Bộ Tài chính Việt Nam – JICA: thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Đoàn công tác Bộ Tài chính đã có buổi làm việc song phương với ông Tanaka Akihiko, Chủ tịch Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). Ảnh: MOF

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, ngày 10/11/2026, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Đoàn công tác Bộ Tài chính đã có buổi làm việc song phương với ông Tanaka Akihiko, Chủ tịch Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). Đây là lần thứ hai trong năm 2026 Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn gặp và làm việc với Chủ tịch JICA, thể hiện quyết tâm thúc đẩy hợp tác phát triển giữa hai bên.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ mục tiêu của Việt Nam đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhu cầu vốn đầu tư của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến cao gấp hơn 2,2 lần giai đoạn 2021-2025. Vì vậy, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị Chính phủ Nhật Bản thông qua JICA tiếp tục hỗ trợ vốn cho các dự án hạ tầng thiết yếu của Việt Nam.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng thông tin về những kết quả tích cực trong công cuộc tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của các cơ quan và địa phương của Việt Nam trong thời gian qua.

Đánh giá tình hình hợp tác trong 6 tháng qua, kể từ chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch JICA vào tháng 6/2026, hai bên ghi nhận những chuyển biến tích cực trong thúc đẩy hợp tác ODA, đặc biệt là hiệu quả của Tổ công tác ba bên gồm Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA tại Việt Nam. Thông qua cơ chế phối hợp này, nhiều khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án ODA của Nhật Bản từng bước được tháo gỡ, trong đó có Dự án Đường sắt đô thị tuyến số 1 Thành phố Hồ Chí Minh và các dự án cung cấp trang thiết bị sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản.

Bên cạnh đó, công tác đàm phán, ký kết các khoản vay và viện trợ cho chương trình, dự án mới cũng đạt kết quả tích cực. Ba văn kiện ODA quan trọng gồm Công hàm trao đổi cho Dự án Trường Đại học Việt Nhật, Thỏa thuận vay cho Dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III và Hiệp định tạo thuận lợi cho các dự án viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản đã được ký kết, trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào chiều tối ngày 09/11/2026.

Toàn cảnh sự kiện. Ảnh: MOF

Trao đổi về định hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko thống nhất tiếp tục phát huy các cơ chế đối thoại, phối hợp hiện có nhằm rà soát, xử lý dứt điểm những khó khăn, vướng mắc tại các dự án sử dụng vốn vay ODA và viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản. Hai bên cũng nhất trí phối hợp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án Nhiệt điện Ô Môn III, Trường Đại học Việt Nhật và thúc đẩy trao đổi về khoản vay hỗ trợ ngân sách cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị JICA tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính nghiên cứu hài hòa hóa quy trình, thủ tục và rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, qua đó nâng cao hiệu quả huy động, quản lý và sử dụng vốn ODA, đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Về phía Nhật Bản, Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko nhấn mạnh tăng cường quan hệ hợp tác với Việt Nam là định hướng đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất và cam kết thúc đẩy. Chủ tịch JICA đánh giá cao hiệu quả hoạt động của Tổ công tác ba bên gồm Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA tại Việt Nam trong việc phối hợp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án ODA; đồng thời đề nghị các bên tiếp tục phát huy cơ chế phối hợp này, hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ giải ngân, thanh toán cho các nhà thầu và triển khai các dự án đã được cam kết vốn.

Chủ tịch JICA cho biết, Nhật Bản mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực phát triển hạ tầng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học và công nghệ. Đặc biệt, với thế mạnh về AI và công nghệ bán dẫn cùng sự tham gia của các doanh nghiệp hàng đầu thế giới, Nhật Bản kỳ vọng việc thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong những lĩnh vực này sẽ tạo ra hiệu quả cộng hưởng, khai thác tốt hơn tiềm năng và thế mạnh của mỗi bên.

Kết thúc buổi làm việc, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko bày tỏ tin tưởng quan hệ hợp tác phát triển Việt Nam – Nhật Bản sẽ tiếp tục được củng cố, phát triển theo hướng sâu rộng, thực chất và hiệu quả, xứng đáng là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản trong giai đoạn phát triển mới.