Cà Mau quyết tâm gỡ 'thẻ vàng' của Ủy ban châu Âu

Cán bộ Đồn Biên phòng Sông Đốc tặng cờ Tổ quốc và tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành các quy định khi hoạt động trên biển. Ảnh: Hoàng Tá

Triển khai đồng bộ, quyết liệt công tác chống khai thác IUU

Cùng với các ban, ngành và chính quyền địa phương, thời gian qua, với vai trò nòng cốt, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu gỡ bỏ hoàn toàn cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác IUU. Đại tá Lê Đình Sơn, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau cho biết: “Hiện nay, tỉnh Cà Mau đang mở đợt cao điểm chống khai thác IUU, các biện pháp được triển khai ở mức cao nhất theo nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ kết quả). Toàn bộ tàu cá khi xuất, nhập bến đều được kiểm tra, giám sát; sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng được giám sát; hồ sơ truy xuất nguồn gốc được thực hiện trên hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) và nhật ký khai thác được ghi trên hệ thống eLogbook, bảo đảm các lô hàng có nguồn gốc minh bạch”.

Tại các trạm kiểm soát Biên phòng, quy trình kiểm tra được tối ưu hóa trên hệ thống số. Cùng với việc kiểm tra, đối chiếu các thủ tục bảo đảm cho tàu cá ra vào hợp lệ, các đơn vị tập trung kiểm tra trạng thái kết nối thực tế của hệ thống VMS và việc tích hợp dữ liệu số hóa về tàu cá.

Xã Sông Đốc là địa phương có đội tàu khai thác hải sản lớn nhất tỉnh Cà Mau. Thời gian qua, Đồn Biên phòng Sông Đốc, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan, chủ động tăng cường tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định trong hoạt động đánh bắt trên các vùng biển, từng bước hình thành thói quen, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, để mỗi chuyến biển an toàn, hiệu quả, đúng quy định.

Trung tá Đỗ Văn Lanh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Sông Đốc cho biết: “Cùng với công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn ngư dân ứng dụng công nghệ số, chúng tôi kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi cố tình ngắt kết nối, tháo gỡ, vận chuyển thiết bị VMS để trục lợi hoặc đưa tàu sang vùng biển nước ngoài đánh bắt trái phép; các trường hợp vi phạm đều bị lập hồ sơ, chuyển giao cơ quan chức năng xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, tạo sức răn đe mạnh mẽ, chấm dứt hoàn toàn việc đối phó của một bộ phận chủ tàu trước đây”.

"Phiên tòa giả định" - biện pháp tuyên truyền sinh động

Một điểm nhấn của tỉnh Cà Mau trong công tác chống khai thác IUU thời gian qua là việc các cấp, các ngành, nhất là các cơ quan chức năng phối hợp tổ chức hiệu quả "Phiên tòa giả định" ngay tại địa bàn các xã, phường ven biển. Nội dung "Phiên tòa giả định" được xây dựng dựa trên các vụ án có thật về hành vi tự ý ngắt thiết bị VMS, gắn biển số giả, đưa tàu cá sang vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép. Các "Phiên tòa giả định" do Sở Tư pháp chủ trì đã giúp hàng trăm ngư dân, chủ tàu trực tiếp thấy rõ hậu quả pháp lý nghiêm trọng và trách nhiệm hình sự mà mình phải đối mặt nếu cố tình vi phạm.

Quang cảnh một "Phiên tòa giả định" do các cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau phối hợp tổ chức. Ảnh: Hoàng Tá

Ông Nguyễn Văn Quang, ngư dân xã Sông Đốc cho biết: “Qua theo dõi "Phiên tòa giả định", nhiều ngư dân đã hiểu rằng, việc ngắt thiết bị giám sát hay hoạt động sai vùng, tuyến, đặc biệt là vi phạm vùng biển nước ngoài, không chỉ bị phạt tiền mà có thể phải bị phạt tù. Vì vậy, khi ra biển, chúng tôi luôn chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, vừa để bảo vệ mình, vừa giữ gìn nguồn lợi thủy sản”.

Từ những nỗ lực của Bộ đội Biên phòng, các cấp, các ngành và chính quyền các địa phương ven biển, công tác tuyên truyền đã nhận được sự tham gia, ủng hộ tích cực và sự chấp hành nghiêm của ngư dân. Điều đó cho thấy nhận thức về chống khai thác IUU đã từng bước thấm sâu, chuyển hóa thành hành động trong mỗi chuyến biển của từng ngư dân.

Theo Đại tá Lê Đình Sơn, thời gian qua, tỉnh Cà Mau đã triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU, trong đó, tập trung khắc phục tồn tại, hạn chế theo khuyến nghị của EC. Đến nay, các vụ việc tồn đọng trong giai đoạn 2024 - 2025 và sau đợt thanh tra lần thứ 5 của EC đã được giải quyết triệt để. Sự quyết tâm của Cà Mau thể hiện rõ qua việc xử lý nghiêm minh các vụ việc liên quan đến chống khai thác IUU, trong đó, nhiều vụ việc đã bị xử lý hình sự.

Cùng với các giải pháp trên, Cà Mau tiếp tục tăng cường quản lý đội tàu, cập nhật dữ liệu đội tàu trên cơ sở dữ liệu quốc gia để theo dõi, thực hiện đánh dấu theo quy định và kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác trên biển. Đặc biệt, thông qua hệ thống giám sát, Bộ đội Biên phòng kịp thời phát hiện những tàu cá mất tín hiệu, tắt thiết bị VMS hoặc có dấu hiệu hoạt động sai vùng, tuyến, từ đó kịp thời nhắc nhở, xử lý theo quy định. Hoạt động này không chỉ nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân mà còn hỗ trợ cơ quan chức năng trong công tác quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và giữ vững chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.