Bộ Y tế: Không để người cao tuổi thuộc nhóm ưu tiên bị bỏ sót trong chăm sóc sức khoẻ

Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà hôm nay- 2/10 đã ký ban hành văn bản gửi: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường chăm sóc sức khỏe người cao tuổi nhân Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026

Thực hiện Luật Người cao tuổi số 39/2009/QH12 ngày 23/11/2009; Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; nhằm tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người cao tuổi, phát huy vai trò của người cao tuổi trong gia đình và xã hội, đặc biệt trong Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm chỉ đạo triển khai một số nội dung.

Khám sức khỏe cho người cao tuổi. Ảnh: TB

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Theo đó, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế và các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp với Hội Người cao tuổi, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, gắn với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân tại địa phương.

Tổ chức các hoạt động thiết thực, phù hợp với chủ đề Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026; đẩy mạnh truyền thông về quyền được chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi, lợi ích của việc khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật, quản lý bệnh không lây nhiễm và duy trì lối sống lành mạnh. 

Quan tâm người cao tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi cô đơn, khuyết tật, ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn khó tiếp cận dịch vụ y tế.

Tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người cao tuổi

Chỉ đạo ngành y tế địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức thực hiện khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người cao tuổi theo chủ trương tại Nghị quyết số 72-NQ/TW, lộ trình triển khai của cấp có thẩm quyền và quy định pháp luật hiện hành; chú trọng triển khai trong năm 2026 đối với các nhóm đối tượng ưu tiên.

Các địa phương tăng cường năng lực y tế cơ sở, phát huy vai trò của trạm y tế cấp xã trong tổ chức khám, đánh giá tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi; phối hợp, huy động nhân lực chuyên môn từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến trên để hỗ trợ các địa bàn còn khó khăn về nhân lực và trang thiết bị.

Nội dung khám cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ, tập trung vào phát hiện sớm, quản lý các bệnh không lây nhiễm, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, bệnh cơ xương khớp, suy giảm nhận thức, rối loạn tâm thần, suy giảm thị lực, thính lực và các vấn đề sức khỏe thường gặp khác. Thực hiện tư vấn, hướng dẫn điều trị, phục hồi chức năng, chăm sóc tại nhà và chuyển tuyến kịp thời khi phát hiện bất thường.

Bảo đảm việc khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí được triển khai đúng đối tượng, phạm vi, nội dung chuyên môn và nguồn kinh phí theo quy định; không để người cao tuổi thuộc nhóm ưu tiên bị bỏ sót do khó khăn về kinh tế, đi lại hoặc khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Đẩy mạnh triển khai Chương trình "Mắt sáng cho người cao tuổi"

Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố quan tâm chỉ đạo Sở Y tế phối hợp với Hội Người cao tuổi, các bệnh viện chuyên khoa mắt, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các tổ chức liên quan tổ chức triển khai các hoạt động thuộc Chương trình "Mắt sáng cho người cao tuổi" phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, bảo đảm thiết thực, hiệu quả và đúng quy định.

Tổ chức khám, tư vấn, sàng lọc và phát hiện sớm các bệnh về mắt thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt là đục thủy tinh thể, glocom, bệnh võng mạc đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm tuổi già và các nguyên nhân gây suy giảm thị lực có thể phòng ngừa hoặc điều trị. Hướng dẫn người cao tuổi chăm sóc, bảo vệ mắt, chủ động khám mắt định kỳ và tiếp cận các dịch vụ chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường.

Quan tâm hỗ trợ người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận dịch vụ khám chuyên khoa, điều trị, phẫu thuật đục thủy tinh thể và phục hồi chức năng thị giác khi có chỉ định chuyên môn; vận động các tổ chức, cá nhân, cơ sở y tế và nguồn lực xã hội hợp pháp tham gia hỗ trợ kinh phí, phương tiện và dịch vụ chăm sóc mắt cho người cao tuổi.

Việc khám, điều trị và phẫu thuật phải được thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện, bảo đảm an toàn người bệnh, tuân thủ quy trình chuyên môn và các quy định hiện hành về khám bệnh, chữa bệnh.

Nâng cao chất lượng quản lý sức khỏe và chăm sóc liên tục đối với người cao tuổi

Tại văn bản này, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo củng cố công tác lập, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi và quản lý sức khỏe người cao tuổi theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; tăng cường kết nối, chuyển tiếp thông tin giữa y tế cơ sở và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, bảo đảm tính liên tục trong chăm sóc và điều trị.

Đẩy mạnh quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng; hướng dẫn người cao tuổi sử dụng thuốc an toàn, dinh dưỡng hợp lý, vận động thể lực phù hợp, phòng ngừa té ngã, chăm sóc sức khỏe tinh thần và tự chăm sóc sức khỏe. Quan tâm tổ chức khám, tư vấn hoặc hỗ trợ chăm sóc tại nơi cư trú đối với người cao tuổi cô đơn, người cao tuổi bị bệnh nặng, hạn chế khả năng đi lại theo quy định.

Tăng cường đào tạo, tập huấn, cập nhật kiến thức chuyên môn về lão khoa cho nhân viên y tế; nâng cao kỹ năng giao tiếp, tư vấn và chăm sóc lấy người cao tuổi làm trung tâm, phù hợp với đặc điểm sức khỏe, tâm lý và hoàn cảnh của từng người.

Bộ Y tế đề nghị tổ chức khám, tư vấn, sàng lọc và phát hiện sớm các bệnh về mắt thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt là đục thủy tinh thể, glocom, bệnh võng mạc đái tháo đường, thoái hóa hoàng điểm tuổi già và các nguyên nhân gây suy giảm thị lực có thể phòng ngừa hoặc điều trị. Ảnh: Thái Bình

Bảo đảm nguồn lực và tăng cường phối hợp liên ngành

Căn cứ điều kiện thực tế, địa phương chủ động bố trí ngân sách theo phân cấp, lồng ghép các chương trình, đề án có liên quan và huy động các nguồn tài trợ, đóng góp hợp pháp của tổ chức, cá nhân để triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; ưu tiên địa bàn khó khăn và các nhóm người cao tuổi dễ bị tổn thương.

Việc quản lý, sử dụng kinh phí phải bảo đảm đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật. Khuyến khích hợp tác giữa cơ sở y tế công lập, cơ sở y tế tư nhân, Hội Người cao tuổi, các tổ chức xã hội và cộng đồng trong tổ chức khám sức khỏe, chăm sóc mắt, tư vấn sức khỏe và hỗ trợ người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.

Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, Hội Người cao tuổi và các đơn vị liên quan tham mưu UBND các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai, theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện các nội dung nêu trên; lồng ghép các hoạt động phù hợp trong Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026 và duy trì thường xuyên trong thời gian tiếp theo.