Các cách phòng ngừa virus Nipah

Đợt bùng phát virus Nipah đầu tiên được, biết đến được báo cáo vào năm 1998 khi những người chăn nuôi lợn và người bán thịt ở Malaysia và Singapore bị nhiễm bệnh từ lợn bị nhiễm virus. Ít nhất 250 người đã bị nhiễm bệnh, với hơn 100 trường hợp tử vong. Năm 2014, các trường hợp nhiễm virus Nipah ở Philippines có liên quan đến việc giết mổ ngựa và tiêu thụ thịt ngựa bị nhiễm bệnh. Từ năm 2001, đã có những đợt bùng phát lẻ tẻ nhưng tái diễn ở Nam Á, đặc biệt là ở Bangladesh và Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) các đợt bùng phát ở Bangladesh có liên quan đến việc con người tiêu thụ nhựa cọ tươi bị nhiễm bẩn, tiếp xúc gần với dịch tiết và chất thải của người khác, và chăm sóc bệnh nhân bị nhiễm bệnh. Theo WHO, những trường hợp nhiễm bệnh đầu tiên ở Ấn Độ được ghi nhận tại Tây Bengal, vào năm 2007, nhưng một đợt bùng phát trước đó đã được xác định lại ở thành phố Siliguri thuộc bang này, vào năm 2001. WHO cho biết, đợt bùng phát ở Siliguri năm 2001 xảy ra trong môi trường chăm sóc sức khỏe, nơi 75% số ca nhiễm là nhân viên bệnh viện hoặc khách đến thăm. Từ năm 2018, hàng chục trường hợp tử vong đã được báo cáo tại bang Kerala của Ấn Độ, hiện được coi là khu vực có nguy cơ nhiễm virus này cao nhất thế giới. Nguyên nhân của các đợt bùng phát khác ở các bang khác của Ấn Độ vẫn chưa rõ ràng. Một số chuyên gia y tế cho rằng, các đợt bùng phát có thể do con người ăn trái cây bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi, trong khi Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Ấn Độ cho rằng, mặc dù virus chủ yếu lây lan qua tiếp xúc vật lý, nhưng nó cũng có thể lây truyền qua không khí. Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng về nguyên nhân của đợt bùng phát mới nhất ở Tây Bengal, xảy ra sau nhiều thập kỷ không có ca nhiễm nào.

Thời gian ủ bệnh, tức là thời gian từ khi nhiễm bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng dao động từ 3 đến 14 ngày. Trong một số trường hợp hiếm gặp, thời gian ủ bệnh có thể lên đến 45 ngày. Đối với một số người, nhiễm virus Nipah có thể không có triệu chứng. Tuy nhiên, hầu hết mọi người đều bị sốt và có các triệu chứng liên quan đến não (như đau đầu, lú lẫn) hoặc phổi (như khó thở hoặc ho). Các cơ quan khác cũng có thể bị ảnh hưởng. Các triệu chứng thường gặp khác bao gồm: ớn lạnh, mệt mỏi, buồn ngủ, chóng mặt, nôn mửa và tiêu chảy. Bệnh nặng có thể xảy ra ở bất kỳ bệnh nhân nào nhưng đặc biệt liên quan đến những người có triệu chứng thần kinh, tiến triển thành phù não (viêm não) và thường dẫn đến tử vong.

Mặc dù không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh Nipah, nhưng chẩn đoán sớm sẽ thúc đẩy việc chăm sóc hỗ trợ sớm. Đối với tất cả các bệnh nhiễm virus nghiêm trọng, chăm sóc y tế hỗ trợ chất lượng cao có thể ngăn ngừa tử vong gồm: Xác định bất kỳ biến chứng nào (sưng não, viêm phổi, tổn thương các cơ quan khác), cá nhân hóa điều trị để tính đến các tình trạng sức khỏe khác của bệnh nhân, điều trị bằng oxy khi cần thiết và áp dụng các liệu pháp hỗ trợ cơ quan cụ thể khi cần (chẳng hạn như thở máy, lọc thận) và đảm bảo bù nước và dinh dưỡng đầy đủ với việc theo dõi thường xuyên. Hiện tại, chưa có thuốc hoặc vắc xin nào được phê duyệt để điều trị nhiễm virus Nipah. WHO đã xác định nhiễm virus Nipah là một bệnh ưu tiên trong Kế hoạch Nghiên cứu và Phát triển của tổ chức này. Một loạt các sản phẩm tiềm năng đang ở các giai đoạn phát triển khác nhau.

Nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ lây nhiễm và các biện pháp mà mọi người có thể thực hiện để bảo vệ bản thân và ngăn ngừa lây truyền là rất quan trọng. Việc sử dụng các vật che chắn bảo vệ (như tấm chắn nhựa cây bằng tre) để ngăn dơi đến gần các địa điểm thu gom nhựa cây, có thể hữu ích. Nước ép chà là mới thu hoạch nên được đun sôi, và quả chà là nên được rửa sạch và gọt vỏ kỹ lưỡng trước khi ăn. Nên đeo găng tay và mặc quần áo bảo hộ khi xử lý động vật bị bệnh như lợn hoặc ngựa, và trong các quy trình giết mổ và tiêu hủy. Trong các đợt bùng phát dịch Nipah trước đây liên quan đến các trang trại chăn nuôi lợn, một số biện pháp đã được thực hiện để giảm sự lây truyền, bao gồm: Vệ sinh và khử trùng trang trại thường xuyên và kỹ lưỡng, cách ly chuồng trại trong trường hợp nghi ngờ nhiễm bệnh, tiêu hủy động vật bị nhiễm bệnh, giám sát chặt chẽ việc chôn cất hoặc thiêu hủy xác và hạn chế hoặc cấm vận chuyển động vật từ các trang trại bị nhiễm bệnh đến các khu vực khác.