Bóng đá Thái Lan thất bại toàn diện khi Madam Pang làm Chủ tịch FAT

Thất bại của Thái Lan trước Indonesia ở chung kết FIFA ASEAN Cup 2026 không chỉ là câu chuyện của một trận đấu. Nó khiến cho người Thái phải suy nghĩ con đường của bóng đá Thái Lan dưới thời Madam Pang. Vì Thái Lan có 7 lần vào chung kết và 7 lần thất bại kể từ khi bà trở thành Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (FAT).

Cần nhắc, Madam Pang từng là hình ảnh gắn với thành công của bóng đá Thái Lan. Nhưng đó là khi bà giữ vai trò trưởng đoàn, một vị trí gần đội tuyển, gần cầu thủ, gần phòng thay đồ và có khả năng trực tiếp tạo ra nguồn lực cho một đội bóng cụ thể. Trong giai đoạn ấy, đội tuyển Thái Lan giành hai chức vô địch AFF Cup liên tiếp vào năm 2020 và 2022. Đội tuyển nữ Thái Lan cũng hai lần liên tiếp dự World Cup nữ vào các năm 2015 và 2019. 

Madam Pang từng cùng bóng đá Thái Lan đến những đỉnh cao, nhưng khi trở thành người đứng đầu Liên đoàn, thành tích lại sa sút đến tận cùng thất vọng. Ảnh: FAT

Tháng 2/2024, Madam Pang đắc cử Chủ tịch FAT nhiệm kỳ 2024-2028. Người Thái kỳ vọng với hình ảnh một doanh nhân nổi tiếng chịu chi tiền, yêu bóng đá cuồng nhiệt, gắn liền nhiều năm với các đội tuyển, Madam Pang sẽ giúp bóng đá Thái Lan cất cánh, vươn tầm châu Á.

Tuy nhiên, vai trò của Madam Pang thay đổi hoàn toàn. Bà không còn chỉ quản lý một đội tuyển, mà phải chịu trách nhiệm với cả hệ sinh thái bóng đá Thái Lan: đội tuyển nam, nữ, trẻ, futsal, bóng đá học đường, giải vô địch quốc gia, công tác đào tạo, trọng tài, tài chính, quan hệ quốc tế và chiến lược phát triển dài hạn.

Chính ở vai trò Chủ tịch FAT, Madam Pang đã cho thấy giới hạn của một doanh nhân yêu bóng đá và một người thực sự am hiểu, giỏi quản lý bóng đá. Thái Lan đã tiến đến nhiều trận đấu cuối cùng, nhưng không còn xứng danh với hình ảnh nền bóng đá số một Đông Nam Á. Họ đá đâu thua đó, với 7 lần về nhì. 

Một câu chuyện khác có lẽ khắc họa đầy đủ hơn về sự sa sút của bóng đá Thái Lan thời Madam Pang làm Chủ tịch FAT. Bóng đá nước này trải qua SEA Games 33 trên sân nhà theo cách tệ nhất. Họ trắng tay ở môn bóng đá, điều chưa từng xảy ra trong lịch sử SEA Games. Kết quả ấy cho thấy vấn đề không còn nằm ở một thế hệ cầu thủ hay một HLV cụ thể. Nó chạm đến năng lực vận hành cả nền bóng đá.

Cần công bằng để nói về Madam Pang, bà không phải một doanh nhân chỉ biết bỏ tiền vào bóng đá, hay làm kiểu mua vui rồi bỏ ngang. Bà đã có khoảng hai thập kỷ gắn bó với môn thể thao này, hiểu cầu thủ, hiểu truyền thông và có ảnh hưởng lớn với bóng đá Thái Lan. Tình yêu bóng đá của bà là điều không thể phủ nhận. Nhưng làm bóng đá ở cấp độ CLB, hay đồng hành cùng một đội tuyển khác hoàn toàn với vai trò của một người đứng đầu điều hành cả một nền bóng đá.

Trường hợp của bóng đá Việt Nam đáng để Thái Lan tham khảo. Nếu Madam Pang là đại diện cho sức mạnh tài chính và khả năng tạo ảnh hưởng của một doanh nhân bước vào bóng đá, thì Chủ tịch VFF ông Trần Quốc Tuấn đại diện cho một hướng khác. Ông giỏi trong việc xây dựng hệ thống, nâng tầm vị thế và kết nối bóng đá Việt Nam với bóng đá khu vực, châu lục và thế giới.

Ông Trần Quốc Tuấn nếu xét về tư thế lẫn vai trò từ khu vực ra thế giới, có thể khẳng định là người điều hành bóng đá giỏi hàng đầu ở Đông Nam Á. Ông Tuấn giữ nhiều vị trí quan trọng tại các tổ chức bóng đá quốc tế, trong đó có Chủ tịch Ủy ban Thi đấu AFC (Liên đoàn Bóng đá châu Á) nhiệm kỳ 2023-2027, Ủy viên Ban Thường vụ AFC, Ủy viên Ban Thi đấu FIFA (Liên đoàn Bóng đá thế giới) và Chủ tịch Ủy ban Thi đấu AFF nhiệm kỳ 2022-2026. Người hâm mộ châu Á đã quen thuộc với hình ảnh ông Trần Quốc Tuấn xuống trao cúp hay danh hiệu ở sân chơi châu lục.

Có thể nói ông Trần Quốc Tuấn góp phần quan trọng giúp bóng đá Việt Nam tạo ra tiếng nói, mạng lưới quan hệ và khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định bóng đá khu vực, châu lục và thế giới. Những gì bóng đá Việt Nam đạt được trong nhiệm kỳ VFF khóa IX cho thấy sự khác biệt về cách vận hành so với Liên đoàn Bóng đá Thái Lan do tỷ phú Madam Pang điều hành, có thể khẳng định là giai đoạn thành công nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam.

Đội tuyển nam vô địch Đông Nam Á hai kỳ liên tiếp 2024 và 2026, đồng thời giành quyền tham dự Asian Cup 2027 với thành tích toàn thắng. U23 Việt Nam giành hai HCV SEA Games và ba lần liên tiếp vô địch Đông Nam Á, đồng thời giành HCĐ U23 châu Á 2026. Đội tuyển nữ lần đầu dự World Cup 2023, giành HCV SEA Games 2023 và góp mặt tại Asian Cup nữ 2026. Futsal nam hai lần liên tiếp vào tứ kết châu Á, futsal nữ vô địch Đông Nam Á 2024 và giành HCV SEA Games 33. U17 Việt Nam lần đầu tiên trong lịch sử giành vé dự World Cup U17 năm 2026. Đó là một hệ thống thành tích trải rộng từ đội tuyển quốc gia đến bóng đá trẻ, nữ và futsal.

Ông Trần Quốc Tuấn đang là Ủy viên Ban Thi đấu FIFA (Liên đoàn Bóng đá thế giới).

Ông Trần Quốc Tuấn (Chủ tịch VFF) có vai trò đặc biệt quan trọng ở Liên đoàn Bóng đá châu Á. Ảnh: AFC

Bóng đá rõ ràng không thể chỉ cần tăng ngân sách hay đầu tư nhiều tiền là có thể lập tức nâng cao thành tích. Một đội tuyển có thể được cải thiện nhờ một ngôi sao, một giải đấu có thể được nâng tầm bằng nguồn lực tài chính, nhưng một nền bóng đá muốn phát triển bền vững cần nhiều hơn thế. Hai nền tảng quan trọng nhất vẫn là công tác đào tạo trẻ và một hệ thống bóng đá chuyên nghiệp được vận hành bài bản. Bên cạnh đó, Liên đoàn cần có chiến lược phát triển dài hạn, người đứng đầu phải thực sự có năng lực chuyên môn, quản trị tốt, biết xây dựng và kết nối các mối quan hệ quốc tế. Đó mới là những yếu tố quyết định sức mạnh và vị thế của một nền bóng đá trong dài hạn.

Câu chuyện của bóng đá Thái Lan dưới thời Madam Pang là bài học đáng suy ngẫm đối với nhiều nền bóng đá khác. Sau hơn hai năm nữ tỷ phú này giữ cương vị Chủ tịch FAT, bóng đá Thái Lan không cho thấy sự khởi sắc về thành tích, thậm chí đánh mất hình ảnh của nền bóng đá hàng đầu Đông Nam Á. Điều đó khiến vai trò của Madam Pang ngày càng trở thành dấu hỏi lớn. Không ai phủ nhận bà rất yêu bóng đá, sẵn sàng chi nhiều tiền để hỗ trợ các đội tuyển, nhưng tình yêu và tiềm lực tài chính chưa đủ để bảo đảm thành công. Khi thành tích trên sân cỏ không đáp ứng kỳ vọng, bóng đá Thái Lan buộc phải nhìn lại hiệu quả điều hành và chiến lược phát triển dưới thời Madam Pang.

Đó cũng là bài học để bóng đá Việt Nam nhìn lại trước thềm Đại hội VFF khóa X, nhiệm kỳ 2026-2030, trước khi lựa chọn lãnh đạo và Ban chấp hành VFF. Và thành công của một nhiệm kỳ không thể chỉ được đo bằng số tiền Liên đoàn kiếm được hay đã chi ra, mà phải được nhìn nhận bằng kết quả thực tế đã đạt được khi nhiệm kỳ khép lại, bao gồm thành tích của các đội tuyển, chất lượng hệ thống bóng đá, đặc biệt là vị thế của bóng đá Việt Nam đã thay đổi như thế nào.