Bộ trả lời việc sang tên sổ đỏ 500m2 đất ở bị yêu cầu chuyển 200m2 sang đất vườn

Một công dân phản ánh, gia đình sử dụng 500m2 đất ở từ năm 1985 và được cấp giấy chứng nhận năm 1998, do người cha đứng tên đại diện.

Năm 2021, người cha qua đời. Nay gia đình có nhu cầu làm thủ tục chuyển sổ đỏ sang tên người mẹ thì được cán bộ địa phương thông báo hạn mức đất ở hiện nay chỉ được 300m2 và yêu cầu chuyển phần còn lại sang đất vườn.

Theo phản ánh, khi công dân viện dẫn Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn, cho rằng việc đăng ký biến động không đồng nghĩa với việc phải thay đổi mục đích sử dụng đất đã được ghi nhận trên giấy chứng nhận, cán bộ địa phương trả lời rằng giấy chứng nhận cũ được cấp sai và dự kiến thu hồi để cấp lại theo hạn mức mới.

Trước tình huống này, công dân đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ căn cứ pháp lý áp dụng hạn mức đất ở đối với thửa đất của gia đình và việc xử lý như trên có đúng quy định hay không?

Theo Luật Đất đai, khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định thì cần kiểm tra lại, thông báo cho người sử dụng đất biết rõ lý do và quyết định thu hồi. Ảnh minh họa: Hồng Khanh

Trả lời vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là vụ việc cụ thể liên quan đến thủ tục đăng ký biến động đất đai do nhận thừa kế quyền sử dụng đất, thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương.

Việc giải quyết cần căn cứ hồ sơ lưu trữ và các quy định pháp luật có liên quan, trong đó có quy định do địa phương ban hành theo thẩm quyền. Vì vậy, Bộ chưa có đủ cơ sở để kết luận cụ thể đối với trường hợp của gia đình.

Tuy nhiên, Bộ đã nêu một số quy định pháp luật liên quan đến trình tự, thủ tục đăng ký biến động và việc thu hồi giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định.

Theo Điều 15 Nghị định số 49/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, UBND cấp tỉnh được phân cấp quy định.

Do đó, thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục và thời gian thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có thủ tục đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, sẽ do UBND cấp tỉnh quy định.

Trường hợp nào giấy chứng nhận bị thu hồi?

Đối với vấn đề địa phương cho rằng giấy chứng nhận đã cấp bị sai và dự kiến thu hồi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dẫn quy định tại điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024.

Theo đó, giấy chứng nhận đã cấp có thể thuộc trường hợp phải xem xét thu hồi nếu được cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích hoặc thời hạn sử dụng đất, hoặc không đúng nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.

Đáng chú ý, điểm c khoản 3 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024 quy định, khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định thì phải kiểm tra lại, thông báo cho người sử dụng đất biết rõ lý do và thực hiện việc thu hồi giấy chứng nhận đã cấp.

Sau khi thu hồi, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật, căn cứ khoản 7 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024.

Bộ đề nghị công dân liên hệ cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận tại địa phương để được xem xét, giải quyết trên cơ sở hồ sơ, tài liệu thực tế.