Cà Mau siết quản lý tàu cá ngăn vi phạm IUU từ cơ sở

Đưa pháp luật đến gần ngư dân

Với địa bàn biển rộng, nhiều cửa biển và hoạt động nghề cá phức tạp, Cà Mau xác định nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân là một trong những giải pháp quan trọng trong phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức, với sự tham gia của các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình Trung ương và địa phương.

Cà Mau là địa phương có đội tàu khai thác lớn, với hơn 5.100 tàu cá đăng ký

Nội dung tập trung vào trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân; các quy định về khai thác thủy sản và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm, nhất là khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Một cách làm đáng chú ý là phối hợp giữa Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Báo Công lý và các cơ quan tư pháp tổ chức phiên tòa giả định tại địa bàn ven biển.

Thông qua việc tái hiện diễn biến vụ án, phân tích hành vi vi phạm và làm rõ quy định pháp luật, hình thức tuyên truyền này giúp ngư dân tiếp cận kiến thức pháp luật qua những tình huống cụ thể, gần với thực tế hoạt động trên biển.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, Báo Công lý và các cơ quan tư pháp tổ chức phiên tòa giả định tại phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau

Cùng với tuyên truyền, việc điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan đến IUU và tổ chức xét xử lưu động tại địa bàn trọng điểm góp phần nâng cao tính giáo dục, phòng ngừa, răn đe.

Qua đó, ngư dân được nhắc nhở về trách nhiệm tuân thủ các quy định từ đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác đến duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS) và thực hiện thủ tục cần thiết trước mỗi chuyến biển.

Siết quản lý đội tàu, tăng cường kiểm soát IUU

Theo số liệu đến ngày 31/8/2026, Cà Mau có 5.159 tàu cá được cập nhật dữ liệu, trong đó 4.496 tàu thực tế tham gia khai thác; 663 tàu không đủ điều kiện hoạt động được khoanh vùng, giám sát chặt chẽ.

Việc phân loại theo tình trạng hoạt động giúp cơ quan chức năng xác định nhóm tàu cần theo dõi, hạn chế nguy cơ phương tiện không đủ điều kiện tự ý ra khơi.

Đồn Biên phòng Nhà Mát phối hợp các tổ chức đoàn thể tuyên truyền chống khai thác IUU ngay từ cơ sở

Tại phường Hiệp Thành, nơi có 194 tàu cá, địa phương phân công cán bộ, đảng viên theo dõi từng phương tiện có nguy cơ vi phạm IUU. Định kỳ 7 ngày, người phụ trách xác minh vị trí neo đậu, tình trạng giấy phép, đăng ký và thiết bị VMS, đồng thời cập nhật hồ sơ số hóa.

Với tàu mất tín hiệu VMS trong vùng lộng trên 24 giờ, lực lượng chức năng xác minh nguyên nhân, nhắc nhở chủ tàu cập nhật vị trí neo đậu và tiếp tục giám sát. Cách làm này gắn trách nhiệm cụ thể với từng phương tiện, góp phần phát hiện sớm nguy cơ vi phạm ngay từ cơ sở.

Trung tá Hoàng Văn Dũng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Nhà Mát (BĐBP tỉnh Cà Mau)

Theo Trung tá Hoàng Văn Dũng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Nhà Mát, chống khai thác IUU phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, gắn với từng phương tiện và từng chủ tàu.

“Việc chính quyền phân công cán bộ, đảng viên theo dõi từng trường hợp giúp lực lượng chức năng nắm chắc tình trạng tàu cá, kịp thời tuyên truyền, hướng dẫn, phát hiện thiếu sót về hồ sơ, thiết bị và phối hợp xử lý nguy cơ vi phạm ngay từ cơ sở”, Trung tá Hoàng Văn Dũng nhấn mạnh.

Ở khâu kiểm soát tại cảng, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT được vận hành đồng bộ tại 4 cảng cá được công bố.

Lực lượng BĐBP tuyên truyền pháp luật liên quan chống khai thác IUU từng tàu cá và ngư dân

Trong 8 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ tàu thực hiện thủ tục rời cảng đạt 99,59%, tỷ lệ tàu thực hiện thủ tục cập cảng đạt 97,73%. Hệ thống điện tử hỗ trợ ghi nhận thông tin chuyến biển, tạo điều kiện đối chiếu dữ liệu và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Cà Mau cũng tăng cường phối hợp liên tỉnh, liên ngành nhằm kiểm soát tàu cá hoạt động trên ngư trường rộng, nhất là tại các khu vực giáp ranh.

Ngày 14/1/2019, tỉnh ký Quy chế phối hợp số 208/QCPH-UBND với các tỉnh Bến Tre, Bình Thuận, Tiền Giang, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Kiên Giang về quản lý tàu cá hoạt động khai thác trên biển. Tỉnh đồng thời triển khai các cơ chế phối hợp với Kiên Giang và Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 trong phòng, chống IUU, tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển.

Thông qua trao đổi thông tin, phối hợp xác minh hoạt động tàu cá và ứng dụng phần mềm quản lý, các lực lượng có thêm cơ sở theo dõi phương tiện, kiểm soát tàu ra vào cửa biển và phát hiện nguy cơ vi phạm.

Đồn Biên phòng Nhà Mát và Công an phường Hiệp Thành tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy cho thuyền viên

Việc kết nối dữ liệu, kiện toàn bộ phận tham mưu cũng được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả điều phối và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Từ tuyên truyền pháp luật đến giám sát từng phương tiện, kiểm soát tại cảng và phối hợp trên biển, Cà Mau đang tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản theo hướng chặt chẽ, minh bạch hơn.

Việc tiếp tục rà soát dữ liệu, giám sát tàu không đủ điều kiện và xử lý nghiêm vi phạm sẽ góp phần cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển nghề cá bền vững.