Bước tiến mới trong kiểm soát hen nặng

Gánh nặng dai dẳng từ nhóm bệnh nhân hen nặng

Ước tính có khoảng 3,23% dân số Việt Nam đang sống chung với bệnh hen phế quản. Trong bức tranh chung đó, nhóm bệnh nhân hen nặng dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ nhưng lại phải gánh chịu những hệ lụy nặng nề nhất về cả thể chất, tinh thần lẫn kinh tế.

Tại hội thảo khoa học “Trúng đích IL-5, xu hướng điều trị hen nặng” do Hội Hô hấp Việt Nam phối hợp cùng GSK tổ chức mới đây, GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam cho biết: “Đây là nhóm người bệnh phải đối mặt thường trực với nguy cơ đợt cấp tái diễn, suy giảm chức năng hô hấp và phụ thuộc nhiều vào các dịch vụ cấp cứu, nhập viện. Không chỉ ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng cuộc sống hàng ngày, nhóm hen nặng còn chiếm hơn 70% tổng chi phí điều trị hen toàn xã hội. Do đó, nâng cao nhận thức, nhận diện sớm đặc điểm bệnh và tối ưu hóa quản lý hen nặng tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của chuyên ngành hô hấp tại Việt Nam”.

GS.TS.BS Ngô Quý Châu phát biểu chia sẻ về thực trạng và tầm quan trọng của việc quản lý hen nặng. Ảnh: Thư Quyên

Thực tế, nhiều bệnh nhân dù đã tuân thủ phác đồ điều trị liều cao tiêu chuẩn nhưng các triệu chứng khó thở, ho, nặng ngực vẫn tiếp diễn dai dẳng. Những đợt kịch phát bất ngờ không chỉ khiến người bệnh suy kiệt mà còn gây áp lực lớn lên hệ thống chăm sóc y tế và cuộc sống của gia đình người bệnh.

Hiểu đúng cơ chế để điều trị cá thể hóa

Một trong những rào cản lớn nhất trong quản lý hen nặng trước đây là việc xem hen như một bệnh lý đồng nhất, dẫn đến các biện pháp can thiệp chung chung, hiệu quả không triệt để. Tuy nhiên, sự phát triển của sinh học phân tử trong hơn một thập kỷ qua đã giúp cộng đồng y khoa quốc tế làm rõ nền tảng bệnh sinh phức tạp của căn bệnh này.

PGS.TS.BS Phan Thu Phương, Viện trưởng Viện Hô hấp Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Tổng hợp - Trường Đại học Y Hà Nội nhận định: “Hiểu biết về nền tảng sinh học của bệnh hen không ngừng được mở rộng. Khi làm sáng tỏ cơ chế này, các thầy thuốc có thêm công cụ chính xác để nhận diện đúng kiểu hình bệnh học, từ đó lựa chọn hướng tiếp cận phù hợp, trúng đích cho từng ca bệnh cụ thể thay vì áp dụng phác đồ đại trà”.

PGS.TS.BS Phan Thu Phương chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng các phương pháp điều trị trúng đích cho bệnh nhân hen nặng. Ảnh: Thư Quyên

Việc xác định các chỉ dấu sinh học và phân loại kiểu hình viêm giúp bác sĩ dự đoán được mức độ đáp ứng thuốc, hạn chế việc người bệnh phải thử sai qua nhiều loại thuốc khác nhau mà không đạt hiệu quả kiểm soát.

Từ việc định danh chính xác cơ chế sinh học, các thuốc sinh học tác động trúng đích - tiêu biểu là đích IL-5 - đã ra đời và trở thành xu hướng điều trị tiến bộ trên thế giới.

Theo PGS.TS.BS Lê Thượng Vũ, Trưởng khoa Hô hấp - Bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, mục tiêu điều trị hen nặng hiện nay không chỉ dừng lại ở việc cắt cơn hay kiểm soát triệu chứng tạm thời, mà hướng đến việc nâng cao chất lượng sống toàn diện và các mục tiêu dài hạn.

“Thuốc sinh học được xem là phương pháp điều trị trúng đích có thể làm giảm rõ rệt nguy cơ xuất hiện các cơn hen cấp tính, giảm nhu cầu phải sử dụng corticoid đường uống toàn thân kéo dài - vốn là nguyên nhân gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng như loãng xương, tiểu đường hay suy tuyến thượng thận. Quan trọng hơn, liệu pháp này giúp phục hồi hoạt động thể chất, tái hòa nhập xã hội và mở ra triển vọng tiến tới hen thoái lui cho người bệnh”, PGS.TS.BS Lê Thượng Vũ nhấn mạnh.

Điều trị hen phế quản ngoài việc cắt cơn hay kiểm soát triệu chứng tạm thời, còn phải hướng đến việc nâng cao chất lượng sống toàn diện. Ảnh: BVBM