Cà Mau tháo gỡ vướng mắc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với hộ kinh doanh

Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau Lê Hùng Cường (đứng) phát biểu ý kiến tại hội nghị với các đơn vị sử dụng lao động. (Ảnh: NGUYỄN ĐẠT)

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa phát hành Công văn số 2792/BHXH-QLT gửi Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm hướng dẫn chi tiết và tháo gỡ những vướng mắc trong công tác xác định đối tượng, thu đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh.

Động thái này đưa ra trong bối cảnh thực tiễn triển khai thời gian qua tại một số địa phương còn gặp nhiều lúng túng, chưa thống nhất.

Căn cứ pháp lý từ Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, cùng các quy định pháp luật về thuế liên quan, Bảo hiểm xã hội Việt Nam xây dựng rõ lộ trình và điều kiện áp dụng Bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với từng nhóm hộ kinh doanh qua các giai đoạn cụ thể.

Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau cùng các đơn vị liên quan triển khai chính sách mới về bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh. (Ảnh: NGUYỄN ĐẠT)

Đối với giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến trước ngày 1/1/2026, quy định bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội áp dụng đối với các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và thực hiện nộp thuế theo phương pháp kê khai (bao gồm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân) theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC.

Trong giai đoạn này, chủ hộ kinh doanh có thể linh hoạt lựa chọn một trong hai hình thức: đăng ký nộp hồ sơ qua hộ kinh doanh hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương.

Bảo hiểm xã hội Cà Mau khuyến khích nhóm chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng chủ động đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. (Ảnh: NGUYỄN ĐẠT)

Bước sang giai đoạn từ ngày 1/1/2026, cơ chế quản lý thuế và xác định đối tượng bảo hiểm xã hội bắt buộc đã có sự điều chỉnh quan trọng. Theo đó, tất cả các hộ kinh doanh trên toàn quốc đều có nghĩa vụ kê khai doanh thu gửi cơ quan thuế.

Theo Phó Giám đốc Bảo hiểm Xã hội tỉnh Cà Mau Lê Hùng Cường, điểm đáng chú ý là ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng từ mức hơn 500 triệu đồng/năm lên mức hơn 1 tỷ đồng/năm (theo Nghị định số 141/2026/NĐ-CP và Nghị định số 68/2026/NĐ-CP).

Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau Triệu Trung Hiếu (đứng) tham gia ý kiến liên quan các chính sách mới về bảo hiểm xã hội bắt buộc nhằm phủ rộng lưới an sinh tại buổi làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Chính sự thay đổi về chính sách thuế này dẫn đến quy định mới về bảo hiểm xã hội: Từ ngày 1/1/2026, chỉ những chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và kê khai doanh thu năm hơn 1 tỷ đồng (thuộc diện phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân) mới thuộc đối tượng bắt buộc phải đăng ký và đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với các hộ kinh doanh tự xác định có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh có trách nhiệm thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm cho cơ quan thuế chậm nhất vào ngày 31/1 của năm dương lịch tiếp theo.

Cán bộ Bảo hiểm xã hội Cà Mau tuyên truyền chính sách mới đến hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Cà Mau. (Ảnh: NGUYỄN ĐẠT)

Nhóm chủ hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng này không thuộc diện bắt buộc, nhưng cơ quan bảo hiểm xã hội khuyến khích chủ động đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

“Việc tham gia tự nguyện giúp người lao động tích lũy thời gian đóng, từ đó bảo đảm các chế độ an sinh xã hội thiết yếu lâu dài như trợ cấp thai sản, hưu trí và tử tuất khi đủ điều kiện”, ông Cường chia sẻ.

Lộ trình chính sách này sẽ tiếp tục tiến tới mốc quan trọng vào ngày 1/7/2029, thời điểm toàn bộ các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh còn lại trên cả nước sẽ chính thức thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Để chính sách được thực thi thống nhất và hiệu quả, Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu Giám đốc Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ khẩn trương phối hợp, chủ động hướng dẫn các hộ kinh doanh, chủ hộ kinh doanh trên địa bàn lập hồ sơ kê khai và thực hiện nộp bảo hiểm xã hội đúng quy trình, đúng đối tượng theo các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành…