Britney Spears và làn sóng nghệ sĩ bán danh mục âm nhạc: Xu hướng đầu tư mới của thập kỷ

Nữ ca sĩ Britney Spears vừa khiến làng giải trí toàn cầu chấn động khi quyết định bán toàn bộ danh mục âm nhạc (music catalog) của mình cho hãng xuất bản Primary Wave với giá ước tính khoảng 200 triệu USD (tương đương hơn 4,9 nghìn tỷ đồng).

Thỏa thuận bao gồm hàng loạt bản hit đã làm nên tên tuổi Britney Spears và định hình cả một thế hệ người nghe, như ...Baby One More Time, Toxic hay Oops!... I Did It Again. Theo các nguồn tin trong ngành, đây là một trong những thương vụ âm nhạc cá nhân có giá trị lớn nhất năm 2026, tương tự các thương vụ trước của Justin Bieber và Katy Perry.

Vì sao nghệ sĩ chọn bán 'đứa con tinh thần'?

Trong vài năm trở lại đây, việc các nghệ sĩ bán bản quyền âm nhạc đã trở thành xu hướng đầu tư nóng, không chỉ trong giới nghệ sĩ mà còn thu hút sự quan tâm của các quỹ đầu tư, hãng xuất bản và tập đoàn truyền thông.

Trước Britney Spears, hàng loạt tên tuổi đình đám như Shakira, Red Hot Chili Peppers, Bob Dylan, Justin Timberlake hay Neil Young cũng từng thực hiện các thương vụ tương tự, thu về hàng trăm triệu USD.

Các quỹ đầu tư như Hipgnosis Songs Fund, Round Hill Music hay chính Primary Wave xem các bản quyền âm nhạc như "bất động sản trí tuệ" - tài sản mang lại lợi nhuận ổn định từ tiền bản quyền phát trực tuyến, quảng cáo, điện ảnh và truyền hình.

Các chuyên gia cho rằng nghệ sĩ thường bán danh mục âm nhạc vì nhiều lý do chiến lược, không chỉ vì tiền:

- An toàn tài chính và lợi nhuận tức thời: Thay vì nhận tiền bản quyền nhỏ giọt, nghệ sĩ nhận ngay khoản tiền khổng lồ để đầu tư, trả nợ, hoặc đảm bảo tài sản cho gia đình.

- Thuế suất ưu đãi: Ở Mỹ, thu nhập từ việc bán catalog được tính là lợi nhuận vốn (capital gains), chịu thuế thấp hơn so với thu nhập thông thường.

- Giảm gánh nặng quản lý: Việc theo dõi bản quyền, cấp phép và chia doanh thu đòi hỏi hệ thống quản lý phức tạp. Nhiều nghệ sĩ chọn "rút lui" khỏi việc này để tận hưởng di sản của mình.

- Quy hoạch tài sản và di sản: Thay vì để lại bản quyền phức tạp cho người thừa kế, họ chuyển thành tài sản tiền mặt, dễ chia và dễ quản lý hơn.

- Bắt đầu một chương mới: Một số nghệ sĩ trẻ bán catalog cũ để tài trợ cho dự án mới, hoặc theo đuổi hướng đi khác trong sự nghiệp.

Không chỉ các hãng thu âm lớn như Universal Music Group, Sony Music hay Warner Music Group, mà các quỹ đầu tư tư nhân, tập đoàn truyền thông và thậm chí cả các hãng phim như Netflix hay Disney cũng đang đổ tiền vào thị trường này.

Âm nhạc được xem là tài sản phi rủi ro (non-correlated asset), nghĩa là vẫn sinh lợi ngay cả khi thị trường chứng khoán biến động. Với sự bùng nổ của streaming trên Spotify và Apple Music, nguồn doanh thu từ bản quyền trở nên ổn định và dễ dự đoán hơn bao giờ hết.

Ngược lại với xu hướng bán, một số nghệ sĩ chọn mua lại hoặc tái thu âm catalog của mình để giành quyền kiểm soát.

Trường hợp nổi bật nhất là Taylor Swift - người đã tái thu âm loạt album cũ sau khi quyền sở hữu bản gốc bị bán mà không có sự đồng ý của cô. Chiến lược "Taylor’s Version" của Taylor Swift không chỉ thành công về thương mại mà còn thay đổi cách các hãng đĩa viết hợp đồng với nghệ sĩ.

'Công chúa nhạc Pop' giữa ngã rẽ

Động thái bán catalog của Britney Spears diễn ra sau thời gian dài cô giành lại quyền tự do tài chính và cá nhân sau vụ kiện chấm dứt quyền giám hộ năm 2021. Nhiều người cho rằng đây là bước đi mang tính chiến lược, giúp nữ ca sĩ củng cố tài chính và khép lại một giai đoạn kéo dài nhiều biến động trong sự nghiệp.

Dù không còn nắm quyền sở hữu trực tiếp các bản hit, Britney Spears vẫn giữ hình ảnh biểu tượng của nền nhạc Pop toàn cầu, và việc chuyển nhượng này có thể xem như một "chương kết tài chính” cho di sản âm nhạc đồ sộ mà cô đã để lại.

Từ Bob Dylan đến Queen, từ Justin Bieber đến Britney Spears, làn sóng bán danh mục âm nhạc đang làm thay đổi cách ngành công nghiệp nhìn nhận về giá trị của ca khúc.

Trong kỷ nguyên mà bản quyền trở thành tài sản chiến lược, câu hỏi không còn là "ai sáng tác nên bài hát", mà là "ai sở hữu bài hát đó", và Britney Spears vừa đưa ra câu trả lời của riêng mình.

Hoài Thương