện cụ thể. Trọng tâm là tập huấn trong nước tại các trung tâm có đội tuyển quốc gia nhằm nâng cao trình độ và bản lĩnh thi đấu. Bên cạnh đó, đội tuyển sẽ tham gia 3 - 4 giải đấu trong giai đoạn chuẩn bị nhằm rèn luyện tâm lý và tăng cường cọ xát.

“Quyết tâm giành 1 - 2 HCV tại Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026 cũng không hề dễ khi nhiều nội dung thi đấu bị cắt giảm, trong khi đó nhiều địa phương sau sáp nhập được bổ sung thêm lực lượng dày và mạnh. Ban huấn luyện sẽ xem xét kỹ lưỡng kết quả thi đấu của từng cung thủ thông qua các giải đấu trong nước và quốc tế để tuyển chọn VĐV chuẩn bị các giải đấu quan trọng trong thời gian tới”, HLV trưởng Từ Ngọc Dung cho biết.

Theo định hướng chuyên môn, trọng điểm thành tích của đội tuyển vẫn đặt vào nội dung cung 3 dây nam và nữ. Ban huấn luyện kỳ vọng các cung thủ chủ lực như Nguyễn Trọng Hải, Nguyễn Minh Quý, Phạm Minh Đức, Lê Văn Lực, Từ Thị Nam, đồng thời bồi dưỡng những tài năng triển vọng như Bùi Ngọc Lâm, Lê Gia Sang, Trương Thị Huyền Diệu, Phạm Hạnh Nguyên...

Trưởng Phòng Quản lý huấn luyện, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục thể thao tỉnh Nguyễn Ngọc Hài nhận định: “Dù còn khó khăn, nhưng những thành tích đạt được cho thấy bộ môn đang đi đúng hướng. Để bộ môn bắn cung phát triển bền vững cũng như vươn tới những mục tiêu cao hơn, trung tâm sẽ tạo mọi điều kiện về trang thiết bị tập luyện, chế độ dinh dưỡng; hỗ trợ các VĐV thi đấu, tập huấn, giúp VĐV rèn bản lĩnh, nâng cao trình độ. Qua đó, giúp các VĐV có thêm động lực để vươn tầm”.

Bài và ảnh: Anh Tuân